Cơn sốt đầu tư AI đang định hình lại kinh tế toàn cầu

Theo các lãnh đạo của quỹ phòng hộ lớn nhất thế giới Bridgewater Associates, chi tiêu khổng lồ vào trí tuệ nhân tạo (AI) của các tập đoàn lớn đang trở thành động lực chính thay đổi cấu trúc nền kinh tế toàn cầu, đồng thời mang theo những rủi ro lớn về lạm phát và bong bóng tài sản.

Ba đồng giám đốc đầu tư của Bridgewater là Bob Prince, Greg Jensen và Karen Karniol-Tambour, đều nhận định các doanh nghiệp lớn không thể chấp nhận việc tụt hậu so với đối thủ dù chỉ vài tháng trong cuộc đua AI.

Theo đó, khi một công ty tăng mạnh chi tiêu vốn cho AI, các đối thủ buộc phải chạy theo để không bị bỏ lại phía sau. Kết quả là dòng tiền đổ ào ạt vào toàn bộ chuỗi cung ứng AI, từ trung tâm dữ liệu, chip bán dẫn chuyên dụng, hạ tầng đám mây đến nguồn điện khổng lồ cần thiết để vận hành chúng.

Các lãnh đạo Bridgewater nhấn mạnh, đây không còn là câu chuyện của riêng ngành công nghệ mà đã trở thành một chu kỳ vốn lớn nhất trong lịch sử hiện đại, tương đương với những giai đoạn điện khí hóa công nghiệp hay bùng nổ Internet trước đây.

Dù vậy, khác biệt lớn nằm ở tính chất tiêu tốn vốn cực kỳ cao và sự phụ thuộc chặt chẽ vào các nguồn lực hữu hạn như năng lượng, chất bán dẫn tiên tiến và nhân tài chuyên môn. Chính điều này đang tạo ra những tác động lan tỏa rộng lớn hơn nhiều so với các làn sóng công nghệ trước đó.

Cuộc đua tiềm ẩn rủi ro

Sự bùng nổ chi tiêu AI góp phần quan trọng giúp thị trường chứng khoán toàn cầu duy trì sức bật mạnh mẽ trong năm 2025, bất chấp những lo ngại về bong bóng cổ phiếu AI từng khiến thị trường biến động mạnh vào mùa thu năm ngoái.

Các chỉ số chính trên Phố Wall vẫn ghi nhận mức tăng hai chữ số nhờ nhu cầu đầu tư mãnh liệt vào các cổ phiếu liên quan đến AI.

Thậm chí, dòng vốn không chỉ chảy vào các gã khổng lồ công nghệ mà còn lan sang các lĩnh vực công nghiệp, tiện ích và năng lượng - những ngành cung cấp hạ tầng và nguyên liệu cho cơn sốt này.

Tuy nhiên, các giám đốc Bridgewater cũng cảnh báo về mặt trái của xu hướng trên. Khi nhu cầu về chip cao cấp và điện năng tăng vọt, giá cả các yếu tố đầu vào này có nguy cơ bị đẩy lên cao, từ đó tạo áp lực lạm phát mới ngay cả khi các ngân hàng trung ương đang cố gắng kiểm soát giá cả.

Họ nhận định nếu chính sách tiền tệ tiếp tục nới lỏng, hoạt động đầu cơ trên thị trường chứng khoán, các thương vụ sáp nhập và chi tiêu AI có thể tăng tốc mạnh hơn nữa, tạo môi trường chín muồi cho bong bóng và thậm chí dẫn đến tình trạng quá nhiệt của nền kinh tế.

Giới lãnh đạo Bridgewater cho rằng, các nhà đầu tư cần nhìn nhận AI không chỉ như một chủ đề công nghệ mà là một yếu tố kinh tế vĩ mô quyết định.

Những doanh nghiệp đầu tư chiến lược, kiểm soát tốt hiệu quả vốn sẽ giành lợi thế bền vững, trong khi những công ty chạy theo đám đông hoặc chi tiêu phòng thủ muộn màng có thể đối mặt với áp lực margin (rủi ro lớn nhất khi dùng đòn bẩy tài chính) và hiệu suất kém dài hạn.

Đối với thị trường trái phiếu và tín dụng, sự phân hóa này cũng đặt ra thách thức mới khi các công ty tăng vay nợ để tài trợ dự án AI, thay đổi đáng kể cấu trúc bảng cân đối kế toán.

Nhìn chung, các nhà lãnh đạo Bridgewater khẳng định chi tiêu AI đã vượt qua ngưỡng trở thành một xu hướng công nghệ đơn thuần để trở thành lực lượng tái cấu trúc dòng chảy vốn toàn cầu.

Dù mang lại tiềm năng tăng trưởng và năng suất lớn trong dài hạn, con đường phía trước vẫn đầy rủi ro nếu tốc độ đầu tư tiếp tục tăng mà không gặp ràng buộc cung ứng hoặc điều chỉnh chính sách kịp thời.

Với các nhà đầu tư tổ chức, việc bỏ qua thực tế này có thể là rủi ro lớn nhất trong giai đoạn hiện nay.