'Hạt đậu may mắn': Biểu tượng niềm tin kỳ lạ tại NASA

Từ thất bại đến Ranger 7

Truyền thống này bắt nguồn từ thập niên 1960 đầy biến động, khi Mỹ đang dồn lực cho cuộc chạy đua lên Mặt Trăng. Thời điểm đó, "Dự án Ranger" được kỳ vọng sẽ gửi về những hình ảnh cận cảnh đầu tiên của bề mặt chị Hằng. Tuy nhiên, thực tế lại vô cùng khắc nghiệt: từ Ranger 1 đến Ranger 6 đều thất bại thảm hại do mất liên lạc hoặc hỏng hóc thiết bị.

Đến ngày 28/7/1964, khi Ranger 7 chuẩn bị rời bệ phóng, kỹ sư quỹ đạo Dick Wallace đã quyết định phát đậu phộng cho các đồng nghiệp. Ông hy vọng việc nhai một thứ gì đó sẽ giúp mọi người trấn tĩnh sau hàng loạt cú sốc trước đó. Thật kỳ diệu, Ranger 7 đã thành công rực rỡ, gửi về hơn 4.000 bức ảnh quý giá trước khi va chạm với Mặt Trăng như kế hoạch. Kể từ đó, đậu phộng chính thức trở thành "bùa hộ mệnh" của JPL.

Sức mạnh của niềm tin này lớn đến mức đôi khi nó lấn lướt cả logic. Năm 1997, trong lần phóng tàu Cassini đầu tiên, đội ngũ điều hành đã lỡ quên phát đậu phộng. Kết quả là điều kiện thời tiết xấu đã khiến vụ phóng bị hoãn. Ngay lập tức, đậu phộng được mang tới trong lần thử tiếp theo và con tàu đã cất cánh thuận lợi.

Mới đây nhất, khi tàu thăm dò Perseverance chuẩn bị hạ cánh xuống Sao Hỏa năm 2021, Phó Giám đốc điều NASA Thomas Zurbuchen đã đăng tải tấm hình ông cùng đồng nghiệp cầm những túi đậu phộng kèm dòng trạng thái đầy hy vọng. Và đúng như dự đoán, "đứa con cưng" của NASA đã tiếp đất an toàn sau hành trình 130 triệu dặm.

May mắn trong pháo đài của lý trí

Trải qua hơn nửa thế kỷ kể từ sứ mệnh đầu tiên được "tiếp sức" bởi những hạt đậu phộng, công nghệ và tri thức của NASA đã tiến những bước dài. Tuy nhiên, thách thức cũng tỉ lệ thuận với tham vọng. Thống kê cho thấy chỉ khoảng 40% các sứ mệnh gửi tới Sao Hỏa từ trước đến nay là thành công. Để một con tàu hạ cánh an toàn, hàng trăm yếu tố kỹ thuật phải diễn ra chính xác tuyệt đối. Dù việc có hay không những hũ đậu phộng tại phòng điều khiển không quyết định sự thành bại của các phép tính, nhưng trong một môi trường khắc nghiệt như vũ trụ, một chút niềm tin bổ trợ chưa bao giờ là thừa.

Khi được hỏi liệu đây có phải là sự mê tín dị đoan, những người đặt nền móng cho truyền thống này tại NASA vào năm 1964 đã từ chối thừa nhận điều đó. Trong "pháo đài của logic và lý trí" như NASA, họ thích gọi đó là một di sản văn hóa hơn là sự may rủi thuần túy. Chính vì giá trị tinh thần to lớn này, nhiều ý kiến cho rằng đậu phộng nên đồng hành cùng các phi hành gia trong chuyến hành trình đầu tiên đưa con người lên Sao Hỏa.

Tuy nhiên, việc đưa đậu phộng lên thực đơn không gian lại là một bài toán kỹ thuật hóc búa. Trong môi trường không trọng lực, các loại gia vị dạng hạt hay vụn nhỏ từ lớp vỏ đậu bị nghiêm cấm vì chúng có thể trôi nổi tự do, gây hỏng hóc thiết bị hoặc ảnh hưởng đến hô hấp của phi hành đoàn. Để chuẩn bị cho các sứ mệnh kéo dài nhiều năm, NASA đã thử nghiệm trồng thực phẩm ngay trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) như xà lách, bắp cải và cải xoăn. Mặc dù các phi hành gia đã được thưởng thức những sản phẩm tự tay mình trồng, nhưng cho đến nay, đậu phộng vẫn chưa chính thức xuất hiện trong danh mục cho các phi hành gia.