Gặp nghệ nhân cuối cùng còn giữ nghề làm lọng cung đình Huế

Cận cảnh nghề làm lọng cung đình còn lưu giữ ở cố đô Huế

Nằm trong hẻm nhỏ 289 đường Bùi Thị Xuân (phường Thuận Hoá, TP Huế), đây có lẽ là địa chỉ duy nhất ở Huế còn giữ nghề làm lọng dù cung đình.

Chủ cơ sở là nghệ nhân Hoàng Ngọc Tuyên (81 tuổi) cũng được cho là người cuối cùng ở Huế đang nắm giữ bí quyết nghề làm lọng dù truyền thống.

Theo những người thợ làm nghề tại cơ sở của nghệ nhân Hoàng Ngọc Tuyên, để hoàn thành một chiếc lọng hoàn chỉnh phải trải qua hàng chục công đoạn như sơ chế tre, cưa, uốn, khoan, chẻ, vót, phơi khô, đan tre, chạm trổ rồng phụng, tra cáng...

Công đoạn tốn nhiều thời gian nhất là ngâm tre trong nước để tạo độ dẻo dai và chống mối mọt ăn mòn trước khi uốn các thanh tre thành các hình thù đúng kỹ thuật.

Theo nghệ nhân Hoàng Ngọc Tuyên, trước đây, lọng được dùng để tôn vinh sự trang nghiêm, quý phái trong các nghi lễ cúng tế trong cung đình, chùa, đình làng, nhà thờ họ.

“Ngày nay, lọng được sử dụng rộng rãi trong nhiều nghi lễ cưới, các sự kiện văn hóa. Tôi nhận khá nhiều đơn hàng, mỗi tháng cơ sở đưa ra thị trường khoảng 180 cây lọng lớn, nhỏ. Do đó, tôi cũng phải chỉ dạy kinh nghiệm cho những người thợ đang làm việc ở cơ sở để nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp lại sự tin tưởng của khách hàng", nghệ nhân Hoàng Ngọc Tuyên chia sẻ.

Điều đặc biệt, lọng cung đình ở Huế bắt buộc phải làm bằng 33 nan tre, vì theo quan niệm dân gian “ sinh, lão, bệnh, tử”, nếu làm 32 nan thì nan cuối cùng sẽ dừng lại ở cung "tử" thiếu may mắn. Làm 33 nan thì nan cuối cùng sẽ dừng lại ở trực "sinh" mang lại điều tốt lành và may mắn.

Những chiếc lọng sau khi hoàn thiện được đóng gói kỹ càng trước khi gửi tới tay khách hàng.

Ngoài nghề làm lọng cung đình, cơ sở của nghệ nhân Hoàng Ngọc Tuyên còn tạo ra các sản phẩm mỹ nghệ cao, sơn son thiếp vàng. Hiện nay cơ sở tạo công ăn việc làm cho 20 lao động ở địa phương, với mức thu nhập dao động từ 5 – 8 triệu đồng/người/tháng.

NGUYỄN VƯƠNG - SỸ NHẤT