Jensen Huang và hành trình 33 năm xây dựng đế chế Nvidia

Ngày 12/11, Jensen Huang rời vị trí Giám đốc điều hành Nvidia sau 33 năm lãnh đạo công ty do chính ông đồng sáng lập. Theo Reuters, Giám đốc tài chính Colette Kress được bổ nhiệm làm CEO tạm quyền trong thời gian Nvidia tìm người kế nhiệm chính thức.

Sự ra đi của Huang đánh dấu bước ngoặt đối với hãng chip có giá trị hàng nghìn tỷ USD. Từ một doanh nghiệp khởi nghiệp chuyên sản xuất bộ xử lý đồ họa, Nvidia dưới sự dẫn dắt của ông đã trở thành nhà cung cấp hạ tầng quan trọng cho cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo (AI).

Từ kỹ sư thiết kế chip đến nhà sáng lập Nvidia

Jensen Huang sinh năm 1963 tại Đài Bắc, Đài Loan (Trung Quốc). Ông từng sống tại Thái Lan trước khi cùng anh trai chuyển đến Mỹ năm 9 tuổi. Sau khi gia đình đoàn tụ tại bang Oregon, Huang theo học trung học và tốt nghiệp khi mới 16 tuổi.

Trong những năm thiếu niên, ông làm thêm tại nhà hàng Denny’s, từ công việc rửa bát cho đến bồi bàn. Huang sau này cho biết trải nghiệm tại nhà hàng dạy ông tính khiêm tốn và tinh thần làm việc chăm chỉ.

Từ những công việc phổ thông, ông tiếp tục con đường học tập, tốt nghiệp ngành kỹ thuật điện tại Đại học Bang Oregon năm 1984. Tại đây, Huang gặp Lori Mills, người sau này trở thành vợ ông.

Sau khi tốt nghiệp, Huang bắt đầu sự nghiệp trong ngành bán dẫn, làm kỹ sư thiết kế bộ vi xử lý tại Advanced Micro Devices (AMD) giai đoạn 1984 - 1985.

Ông sau đó chuyển sang LSI Logic, doanh nghiệp chuyên thiết kế chip theo yêu cầu khách hàng. Tại đây, Huang đảm nhiệm nhiều vị trí liên quan đến kỹ thuật, tiếp thị và quản lý, tích lũy kinh nghiệm về cả phát triển công nghệ lẫn kinh doanh.

Trong thời gian làm việc, ông tiếp tục học cao học và nhận bằng thạc sĩ kỹ thuật điện tại Đại học Stanford năm 1992.

Một năm sau, ở tuổi 30, Huang quyết định khởi nghiệp cùng hai kỹ sư Chris Malachowsky và Curtis Priem. Ý tưởng thành lập Nvidia được ba người thảo luận tại một nhà hàng Denny’s ở San Jose, California, sau này trở thành địa điểm mang tính biểu tượng trong lịch sử công ty.

Khi đó, thị trường máy tính cá nhân đang phát triển nhanh, nhưng công nghệ xử lý đồ họa 3D còn hạn chế. Ba nhà sáng lập tin rằng trò chơi điện tử và các ứng dụng đa phương tiện sẽ tạo ra nhu cầu lớn đối với những bộ xử lý đồ họa chuyên dụng.

Nvidia chính thức thành lập năm 1993 và Jensen Huang giữ chức CEO ngay từ đầu. Tuy nhiên, công ty phải cạnh tranh với hàng loạt doanh nghiệp sản xuất chip đồ họa và đối mặt nguy cơ thất bại trong những năm đầu.

Canh bạc công nghệ thay đổi tương lai Nvidia

Bước ngoặt đến năm 1999, khi Nvidia giới thiệu GeForce 256, sản phẩm được hãng gọi là bộ xử lý đồ họa (GPU) đầu tiên trên thế giới.

GeForce 256 giúp Nvidia củng cố vị trí trong ngành game, đồng thời mở ra hướng phát triển mới cho GPU. Thay vì chỉ đảm nhiệm việc hiển thị hình ảnh, loại chip này dần được sử dụng để xử lý những phép tính phức tạp.

Năm 2006, Nvidia ra mắt CUDA, nền tảng cho phép lập trình viên khai thác sức mạnh GPU trong các tác vụ ngoài đồ họa. Đây là quyết định quan trọng của Huang khi đầu tư vào điện toán song song, dù thị trường ứng dụng khi đó chưa thực sự rõ ràng.

CUDA về sau trở thành một trong những nền tảng công nghệ quan trọng nhất của Nvidia, được sử dụng rộng rãi trong nghiên cứu khoa học, xử lý dữ liệu và phát triển AI.

Khi học sâu bắt đầu phát triển mạnh vào thập niên 2010, GPU Nvidia ngày càng được các nhà nghiên cứu lựa chọn để huấn luyện mô hình. Nhận thấy tiềm năng này, Huang tiếp tục đẩy mạnh đầu tư vào phần cứng, phần mềm và hệ thống điện toán dành riêng cho AI.

Năm 2016, Nvidia giới thiệu DGX-1, siêu máy tính chuyên dụng cho học sâu. Đến năm 2022, hãng ra mắt GPU H100, sản phẩm trở thành một trong những bộ xử lý được săn đón khi làn sóng AI tạo sinh bùng nổ.

Sự xuất hiện của ChatGPT và cuộc đua phát triển mô hình AI quy mô lớn khiến nhu cầu chip tăng tốc của Nvidia tăng mạnh. Công ty từ nhà cung cấp linh kiện máy tính trở thành đối tác quan trọng của các tập đoàn công nghệ và nhà vận hành trung tâm dữ liệu.

Đỉnh cao sự nghiệp và cuộc chia tay sau 33 năm

Dưới thời Huang, Nvidia tiếp tục mở rộng từ sản xuất GPU sang cung cấp những hệ thống điện toán AI hoàn chỉnh. Các nền tảng Blackwell và Vera Rubin thể hiện tham vọng xây dựng hạ tầng phục vụ những mô hình AI ngày càng lớn và phức tạp.

Cùng với sự phát triển của Nvidia, Huang trở thành một trong những nhân vật có ảnh hưởng nhất ngành công nghệ. Ông nổi tiếng với chiếc áo khoác da, phong cách thuyết trình trực tiếp và khả năng truyền đạt những xu hướng điện toán phức tạp.

Sự gắn bó giữa hình ảnh cá nhân Huang và thương hiệu Nvidia lớn đến mức nhiều nhà phân tích coi việc tìm người kế nhiệm ông là thách thức đặc biệt.

Tuy nhiên, hành trình kéo dài hơn 30 năm của Jensen Huang với Nvidia kết thúc giữa lúc tập đoàn đối mặt với những tranh cãi liên quan đến đời tư của ông.

Ngày 12/11, Nvidia thông báo Jensen Huang và Giám đốc Tài chính Colette Kress sẽ làm CEO tạm quyền.