Kinh tế Việt Nam đang bước vào nửa cuối năm 2026 với mục tiêu tăng trưởng 8,5-9%. Đáng chú ý, bức tranh tăng trưởng năm nay đang cho thấy những thay đổi rõ nét về động lực. Trong khi tiêu dùng phục hồi chưa đồng đều và môi trường thương mại quốc tế còn nhiều bất định, đầu tư công, dòng vốn FDI cùng các chương trình cải cách thể chế đang nổi lên như những yếu tố dẫn dắt tăng trưởng.
 

Đầu tư nổi lên trong bức tranh tăng trưởng

Theo đánh giá của các chuyên gia kinh tế, GDP quý II/2026 được dự báo tăng 8,2-8,5% so với cùng kỳ, với khả năng tiến gần 9% nếu các số liệu tháng 6 tích cực hơn kỳ vọng. Trên cơ sở đó, tăng trưởng GDP cả năm được dự báo đạt 8,5-9%, tương đương mức tăng trưởng của nửa cuối năm khoảng 9,5-10%.

Các chỉ số kinh tế trong 5 tháng đầu năm tiếp tục ghi nhận nhiều tín hiệu khả quan. Sản xuất công nghiệp duy trì tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Lượng khách quốc tế đến Việt Nam đạt mức kỷ lục. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 11,2% so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, nếu loại trừ yếu tố giá, tăng trưởng bán lẻ thực chỉ đạt khoảng 6,1%. Theo SSI Research, động lực tăng trưởng của khu vực tiêu dùng thời gian qua tập trung nhiều hơn vào du lịch, lưu trú và lữ hành thay vì tiêu dùng hàng hóa trên diện rộng.

Trong khi đó, khu vực đầu tư ghi nhận nhiều tín hiệu nổi bật.

Vốn FDI giải ngân đạt 9,75 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm, tăng 9,6% so với cùng kỳ và là mức cao nhất của giai đoạn 5 tháng đầu năm trong vòng 5 năm trở lại đây. Đáng chú ý, 82,7% vốn FDI giải ngân tập trung vào lĩnh vực chế biến, chế tạo. Các dự án mở rộng của Samsung, SK và BYD tiếp tục được triển khai trong giai đoạn này.

Đầu tư công cũng được kỳ vọng trở thành một động lực quan trọng trong những tháng cuối năm. Kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 khoảng 1,1 triệu tỷ đồng. Tính đến hết tháng 5, giải ngân đạt 21,6% kế hoạch năm và tiếp tục được dự báo tăng tốc trong nửa cuối năm theo xu hướng thường thấy những năm gần đây.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, diễn biến vĩ mô đáng chú ý của năm 2026 không nằm ở sự suy yếu của cầu, mà ở việc tăng trưởng ngày càng được dẫn dắt bởi đầu tư, trong đó tích lũy tài sản dần thay thế tiêu dùng và xuất khẩu ròng để trở thành động lực chính của nền kinh tế.

Những tín hiệu từ thương mại và dòng vốn

Một trong những diễn biến đáng chú ý nhất của kinh tế Việt Nam trong những tháng đầu năm là sự thay đổi của cán cân thương mại.

Sau khi ghi nhận thặng dư thương mại 5,1 tỷ USD cùng kỳ năm trước, 5 tháng đầu năm 2026 ghi nhận mức thâm hụt thương mại hàng hóa khoảng 13,8 tỷ USD. Nhập khẩu tăng 30,8% so với cùng kỳ, trong đó hàng hóa vốn và hàng hóa trung gian chiếm khoảng 94% tổng kim ngạch nhập khẩu. Mức tăng chủ yếu tập trung ở nhóm máy móc, thiết bị, linh kiện điện tử và nguyên liệu phục vụ sản xuất.

Đáng chú ý, xuất khẩu từ Hàn Quốc sang Việt Nam tăng mạnh trong giai đoạn giữa tháng 5, chủ yếu ở các mặt hàng linh kiện điện tử và bán dẫn. Thâm hụt thương mại của Việt Nam với Hàn Quốc cũng là khu vực ghi nhận mức tăng nhanh nhất trong 5 tháng đầu năm.

Bên cạnh dòng vốn FDI và đầu tư công, các chương trình cải cách thể chế tiếp tục được thúc đẩy trong thời gian qua. Chính phủ đang tập trung vào các giải pháp đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, đơn giản hóa thủ tục hành chính, xử lý các điểm nghẽn dự án, phát triển thị trường vốn và hoàn thiện các chính sách liên quan đến nhà ở, bất động sản.

Trong đó, mục tiêu cắt giảm thời gian thực hiện thủ tục hành chính, xử lý các dự án tồn đọng và thúc đẩy phát triển hạ tầng được xem là những nội dung đáng chú ý trong chương trình điều hành kinh tế thời gian tới.

Triển vọng nửa cuối năm và những yếu tố cần theo dõi

Các chuyên gia kinh tế dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 trong khoảng 8,5-9%, tương ứng tăng trưởng của nửa cuối năm gần 10% khi các động lực như FDI giải ngân và đầu tư công bước vào giai đoạn cao điểm.

Bên cạnh các yếu tố hỗ trợ tăng trưởng, báo cáo cũng lưu ý một số yếu tố cần theo dõi trong những tháng cuối năm.

Lạm phát bình quân 5 tháng đầu năm đạt 4,31%, tiệm cận mục tiêu điều hành 4,5%. Áp lực lạm phát chủ yếu đến từ giá năng lượng và các dịch vụ do Nhà nước quản lý giá. Giá dầu Brent có thời điểm tăng lên quanh mức 90 USD/thùng dưới tác động của căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông.

Các diễn biến liên quan đến chính sách thương mại của Hoa Kỳ, đặc biệt là các cuộc điều tra theo Mục 301, tiếp tục là một trong những yếu tố được theo dõi đối với hoạt động xuất khẩu và thương mại quốc tế của Việt Nam.

Trần Hương (thoibaonganhang.vn)