Vì sao Phúc Thịnh và Thư Lâm được chọn thí điểm 'xã, phường xã hội chủ nghĩa'?

UBND TP Hà Nội vừa ban hành Đề án triển khai thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn thành phố. Theo đề án, xã Phúc Thịnh và xã Thư Lâm được lựa chọn triển khai thí điểm do là hai địa phương liền kề, còn nhiều dư địa phát triển, tốc độ đô thị hóa nhanh, hạ tầng và quy hoạch cơ bản đồng bộ, đồng thời được định hướng phát triển theo mô hình đô thị xanh, thông minh và bền vững.

Hai xã có tổng diện tích hơn 86,5 km², dân số gần 199.000 người và được dự báo tăng lên khoảng 690.000 người vào năm 2030. Sau khi mô hình thí điểm cơ bản hoàn thiện, thành phố sẽ nghiên cứu, báo cáo Trung ương xem xét việc hợp nhất hai xã theo quy định.

Phúc Thịnh: Quy hoạch đồng bộ, dư địa phát triển lớn

Trong hai địa phương được lựa chọn, Phúc Thịnh có diện tích tự nhiên 42,69 km² với gần 96.000 dân, thu nhập bình quân đầu người năm 2025 đạt hơn 90,8 triệu đồng.

Cơ cấu kinh tế của xã đã chuyển dịch rõ theo hướng đô thị khi công nghiệp - xây dựng chiếm gần 70%, thương mại - dịch vụ hơn 26%, còn nông nghiệp chỉ hơn 4%.

Lợi thế nổi bật của Phúc Thịnh là còn nhiều không gian phát triển. Bên cạnh hơn 3.000 ha đang được đầu tư, địa phương vẫn còn khoảng 459 ha quỹ đất chưa có dự án, chủ yếu nằm tại khu vực ven đầm Vân Trì và phía Bắc đường Vành đai 3, tạo dư địa để phát triển các công trình hạ tầng, cây xanh và mặt nước theo quy hoạch.

Trên địa bàn xã hiện có 53 dự án ngoài ngân sách đang triển khai với tổng diện tích khoảng 1.144 ha. Cùng với đó, hệ thống quy hoạch được đánh giá khá đồng bộ khi khoảng 64% diện tích đã có quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, phần còn lại đã được phủ quy hoạch phân khu hoặc đang tiếp tục hoàn thiện.

Theo kế hoạch từ năm 2026, Phúc Thịnh tiếp tục được bố trí nguồn lực đầu tư lớn với hơn 5.573 tỷ đồng vốn đầu tư công trung hạn. Riêng các dự án ngoài ngân sách có tổng mức đầu tư dự kiến hơn 120.000 tỷ đồng.

Địa phương cũng đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng cao, đồng thời tiếp tục tăng tỷ trọng thương mại - dịch vụ, giảm dần tỷ trọng công nghiệp và nông nghiệp đến năm 2030.

Không chỉ có dư địa về quỹ đất, Phúc Thịnh còn sở hữu vị trí được xem là cửa ngõ phía Bắc của Thủ đô khi tiếp giáp sông Hồng, gần sân bay quốc tế Nội Bài, cầu Nhật Tân và cầu Thăng Long.

Xã nằm trên nhiều tuyến giao thông quan trọng như Vành đai 3, Quốc lộ 3, trục Nhật Tân - Nội Bài, đồng thời nằm trong khu vực được quy hoạch trở thành trung tâm của cực tăng trưởng phía Bắc Hà Nội.

Địa phương cũng đang tập trung nhiều dự án quy mô lớn như Khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long Urban City, các khu nhà ở xã hội Tiên Dương, Bệnh viện TH, trụ sở các đơn vị thuộc Bộ Công an cùng nhiều dự án trên trục Nhật Tân - Nội Bài.

Bên cạnh đó, Phúc Thịnh hiện có hàng nghìn doanh nghiệp và hộ kinh doanh hoạt động, hệ thống trường học, y tế, thiết chế văn hóa từng bước được đầu tư đồng bộ.

Xã cũng sở hữu nhiều di tích lịch sử, lễ hội truyền thống và sản phẩm OCOP, tạo điều kiện phát triển công nghiệp văn hóa và du lịch gắn với quá trình đô thị hóa.

Thư Lâm: Hạ tầng kết nối và các dự án trọng điểm tạo lợi thế

Thư Lâm là địa phương còn lại được lựa chọn thí điểm với diện tích tự nhiên 43,84 km² và khoảng 102.800 dân. Thu nhập bình quân đầu người năm 2025 đạt gần 88 triệu đồng.

Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ, giảm dần nông nghiệp.

Theo đề án, xã còn khoảng 1.276 ha đang được đầu tư phát triển và hơn 600 ha quỹ đất chưa có dự án, chủ yếu là đất cây xanh và mặt nước.

Trên địa bàn đang triển khai 14 dự án ngoài ngân sách với tổng diện tích khoảng 1.276 ha. Hệ thống quy hoạch cũng cơ bản được phủ kín, tạo điều kiện thuận lợi để thu hút đầu tư và triển khai các dự án mới.

Giai đoạn từ năm 2026, Thư Lâm được bố trí hơn 4.190 tỷ đồng vốn đầu tư công trung hạn. Các dự án ngoài ngân sách có tổng mức đầu tư dự kiến hơn 61.300 tỷ đồng. Theo quy hoạch, đến năm 2030 dân số của xã có thể đạt khoảng 400.000 người.

Lợi thế lớn của Thư Lâm nằm ở hệ thống hạ tầng giao thông và các dự án trọng điểm đang được triển khai. Trên địa bàn có Khu đô thị đa mục tiêu, Khu đô thị mới Liên Hà, Khu công nghiệp Đông Anh, các cụm công nghiệp, nhà ở xã hội cùng nhiều dự án giao thông như đường Vành đai 3, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tuyến kết nối sân bay Gia Bình và các trục giao thông liên vùng.

Địa phương cũng có nền tảng phát triển công nghiệp và làng nghề với các làng nghề truyền thống Vân Hà, Liên Hà cùng hệ thống cụm công nghiệp đang mở rộng.

Cùng với phát triển kinh tế, Thư Lâm đã đầu tư đồng bộ hệ thống giáo dục, y tế, thương mại và hạ tầng kỹ thuật. Tỷ lệ hộ dân sử dụng nước sạch đạt 100%, nhiều trường học đạt chuẩn quốc gia, hệ thống công viên, nhà văn hóa, sân chơi cộng đồng được cải tạo, nâng cấp. Tình hình an ninh trật tự, quốc phòng được giữ vững, tạo môi trường ổn định cho phát triển.

Theo định hướng của Hà Nội, Thư Lâm sẽ phát triển thành trung tâm đô thị dịch vụ, thương mại, logistics và công nghiệp công nghệ cao gắn với sân bay Nội Bài, đồng thời khai thác lợi thế của các tuyến giao thông chiến lược để kết nối với các cực tăng trưởng của Thủ đô và vùng Thủ đô.