Ngoài mục tiêu phát triển kinh tế, Thư Lâm và Phúc Thịnh được chọn thí điểm mô hình mới với định hướng lấy chất lượng sống và hạnh phúc của người dân làm trọng tâm.
UBND TP Hà Nội vừa ban hành Đề án triển khai thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa”, lựa chọn hai xã Thư Lâm và Phúc Thịnh làm địa bàn thực hiện đầu tiên. Đây là hai địa phương liền kề, được đánh giá có nhiều điều kiện thuận lợi về quỹ đất, hạ tầng và tiềm năng phát triển để xây dựng mô hình mới trước khi nghiên cứu nhân rộng.
Theo đề án, Thư Lâm và Phúc Thịnh được lựa chọn nhờ còn nhiều dư địa phát triển, tốc độ đô thị hóa nhanh, hạ tầng và quy hoạch cơ bản đồng bộ. Thành phố định hướng hai địa phương phát triển theo mô hình đô thị xanh, thông minh và bền vững.
Hai xã có tổng diện tích hơn 86,5 km² với gần 199.000 dân. Theo dự báo, quy mô dân số khu vực này sẽ tăng lên khoảng 690.000 người vào năm 2030. Sau khi mô hình thí điểm được triển khai và đánh giá hiệu quả, Hà Nội sẽ nghiên cứu, báo cáo Trung ương xem xét việc hợp nhất hai xã theo quy định.
Trong đó, xã Thư Lâm có diện tích tự nhiên 43,84 km², dân số khoảng 102.800 người. Thu nhập bình quân đầu người năm 2025 đạt gần 88 triệu đồng.
Địa phương hiện còn khoảng 1.276 ha đất đang được đầu tư phát triển cùng hơn 600 ha quỹ đất chưa triển khai dự án, chủ yếu là đất cây xanh và mặt nước. Đây được xem là lợi thế quan trọng để Thư Lâm có thêm không gian bố trí hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và các công trình theo quy hoạch trong thời gian tới. (Trong ảnh là trụ sở Đảng ủy - HĐND - UBND - UBMTTQ xã Thư Lâm)
Không chỉ sở hữu quỹ đất lớn, Thư Lâm còn nằm trong khu vực tập trung nhiều dự án và công trình hạ tầng trọng điểm.
Trên địa bàn có Khu đô thị đa mục tiêu, Khu đô thị mới Liên Hà, Khu công nghiệp Đông Anh, các cụm công nghiệp, nhà ở xã hội cùng nhiều dự án giao thông quan trọng như đường Vành đai 3, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tuyến kết nối sân bay Gia Bình và các trục giao thông liên vùng.
Hình ảnh Trường Tiểu học Việt Hùng 2 được xây dựng trên một khu đất rộng lớn, rất khang trang.
Bên cạnh đó, Thư Lâm còn có thế mạnh về phát triển công nghiệp và làng nghề truyền thống với các làng nghề mộc mỹ nghệ Vân Hà, Liên Hà cùng hệ thống cụm công nghiệp đang tiếp tục được mở rộng.
Theo chia sẻ của chị Minh Phương (người dân xã Thư Lâm), việc địa phương được lựa chọn thí điểm là cơ hội để phát huy đồng thời các giá trị truyền thống và lợi thế phát triển kinh tế. Chị Phương cho rằng nếu được triển khai hiệu quả, mô hình sẽ tạo điều kiện để làng nghề mộc mỹ nghệ tiếp tục được bảo tồn, mở rộng sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân, đồng thời giữ gìn bản sắc văn hóa của địa phương.
Theo định hướng của Hà Nội, Thư Lâm sẽ phát triển thành trung tâm đô thị dịch vụ, thương mại, logistics và công nghiệp công nghệ cao gắn với khu vực sân bay Nội Bài, đồng thời tận dụng lợi thế của các tuyến giao thông chiến lược để kết nối với các cực tăng trưởng của Thủ đô và vùng Thủ đô.Ông Nguyễn Trọng Hải, Trưởng ban Xây dựng Đảng xã Thư Lâm, cho biết địa phương đã cơ bản đáp ứng phần lớn các tiêu chí trong đề án. Theo ông, đến nay xã có 35 tiêu chí đạt và cơ bản đạt, còn 19 tiêu chí đang được xây dựng theo lộ trình. Ông Hải cũng cho biết người dân địa phương đồng thuận với chủ trương của thành phố và địa phương sẽ tiếp tục tập trung nguồn lực để hoàn thành các mục tiêu còn lại.
Cùng được lựa chọn thí điểm, xã Phúc Thịnh có diện tích tự nhiên 42,69 km² với gần 96.000 dân. Thu nhập bình quân đầu người năm 2025 đạt hơn 90,8 triệu đồng.
Những năm gần đây, cơ cấu kinh tế của địa phương chuyển dịch mạnh theo hướng đô thị. Trong đó, lĩnh vực công nghiệp - xây dựng chiếm gần 70%, thương mại - dịch vụ hơn 26%, còn nông nghiệp chỉ chiếm hơn 4%.Phúc Thịnh được đánh giá có vị trí chiến lược khi nằm ở cửa ngõ phía Bắc Thủ đô, tiếp giáp sông Hồng, gần sân bay quốc tế Nội Bài, cầu Nhật Tân và cầu Thăng Long. Theo đề án, địa phương vẫn còn nhiều dư địa phát triển khi có hơn 3.000 ha đang được đầu tư và khoảng 459 ha đất chưa có dự án, chủ yếu tập trung tại khu vực ven đầm Vân Trì và phía Bắc đường Vành đai 3. Quỹ đất này được quy hoạch để phát triển hạ tầng, cây xanh và mặt nước, góp phần hoàn thiện không gian đô thị trong tương lai.Phúc Thịnh nằm trên nhiều tuyến giao thông huyết mạch như Vành đai 3, Quốc lộ 3 và trục Nhật Tân - Nội Bài, đồng thời thuộc khu vực được quy hoạch trở thành trung tâm của cực tăng trưởng phía Bắc Hà Nội.Trên địa bàn hiện đang triển khai nhiều dự án quy mô lớn như Khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long Urban City, các khu nhà ở xã hội Tiên Dương, Bệnh viện TH, trụ sở các đơn vị thuộc Bộ Công an cùng nhiều dự án khác dọc trục Nhật Tân - Nội Bài.Ông Đặng Minh Thắng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Phúc Thịnh, cho biết lợi thế lớn nhất của địa phương là hệ thống giao thông kết nối thuận lợi giữa sân bay Nội Bài với khu vực nội đô và các tỉnh lân cận. Theo ông, cùng với quy hoạch các tuyến đường sắt đô thị trong tương lai, Phúc Thịnh sẽ có thêm điều kiện để mở rộng không gian phát triển, thu hút đầu tư và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.Ông Thắng cũng cho biết địa phương xác định mục tiêu triển khai hiệu quả mô hình thí điểm, đồng thời hướng đến xây dựng môi trường sống ngày càng tốt hơn cho người dân.Ngoài lợi thế về vị trí và hạ tầng, Phúc Thịnh hiện có hàng nghìn doanh nghiệp và hộ kinh doanh hoạt động, cùng hệ thống trường học, cơ sở y tế, thiết chế văn hóa được đầu tư từng bước đồng bộ. Địa phương cũng sở hữu nhiều di tích lịch sử và các giá trị văn hóa truyền thống. (Trong ảnh là trường THPT Phúc Thịnh với trang thiết bị hiện đại, không gian xung quanh rộng rãi, thoáng mát)Theo chính quyền xã, việc triển khai mô hình sẽ bám sát các tiêu chí do thành phố ban hành, trong đó mục tiêu xuyên suốt là nâng cao chất lượng cuộc sống và chỉ số hạnh phúc của người dân. Bên cạnh phát triển kinh tế, đề án còn hướng đến cải thiện việc làm, thu nhập, mở rộng cơ hội tiếp cận các hoạt động văn hóa, thể thao, đồng thời củng cố các giá trị cộng đồng, gìn giữ tình làng nghĩa xóm và tăng cường sự gắn kết giữa người dân với chính quyền cơ sở.
