Bỏ cộng điểm IELTS: Học sinh có chứng chỉ còn lợi thế gì?

Dù mới đang được lấy ý kiến, dự thảo không còn điểm cộng do cơ sở đào tạo tự quy định với chứng chỉ, thành tích hoặc tiêu chí bổ sung đang nhận được sự quan tâm của nhiều phụ huynh, học sinh, đặc biệt những em đã chọn IELTS như một phần trong kế hoạch xét tuyển đại học.

Mong sớm có quy định chính thức là tâm lý của chị Trần Linh (SN 1988, Hà Nội). Con chị đang học lớp 12 và luyện thi IELTS từ sớm. Theo chị, việc học và thi chứng chỉ này đòi hỏi nhiều thời gian, công sức nên nếu có quyết định sớm, gia đình sẽ chủ động điều chỉnh kế hoạch học tập cho con.

“Nếu biết trước không được cộng điểm thì thí sinh có thể định hướng tập trung vào các môn thi tốt nghiệp như Toán, Hóa, Sinh, Văn, Sử... thay vì dành nhiều thời gian và công sức cho chứng chỉ ngoại ngữ”, chị Linh chia sẻ.

Gia đình chị cũng cân nhắc có nên tiếp tục cho con học IELTS vì việc duy trì chứng chỉ này có thể làm tăng áp lực học tập trong thời gian ôn thi tốt nghiệp. Theo chuyên gia, phụ huynh và học sinh cần nắm rõ nội dung đề xuất, tránh hiểu rằng việc bỏ điểm cộng đồng nghĩa với việc chứng chỉ IELTS hay các thành tích khác không còn giá trị trong xét tuyển đại học.

ThS Đỗ Ngọc Anh - Giám đốc Trung tâm Truyền thông và Tuyển sinh, Trường Đại học Mở Hà Nội cho rằng đề xuất điều chỉnh các nội dung cộng điểm góp phần làm rõ nguyên tắc thí sinh cùng dự tuyển một ngành cần được đánh giá dựa trên những tiêu chí công khai, thống nhất.

“Việc không cộng thêm điểm theo quy định riêng của từng trường giúp thí sinh dễ hiểu điểm xét tuyển hơn, hạn chế tình trạng nhiều khoản cộng thêm khiến điểm trúng tuyển trở nên khó so sánh”, ông Ngọc Anh nói.

Theo ông, nếu quy định chính thức được ban hành, học sinh cần kiểm tra kỹ phương thức xét tuyển, tổ hợp môn, ngưỡng đầu vào và cách trường sử dụng chứng chỉ, thành tích hoặc kết quả thi năng khiếu ở từng ngành.

Đặc biệt, cần phân biệt việc cộng điểm thưởng với quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển.

“Nếu không được cộng điểm, thì chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế vẫn có thể được sử dụng để quy đổi điểm môn ngoại ngữ hoặc đáp ứng yêu cầu của chương trình đào tạo ở bậc đại học. Vì vậy, phụ huynh và học sinh tránh hoang mang, lo lắng về việc điều chỉnh quy định”, ông Ngọc Anh nói.

Ngoài ra, học sinh có giải thưởng cũng cần kiểm tra khả năng xét tuyển thẳng. Riêng những em dự định theo học ngành thiết kế, kiến trúc nên tìm hiểu sớm yêu cầu thi năng khiếu để có thời gian chuẩn bị.

Theo chuyên gia, dù quy định có thay đổi hay không, học sinh vẫn nên tập trung củng cố kiến thức THPT và năng lực ở những môn gắn với ngành dự định theo học. Khi thông tin tuyển sinh chính thức được công bố, các em cần đối chiếu điều kiện từng ngành với kết quả của bản thân để lựa chọn nguyện vọng phù hợp.

Ông Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ GD&ĐT cũng nhấn mạnh chứng chỉ ngoại ngữ vẫn được sử dụng để quy đổi, thay thế điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển theo quy tắc công khai; chứng minh yêu cầu ngoại ngữ đầu vào của chương trình đào tạo bằng tiếng nước ngoài; hoặc được xem xét công nhận học phần, chuẩn đầu ra theo quy định.

Thí sinh đoạt giải học sinh giỏi quốc gia, quốc tế vẫn được xét tuyển thẳng nếu đáp ứng điều kiện của quy chế. Xét tuyển thẳng cũng không tính vào giới hạn ba phương thức của mỗi ngành từ năm 2027.

“Nội dung đề xuất thay đổi là không cộng thêm điểm ngoài thang đánh giá chính do từng trường tự quy định đối với chứng chỉ, thành tích hoặc tiêu chí bổ sung. Nguyên tắc là một năng lực phải được đánh giá đúng vị trí, ghi nhận một lần và theo cùng quy tắc đối với mọi thí sinh dự tuyển vào cùng một ngành”, ông Thảo lưu ý.

Trong mùa tuyển sinh năm 2026, sử dụng chứng chỉ IELTS để quy đổi thành điểm môn tiếng Anh tuỳ thuộc từng phương thức xét tuyển được nhiều trường đại học sử dụng. Ở phần lớn các trường quy định thí sinh cần đạt từ 5.0 IELTS, với mức điểm quy đổi nằm trong khoảng 7-8,5 điểm môn tiếng Anh.

Tuy nhiên ngay ở mức 4.0 IELTS , một số trường như Trường Đại học Thủ đô Hà Nội, Đại học Phenikaa, Trường Đại học Lao động - Xã hội đã cho phép thí sinh quy đổi sang điểm môn tiếng Anh, tương ứng khoảng 6-8 điểm.

Với các trường top đầu như tại Trường Đại học Ngoại thương, IELTS 6.5 được quy đổi tương đương 8,5 điểm tiếng Anh và IELTS 8.0 tương đương 10 điểm.

Tại Đại học Bách khoa, thí sinh đạt IELTS từ 7.0 đến 9.0 được quy đổi thành 10 điểm. Với Đại học Kinh tế Quốc dân, mức IELTS từ 7.5 đến 9.0 được quy đổi thành 10 điểm, trong khi tại Học viện Ngoại giao, IELTS 8.5 tương đương 10 điểm.