Ngày 4/3, Qatar tuyên bố "tình huống bất khả kháng" đối với các hợp đồng xuất khẩu khí đốt trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ – Israel với Iran leo thang.

Theo các nguồn tin trong ngành, phải mất ít nhất một tháng để sản lượng khí hóa lỏng (LNG) của nước này trở lại mức bình thường. Quyết định này khiến thị trường khí đốt toàn cầu thiếu hụt trong nhiều tuần, ngay cả khi xung đột Mỹ - Israel và Iran kết thúc, bởi Qatar hiện cung cấp khoảng 20% nguồn LNG của thế giới.

Tập đoàn năng lượng quốc gia Qatar Energy (QE) đã ngừng sản xuất khí đốt trong tuần này và dự kiến đóng cửa hoàn toàn các cơ sở hóa lỏng khí vào ngày thứ Tư 4/3, theo hai nguồn tin am hiểu tình hình. Những nguồn tin này cho biết công ty sẽ không khởi động lại nhà máy trong ít nhất hai tuần, dựa trên đánh giá ban đầu về tình hình khu vực.

Sau khi quyết định khởi động lại được đưa ra, quá trình đưa nhà máy trở lại hoạt động bình thường sẽ mất thêm khoảng hai tuần nữa, vì cần thời gian để làm lạnh khí đốt xuống khoảng -162°C để hóa lỏng và đạt công suất tối đa.

Qatar dừng hóa lỏng khí đốt, có thể mất nhiều tuần để khởi động lại
Qatar dừng hóa lỏng khí đốt, có thể mất nhiều tuần để khởi động lại

Xuất khẩu LNG của Qatar bị đình trệ

Toàn bộ LNG của Qatar được vận chuyển qua Eo biển Hormuz , tuyến hàng hải hiện gần như tê liệt do chiến sự và các hành động đáp trả của Iran. Điều này khiến các chuyến tàu chở LNG không thể rời khỏi Qatar.

Qatar chủ yếu cung cấp LNG cho châu Âu và đặc biệt là châu Á. Hơn 80% khách hàng của nước này nằm ở các nước như Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Hàn Quốc, Pakistan và các quốc gia khác trong khu vực.

Điều khoản về tình huống bất khả kháng cho phép nhà cung cấp tạm thời không phải chịu trách nhiệm nếu không thể thực hiện nghĩa vụ cung cấp do các sự kiện nằm ngoài tầm kiểm soát.

Theo các nguồn tin, Qatar Energy bắt đầu liên hệ với một số khách hàng tại châu Á và châu Âu, nhưng chưa thể xác định thời gian dừng hoạt động kéo dài bao lâu.

Giá khí đốt có nguy cơ tăng mạnh

Việc sản xuất bị gián đoạn đã làm gia tăng cạnh tranh giữa các khu vực Đại Tây Dương và Thái Bình Dương trong việc giành nguồn LNG , khiến giá khí đốt tại châu Âu và châu Á cùng chi phí vận chuyển LNG tăng lên mức cao nhất trong nhiều năm.

Theo Saul Kavonic, trưởng bộ phận nghiên cứu năng lượng của MST Marquee: “Không có nguồn nào có thể thay thế LNG của Qatar. Nếu việc đóng cửa kéo dài, cú sốc đối với thị trường khí đốt có thể còn lớn hơn năm 2022 khi Nga ngừng cung cấp khí qua đường ống cho châu Âu. Giá khí đốt có thể quay lại mức kỷ lục của năm 2022.

”Trong khi đó, Mỹ – nhà sản xuất LNG lớn nhất thế giới – cũng khó tăng nhanh sản lượng, vì các nhà máy hiện đã hoạt động gần hết công suất và phần lớn nguồn cung đã được ràng buộc bởi các hợp đồng dài hạn.

Vì sao việc dừng và khởi động lại mất nhiều thời gian?

Việc tàu thuyền không thể đi qua eo biển Hormuz khiến LNG không thể xuất khẩu, do đó quá trình hóa lỏng khí phải dừng lại.

Tại nhà máy hóa lỏng Ras Laffan, Qatar có sức chứa lưu trữ khoảng 1,88 triệu m³ LNG. Tuy nhiên, với quy mô sản xuất hiện tại, các bể chứa này có thể đầy chỉ trong khoảng 4 ngày nếu nhà máy tiếp tục chạy hết công suất.

Phương Anh (Nguồn: CNN ) (vtcnews.vn)