Cứ nghĩ bong gân nên tự xoa bóp, người đàn ông 38 tuổi ngỡ ngàng khi biết bị gout

Sau buổi nhậu cùng nhóm bạn, anh Đặng Văn Thắng (38 tuổi, Đông Ngạc, Hà Nội) tỉnh dậy với cảm giác đau nhói ở phần khớp nhô ra gần ngón chân út bên phải. Cơn đau xuất hiện đột ngột nhưng ban đầu anh không quá bận tâm, cho rằng mình chỉ bị va chạm hoặc bong gân nhẹ nên tự mua cao xoa bóp rồi cố gắng đi làm như bình thường.

Càng về sáng, cơn đau càng dữ dội. Vùng khớp đau căng tức, chỉ cần chạm nhẹ cũng nhói buốt, khiến việc đi lại trở nên khó khăn. Lo lắng, anh đến bệnh viện kiểm tra và bất ngờ khi được chẩn đoán mắc gout. Kết quả xét nghiệm cho thấy nồng độ axit uric trong máu của anh lên tới 540 mmol/l, vượt xa ngưỡng bình thường ở nam giới là 420 mmol/l.

Bác sĩ chỉ định nhập viện điều trị ngay để kiểm soát đợt gout cấp, song anh Thắng từ chối vì công việc đang quá bận rộn. “Tôi nghĩ mình vẫn còn trẻ, chắc uống thuốc vài hôm là ổn. Đợt đó công việc đang nhiều, nghỉ nằm viện vài ngày là mọi thứ đình trệ”, anh kể.

Anh lấy thuốc về uống rồi nhanh chóng quay lại guồng công việc thường ngày. Chưa đầy hai tháng sau, cơn đau tái phát dữ dội hơn. Lần này, không chỉ đau tại một vị trí như trước, anh gần như không thể đi lại bình thường vì cảm giác đau buốt kéo dài.

Không riêng anh Thắng, anh Đặng Văn Trung (40 tuổi), giám đốc một công ty xây dựng, cũng đang phải chịu những đợt đau kéo dài sau nhiều lần phớt lờ cảnh báo của bác sĩ.

Anh Trung phát hiện mắc gout cách đây 5 năm sau một đợt đau cấp ở khớp chân. Thời điểm đó, bác sĩ cũng khuyên nhập viện điều trị và theo dõi. Tuy nhiên, với đặc thù công việc thường xuyên tiếp khách, đi công trình và lịch làm việc kín đặc, anh chỉ xin thuốc mang về uống.

Ban đầu, thuốc giúp triệu chứng thuyên giảm nên anh chủ quan, không tái khám, cũng không thực hiện chế độ ăn uống và sinh hoạt phù hợp. Những cuộc gặp đối tác bên bàn nhậu vẫn diễn ra đều đặn, rượu bia không giảm, giờ giấc sinh hoạt thất thường.

Hơn một năm sau, anh tiếp tục phải nhập viện trong tình trạng nhiều khớp sưng đau dữ dội, ảnh hưởng rõ rệt đến khả năng đi lại và sinh hoạt.

Theo các bác sĩ, đây là “kịch bản” khá phổ biến ở bệnh nhân gout trẻ tuổi: phát hiện bệnh nhưng không điều trị đến nơi đến chốn, chỉ xử lý triệu chứng khi đau rồi bỏ dở điều trị.

PGS.TS.BS Cao Thanh Ngọc, Trưởng khoa Nội cơ xương khớp, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM cho biết gout là hậu quả của tình trạng tăng axit uric máu kéo dài, khiến tinh thể urat lắng đọng trong khớp và các mô xung quanh.

Khi mới khởi phát, bệnh thường biểu hiện bằng cơn viêm khớp cấp với các dấu hiệu điển hình như sưng, nóng, đỏ, đau dữ dội, thường bùng phát đột ngột vào ban đêm hoặc gần sáng. Vị trí hay gặp nhất là khớp ngón chân cái, nhưng cũng có thể xuất hiện ở mắt cá chân, đầu gối, cổ tay hoặc khuỷu tay.

Điều khiến nhiều người chủ quan là các cơn đau này có thể tự giảm sau vài ngày. “Nhiều bệnh nhân chỉ uống thuốc khi đau, thấy đỡ thì tự ý dừng. Đây là sai lầm phổ biến khiến axit uric tiếp tục tích tụ âm thầm trong cơ thể, làm bệnh tiến triển nặng hơn theo thời gian”, PGS Ngọc cho biết.

Theo chuyên gia, gout không còn là bệnh của tuổi già hay “bệnh nhà giàu” như quan niệm trước đây. Lối sống hiện đại với áp lực công việc cao, ăn uống thiếu khoa học và thói quen giao tiếp qua bàn nhậu đang khiến bệnh ngày càng trẻ hóa.

Nguyên nhân phổ biến bao gồm chế độ ăn nhiều thịt đỏ, nội tạng động vật, hải sản; uống rượu bia thường xuyên; ít vận động, thừa cân, stress kéo dài và thiếu ngủ.

Nghiên cứu tại Việt Nam năm 2023 cho thấy tỷ lệ tăng axit uric máu là 34,5%; riêng nam giới lên tới 43,6%. Đáng chú ý, 1/3 số trường hợp tăng axit uric thuộc nhóm dưới 40 tuổi.

PGS Ngọc nhấn mạnh điều trị gout là quá trình lâu dài, không phải hết đau là hết bệnh. Người bệnh cần tái khám đúng lịch hẹn để được sử dụng thuốc hạ axit uric đều đặn, theo dõi chức năng gan, thận, tim mạch và điều chỉnh phác đồ khi cần thiết.

Bên cạnh dùng thuốc, thay đổi lối sống là yếu tố bắt buộc. Người bệnh cần hạn chế rượu bia, thịt đỏ, nội tạng động vật, hải sản; ngủ đủ giấc, kiểm soát cân nặng và duy trì vận động thường xuyên.

Bác sĩ cảnh báo người trẻ điều trị gout theo đúng phác đồ để tránh biến chứng (Ảnh: Nld)

Chuyên gia cũng cảnh báo người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thuốc giảm đau, đặc biệt là corticoid. Đây là nhóm thuốc có tác dụng giảm đau nhanh, giá rẻ, dễ mua nên thường bị lạm dụng. Tuy nhiên, việc sử dụng không đúng chỉ định có thể gây loét dạ dày, suy thận, tăng huyết áp, đái tháo đường và khiến gout diễn tiến nặng hơn.

Với nhiều người trẻ, cơn đau gout chỉ kéo dài vài ngày rồi biến mất, đủ để họ tiếp tục lao vào công việc và tin rằng mình “chưa sao”. Nhưng trên thực tế, bệnh không biến mất cùng cơn đau.

Nếu không được kiểm soát tốt, gout có thể tiến triển thành mạn tính, gây hình thành hạt tophi, biến dạng khớp, suy giảm khả năng vận động. Không chỉ dừng lại ở khớp, tinh thể urat còn có thể lắng đọng ở thận, gây sỏi thận, suy thận mạn và làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch.