Công nghệ quét CT hé lộ điều bất ngờ về xác ướp Ai Cập nghìn năm tuổi

Hai xác ướp là Nes-Min (sống khoảng năm 330 trước Công nguyên) và Nes-Ho (sống khoảng năm 190 trước Công nguyên). Cả hai đều là linh mục phục vụ trong các đền thờ Ai Cập cổ đại.

Nhờ máy quét CT 320 lát cắt tiên tiến tại Bệnh viện Keck thuộc Đại học Nam California (USC), Mỹ, các chuyên gia đã nhìn thấu lớp vải lanh bọc kín mà không cần mở ra, giữ nguyên hiện trạng quý giá của các thi hài.

Kết quả mang đến cái nhìn chân thực và nhân văn hơn về cuộc sống của hai người đàn ông cách đây hàng nghìn năm. Nes-Min, người lớn tuổi hơn, có dấu hiệu đau lưng mãn tính do một đốt sống lưng bị sụp vì thoái hóa và chịu lực lâu năm.

Ông còn có những vết gãy xương sườn đã lành từ trước, có thể do ngã hoặc chấn thương mạnh khi còn sống.

Ngoài ra, các nhà nghiên cứu phát hiện những dấu vết bất thường trên xương sống, nghi ngờ là vết tích của một dạng can thiệp y học cổ xưa.

Trong khi đó, Nes-Hor sống ở thời kỳ sau và thọ hơn Nes-Min. Tuy nhiên, ông phải chịu đựng tình trạng sâu răng nghiêm trọng và khớp hông thoái hóa nặng, chắc chắn gây đau đớn và khiến việc đi lại trở nên khó khăn trong những năm cuối đời.

Đáng chú ý, những hình ảnh quét CT không chỉ cho thấy xương cốt mà còn tái hiện rõ nét các chi tiết mềm như mí mắt, môi dưới, giúp hai xác ướp hiện lên như những con người thực thụ thay vì chỉ là hiện vật khô khốc.

Nes-Min còn được chôn theo nhiều bọ hung cánh cứng biểu tượng và một vật hình cá, những món đồ giờ đây đã được tái tạo chính xác bằng công nghệ in 3D.

Tiến sĩ Summer Decker, Giám đốc Trung tâm Đổi mới Hình ảnh Y khoa tại USC, người trực tiếp phụ trách dự án, cho biết các xác ướp từng được quét vào những năm 1990, nhưng công nghệ ngày nay cho độ phân giải cao hơn nhiều, hé lộ nhiều chi tiết hoàn toàn mới.

Nhóm của bà đã dựng mô hình số 3D và in ra các bộ phận cơ thể như hộp sọ, cột sống, khớp hông cùng các hiện vật kèm theo, giúp công chúng có thể chạm tay vào lịch sử mà không làm tổn hại đến xác ướp gốc.

Toàn bộ kết quả nghiên cứu cùng hai xác ướp và các mô hình 3D được trưng bày trong triển lãm “Mummies of the World: The Exhibition”m khai mạc ngày 7/2 tại Trung tâm Khoa học California ở Los Angeles.

Bà Diane Perlov, chuyên gia nhân chủng học tại Trung tâm Khoa học California, nhận định việc nhìn xuyên qua lớp băng vải để thấy những nỗi đau cụ thể của từng cá nhân khiến công chúng cảm nhận rõ hơn rằng những xác ướp không chỉ là di vật mà là những con người thật sự từng sống, từng đau đớn và từng đối mặt với tuổi già giống như chúng ta hôm nay.

Công nghệ từng dùng để chẩn đoán bệnh nhân hiện đại giờ đây đang mở ra cánh cửa nhìn vào quá khứ, chứng minh rằng đau lưng, thoái hóa khớp hay vấn đề răng miệng không chỉ là “đặc sản” của thời đại công nghiệp, mà đã đồng hành cùng nhân loại từ hàng nghìn năm trước.

Việt Anh (Theo Forbes, New York Times)