Đột quỵ dễ nhầm cơn say ngày Tết, bác sĩ chỉ dấu hiệu 'then chốt' giúp phân biệt

Theo BCKII Trần Lê Thanh Tâm, Trưởng chuyên khoa Thần kinh, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, thực tế ghi nhận không ít ca đột quỵ nhập viện muộn trong dịp Tết vì gia đình nhầm lẫn triệu chứng với cơn say. Khi đó, người bệnh được để nghỉ ngơi tại nhà thay vì đưa đi cấp cứu ngay, dẫn đến chậm trễ điều trị và tăng nguy cơ tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề.

Say rượu và đột quỵ giống nhau điểm nào?

Say rượu xảy ra khi nồng độ cồn trong máu tăng cao, gây ức chế hệ thần kinh trung ương. Người say thường nói líu lưỡi, phản ứng chậm, đi không vững, buồn ngủ, giảm khả năng phán đoán; có thể buồn nôn hoặc nôn ói. Dù phối hợp động tác kém, đa số vẫn cử động được tay chân hai bên.

Trong khi đó, đột quỵ xảy ra khi mạch máu não bị tắc nghẽn hoặc vỡ, làm gián đoạn dòng máu nuôi não. Người bệnh có thể xuất hiện đột ngột méo miệng, nói khó, yếu hoặc liệt một bên tay chân, tê bì nửa người, mất thăng bằng, nhìn mờ, đau đầu dữ dội hoặc rối loạn ý thức. Điều đáng lưu ý là các dấu hiệu này thường xuất hiện đột ngột và không phụ thuộc vào việc uống rượu nhiều hay ít.

Dấu hiệu “then chốt” giúp phân biệt

BS Trần Lê Thanh Tâm nhấn mạnh, điểm khác biệt quan trọng nhất là đột quỵ gây giảm chức năng thần kinh rõ rệt ở một bên hoặc một vùng cơ thể. Người bệnh có thể đột ngột không nhấc được một tay, cầm nắm rơi đồ, đi kéo lê một chân. Khi giơ đồng thời hai tay, một bên có xu hướng rơi xuống; khi cười hoặc nhe răng, miệng lệch rõ về bên lành.

Lời nói cũng thay đổi đột ngột: nói ngọng, nói sai từ, không nói thành câu hoặc không hiểu người đối diện nói gì. Ngoài yếu liệt, người bị đột quỵ còn có thể rối loạn phối hợp động tác một bên, nhìn đôi, mất thị lực một phần, chóng mặt dữ dội kèm mất thăng bằng. Các biểu hiện này thường tiến triển nhanh trong vài phút đến vài giờ và có xu hướng nặng dần nếu không được can thiệp.

“Trường hợp nguy hiểm nhất là người bệnh vừa uống rượu bia vừa bị đột quỵ”, bác sĩ Tâm cảnh báo. Rượu bia có thể làm tăng huyết áp, gây rối loạn nhịp tim, từ đó làm tăng nguy cơ xuất huyết não hoặc nhồi máu não. Khi biểu hiện say và đột quỵ chồng lấp, việc nhận biết càng khó khăn hơn, khiến người bệnh dễ bỏ lỡ thời gian điều trị hiệu quả nhất.

Để nhận diện nhanh, bác sĩ khuyến cáo áp dụng quy tắc FAST:

F (Face): Méo mặt, lệch miệng. A (Arm): Yếu hoặc không nhấc được một tay. S (Speech): Nói khó, nói đớ. T (Time): Gọi cấp cứu ngay.

Đừng bỏ lỡ giờ 'vàng'

Người uống rượu có một trong các dấu hiệu kể trên cần được đưa đến bệnh viện cấp cứu ngay để không bỏ lỡ “giờ vàng”. Với đột quỵ thiếu máu não, người bệnh có thể được dùng thuốc tiêu sợi huyết hoặc can thiệp nội mạch nếu đến sớm. Trường hợp xuất huyết não hoặc tổn thương nặng có thể cần phẫu thuật và hồi sức tích cực.

Nếu chỉ là say rượu đơn thuần, người bệnh sẽ được theo dõi hô hấp, tuần hoàn, bù dịch và xử trí ngộ độc cồn. Tuy nhiên, việc chậm can thiệp khi có dấu hiệu thần kinh bất thường có thể khiến người bệnh mất cơ hội điều trị, tăng nguy cơ tử vong hoặc để lại di chứng liệt, rối loạn ngôn ngữ, sa sút trí tuệ.

Các bác sĩ khuyến cáo trong dịp Tết nên hạn chế rượu bia, kiểm soát tốt tăng huyết áp, đái tháo đường và bệnh tim mạch. Khi thấy người thân có biểu hiện bất thường sau uống rượu, đừng chủ quan cho rằng chỉ là cơn say – đó có thể là đột quỵ đang âm thầm cướp đi “thời gian vàng” cứu não.

Việt Linh