Giá điện châu Âu rẻ hơn 25% nhờ điện mặt trời và điện gió

Theo báo cáo của tổ chức vận động cải cách tiền tệ Positive Money, việc gia tăng sản lượng năng lượng tái tạo giúp giá điện trung bình tại 19 quốc gia châu Âu giảm 24,2% trong giai đoạn 2023 - 2025.

Tác động giảm giá càng rõ rệt khi nhiều nguồn năng lượng tái tạo được đưa vào vận hành, dù quá trình tách giá điện khỏi giá khí đốt vẫn đang ở giai đoạn đầu tại nhiều hệ thống điện khu vực.

“Ngày càng nhiều nghiên cứu chứng minh vai trò và hiệu quả của năng lượng tái tạo trong việc thay thế các nguồn phát điện từ nhiên liệu hóa thạch có chi phí cao, từ đó tạo áp lực giảm giá trên thị trường điện”, Positive Money cho biết trong báo cáo.

Một trang điện điện gió kết hợp điện mặt trời ở châu Âu. (Ảnh: NBI)

Trong bối cảnh châu Âu đối mặt khủng hoảng năng lượng do thị trường nhiên liệu hóa thạch biến động, đầu tư vào năng lượng tái tạo được xem là yếu tố then chốt giúp giảm áp lực chi phí cho người tiêu dùng và doanh nghiệp.

Tại Tây Ban Nha, công suất điện gió và điện mặt trời đã tăng gấp đôi kể từ năm 2019, bổ sung hơn 40 GW vào lưới điện, mức tăng chỉ đứng sau Đức trong Liên minh châu Âu (EU).

Nhờ đó, giá điện của Tây Ban Nha ít ảnh hưởng bởi biến động của giá khí đốt toàn cầu, vốn từng tăng 55% chỉ một ngày sau khi xung đột ở Iran bùng phát và tiếp tục dao động mạnh sau đó.

Ở Anh, điện gió cũng lập kỷ lục mới khi sản lượng đạt 23.880 MW vào ngày 26/3, đủ cung cấp điện cho khoảng 23 triệu hộ gia đình.

Phân tích của Hiệp hội thương mại năng lượng mặt trời SolarPower Europe cho thấy năng lượng mặt trời giúp châu Âu tiết kiệm hơn 100 triệu euro/ngày (khoảng 30,8 tỷ đồng) kể từ ngày 1/3. Nếu giá khí đốt duy trì ở mức cao, tổng mức tiết kiệm trong năm 2026 có thể đạt tới 67,5 tỷ euro.

“Do đó, nghiên cứu của chúng tôi nhấn mạnh tầm quan trọng của việc triển khai điện gió và điện mặt trời, cùng với các nguồn linh hoạt, có thể giảm đáng kể mức độ tác động từ các cú sốc từ nhiên liệu hóa thạch với thị trường điện châu Âu”, Positive Money nhận định. “Quá trình này cũng làm cho việc điện khí hóa nền kinh tế trở nên hấp dẫn hơn, từ đó tiếp tục giảm sự phụ thuộc của châu Âu vào nhiên liệu hóa thạch”.

Theo tổ chức này, ở những quốc gia có tỷ trọng năng lượng tái tạo còn thấp, việc đẩy nhanh triển khai điện gió và điện mặt trời là giải pháp “dễ thực hiện” để hạ giá điện.

Trong khi đó, các quốc gia có công suất lớn cần mở rộng các nguồn linh hoạt như pin lưu trữ, điện mặt trời hộ gia đình và các cơ chế giá điện linh hoạt nhằm cân bằng cung - cầu.

“Nếu đẩy nhanh các thay đổi mang tính hệ thống này, giá điện sẽ dần tách khỏi các cú sốc nhiên liệu hóa thạch, qua đó hỗ trợ quá trình điện khí hóa nền kinh tế”, Positive Money cho hay.

Nghiên cứu cũng cảnh báo những biến động liên tục của nhiên liệu hóa thạch đang ảnh hưởng tiêu cực đến an ninh năng lượng, ổn định giá cả và năng lực cạnh tranh của châu Âu.

“Những cú sốc liên tục từ nhiên liệu hóa thạch đang làm suy yếu an ninh năng lượng, sự ổn định giá cả và khả năng cạnh tranh của châu Âu”, Positive Money cho biết. “Nếu không có tiến triển đủ nhanh, châu Âu sẽ tiếp tục đối mặt với những rủi ro đa chiều do sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch gây ra”.