Tòa án Hình sự quốc tế (ICC) đã bác bỏ nỗ lực pháp lý của Israel nhằm ngăn cuộc điều tra về những hành động quân sự của quốc gia này trong cuộc xung đột tại Dải Gaza.

Theo phán quyết được công bố ngày 15-12, các thẩm phán đã từ chối đảo ngược quyết định của tòa án cấp dưới về việc cho phép công tố viên ICC tiến hành điều tra những cáo buộc liên quan đến chiến dịch quân sự chống lại phong trào vũ trang hồi giáo Hamas do Israel tiến hành ở Dải Gaza.

Động thái mới nhất từ ICC đã mở đường cho việc tiếp tục cuộc điều tra của tòa án này, vốn đã dẫn đến quyết định ban hành lệnh bắt giữ Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và cựu Bộ trưởng Quốc phòng Yoav Gallant hồi tháng 11-2024 với cáo buộc phạm tội ác chiến tranh và chống nhân loại.

2025121293063357339e43f4a65706f551434fbe_ccrbeee000011_20251212_cbmfn0a004.jpg
Hạ tầng cơ sở tại Dải Gaza thiệt hại nghiêm trọng do xung đột giữa Israel và Hamas. Ảnh: Tân Hoa xã

Israel không công nhận thẩm quyền của ICC, tòa án quốc tế đặt trụ sở tại thành phố The Hague (Hà Lan). Quốc gia Do Thái cũng đã nhiều lần phủ nhận mọi cáo buộc liên quan đến tội ác chiến tranh tại vùng lãnh thổ xung đột.

Ở nỗ lực kháng cáo trước đó, Israel tập trung vào chi tiết liệu công tố viên ICC có nghĩa vụ phải gửi thông báo mới cho quốc gia này hay không trước khi tiến hành điều tra những diễn biến sau ngày 7-10-2023, cũng là thời điểm Hamas bất ngờ tấn công lãnh thổ Israel.

Israel lập luận rằng quyết định phát động chiến dịch quân sự chống Hamas ở Dải Gaza sau thời điểm kể trên đã đánh dấu một sự thay đổi cơ bản, dẫn đến các nghĩa vụ pháp lý mới theo Điều 18 của Quy chế Rome.

Tuy nhiên, các thẩm phán đã bác bỏ yêu cầu này khi kết luận rằng “không có thay đổi đáng kể nào đối với cuộc điều tra” nên việc phải thông báo trước cho Israel là điều không cần thiết.

ICC cho biết, cuộc điều tra ban đầu được mở vào năm 2021 đã bao gồm những cáo buộc về tội ác chiến tranh kể từ ngày 13-6-2014 và không có thời điểm kết thúc. Trong khi đó, cuộc điều tra từ tháng 10-2023 liên quan đến “cùng hình thức xung đột vũ trang, cùng vùng lãnh thổ và cùng các bên bị cáo buộc”. Đây là cơ sở để ICC bác kháng cáo từ Israel.

Phán quyết được đưa ra trong bối cảnh chiến dịch quân sự của Israel tại Dải Gaza tiếp tục gây thiệt hại nặng nề. Kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn giữa quốc gia này với Hamas có hiệu lực vào ngày 11-10, giao tranh trên thực địa vẫn khiến ít nhất 391 người Palestine thiệt mạng và 1.063 trường hợp bị thương.

Thương Nguyệt (HNMO)