Cùng với việc đảm bảo an ninh năng lượng, Petrovietnam khẳng định vai trò trụ cột của nền kinh tế, không chỉ bằng những đóng góp trực tiếp to lớn cho ngân sách quốc gia mà còn thông qua việc giữ mạnh nguồn năng lượng là yếu tố cốt lõi quyết định thành công của các mục tiêu kinh tế.

1. Nhìn lại lịch sử, đóng góp của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) cho nền kinh tế luôn chiếm tỷ trọng lớn, mang tính bước ngoặt và xuyên suốt qua từng thời kỳ phát triển của đất nước.

Giai đoạn sau giải phóng 1975, Đảng, Nhà nước đã quyết tâm phát triển ngành dầu khí, với kỳ vọng đây là động lực để vực dậy kinh tế đất nước sau những kiệt quệ, tàn phá do chiến tranh gây ra. Không chỉ khủng hoảng năng lượng, những năm đầu sau giải phóng, khủng hoảng tiền tệ ở nước ta cũng hết sức trầm trọng, ngoại tệ khan hiếm, lạm phát phi mã lên tới ba con số. Năm 1986, sự xuất hiện của tấn dầu thương mại đầu tiên đã lập tức hạ nhiệt lạm phát xuống còn một con số. Dầu khí trở thành ngành kinh tế mũi nhọn đầu tiên mang nguồn ngoại tệ quý giá về cho Tổ quốc. Dầu khí đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ là động lực vật chất quan trọng bậc nhất giúp vực dậy nền kinh tế và mở đường cho công cuộc Đổi mới thành công.

Cố Tổng Bí thư Đỗ Mười từng khẳng định, lúa của Đồng bằng sông Cửu Long và dầu khí là những nhân tố bảo đảm thành công cho sự nghiệp Đổi mới.

Ông Ngô Thường San - nguyên Tổng Giám đốc Petrovietnam nhận định, thành công của Đổi mới là hệ quả của chính sách mới, nhưng nếu không có tài chính thì không thể thực hiện được. Dầu khí chính là lực đẩy vật chất quan trọng song hành cùng chính sách, góp phần bảo đảm thành công của công cuộc Đổi mới.

Cùng với đó, dầu khí là ngành đi đầu trong chính sách mở cửa và hợp tác quốc tế. Ngay từ sau khi giải phóng đất nước 1975, triển khai các hoạt động phát triển ngành dầu khí, ngành đã hợp tác với nước ngoài và việc phát hiện dầu trong đá móng với trữ lượng siêu cấp đã thu hút sự quan tâm của nhiều công ty dầu khí quốc tế. Sự hợp tác quốc tế sớm đã giúp ngành dầu khí nhanh chóng áp dụng các mô hình công nghiệp hiện đại, chuyên nghiệp và nhiều quy tắc kinh doanh quốc tế. Điều này đóng góp quan trọng vào việc hình thành và phát triển nền kinh tế nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường và đẩy mạnh hội nhập quốc tế của đất nước.

Ông Vũ Quang Nam, nguyên Phó Tổng Giám đốc Petrovietnam khẳng định, dầu khí là ngành công nghiệp có vai trò cực kỳ quan trọng đối với nền kinh tế quốc dân, xuyên suốt từ những năm 90 khi đất nước còn đối mặt cấm vận và khủng hoảng kinh tế cho đến tận ngày nay. Sở dĩ như vậy, bởi đây là ngành công nghiệp hiện đại, mang lại hiệu quả kinh tế rất lớn. Cùng với đó, dầu khí là nguồn thu ngoại tệ đặc biệt quan trọng. Khác với nhiều ngành xuất khẩu khác (mà Nhà nước chỉ thu về tiền thuế), với dầu khí, toàn bộ ngoại tệ thu về từ việc bán dầu thô được nộp vào ngân sách Nhà nước.

2. Kế thừa sứ mệnh lịch sử, ngày nay, cùng với nhiệm vụ bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, Tập đoàn tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu của nền kinh tế. Sự đóng góp này không chỉ dừng lại ở những con số nộp ngân sách khổng lồ, mà cốt lõi hơn, là việc giữ vững mạch nguồn năng lượng, đóng vai trò quan trọng trong việc giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Thước đo rõ ràng nhất là những đóng góp cho Ngân sách Nhà nước (NSNN). Tính đến năm 2025, tổng số nộp ngân sách lũy kế của Petrovietnam đã đạt một con số kỷ lục: hơn 142 tỷ USD. Giai đoạn trước năm 2000: Petrovietnam là nguồn thu lớn nhất và ổn định nhất của quốc gia, chiếm tới 30% tổng thu NSNN hằng năm. Giai đoạn hiện nay (đến năm 2025): Do quy mô nền kinh tế ngày càng tăng trưởng và đa dạng hóa, tỷ trọng đóng góp của Tập đoàn trong tổng thu NSNN dịch chuyển về mức 8 - 9%. Tuy nhiên, Petrovietnam lại liên tiếp phá kỷ lục về giá trị tuyệt đối. Trong những năm gần đây, Tập đoàn duy trì mức nộp ngân sách bình quân lên tới 160 nghìn tỷ đồng/năm, đứng đầu và chiếm tới 80,3% tổng số nộp ngân sách của 18 tập đoàn, tổng công ty thuộc khối doanh nghiệp nhà nước. Động lực cho mức đóng góp khổng lồ này đến từ hiệu quả kinh doanh vượt trội: Petrovietnam là đơn vị có lợi nhuận cao nhất khối doanh nghiệp nhà nước, với tổng lợi nhuận giai đoạn 2020 - 2025 đạt 316 nghìn tỷ đồng (tương đương bình quân 2,2 tỷ USD/năm).

Tính đến thời điểm hiện tại, tổng tài sản hợp nhất của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam đã vượt mốc 1 triệu tỷ đồng, là con số mà ít có doanh nghiệp nào trong nước đạt được, giữ vị trí quán quân trong khối các doanh nghiệp phi tài chính. Tiềm lực tài chính vững mạnh này là nền tảng giúp Tập đoàn được Tạp chí Fortune vinh danh ở vị trí thứ 11 trong bảng xếp hạng Fortune 500 Đông Nam Á, đồng thời khẳng định vị thế là doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam.

3. Bên cạnh những đóng góp trực tiếp cho ngân sách, Petrovietnam còn là lực lượng chủ chốt vững vàng bảo đảm an ninh năng lượng cho mục tiêu tăng trưởng quốc gia. Thông qua việc đưa vào vận hành hàng loạt công trình, dự án trọng điểm, Tập đoàn đã hình thành nên các trung tâm công nghiệp và hạ tầng năng lượng đồng bộ. Các tổ hợp này đóng vai trò là động lực lan tỏa, dẫn dắt và thúc đẩy mạnh mẽ kinh tế vùng cũng như sự phát triển của nhiều địa phương trên cả nước. Thực tế chứng minh, bất kỳ nơi nào có dấu ấn dự án của Petrovietnam, nơi đó đều ghi nhận sự chuyển dịch cơ cấu và phát triển kinh tế vượt bậc, tiêu biểu như khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu (TP. Hồ Chí Minh), Cụm Khí – Điện – Đạm Cà Mau, hay Nhà máy Lọc dầu Dung Quất (Quảng Ngãi).

Theo PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, Nhà kinh tế học, Petrovietnam tạo ra giá trị gia tăng cốt lõi, tác động mạnh vào bảng cân đối liên ngành của nền kinh tế. Khi công nghiệp - năng lượng được xác định là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng, hệ sinh thái Petrovietnam đóng vai trò điểm tựa cho nhiều ngành kinh tế khác. Sự thăng hạng của Petrovietnam còn ở sức lan tỏa rất lớn, từ thượng nguồn đến trung nguồn và hạ nguồn, tạo ra năng lượng và nguyên liệu cho nhiều ngành công nghiệp khác. Mỗi lĩnh vực không chỉ tạo ra giá trị kinh tế riêng, mà quan trọng hơn là tạo tính liên kết và lan tỏa, góp phần nâng tầm cấu trúc, năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam.

4. Bước vào kỷ nguyên mới, Petrovietnam tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu dẫn dắt nền kinh tế với khát vọng lọt vào Top 10 khu vực và trở thành đại diện đầu tiên của Việt Nam đứng trong bảng xếp hạng Fortune Global 500.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa sứ mệnh vươn tầm này, sự đồng hành của cơ chế, chính sách đóng vai trò quyết định. Đại biểu Quốc hội Phạm Thúy Chinh nhấn mạnh ba yêu cầu then chốt để tối ưu hóa hiệu quả hệ sinh thái năng lượng: hoàn thiện thể chế, tăng cường phối hợp liên ngành, và xây dựng cơ chế tài chính đặc thù. Nếu thể chế không kịp đổi mới, chúng ta sẽ bỏ lỡ thời cơ và làm chậm tiến trình chuyển dịch năng lượng. Ngược lại, một bệ đỡ pháp lý vững chắc, linh hoạt chính là chìa khóa để Tập đoàn giải phóng toàn bộ tiềm năng.

Từ dòng dầu đầu tiên giúp vực dậy nền kinh tế sau chiến tranh cho đến vị thế tập đoàn triệu tỷ đồng ngày nay, hành trình của Petrovietnam luôn gắn liền với mục tiêu phát triển của đất nước. Với tiềm lực vững mạnh cùng khát vọng bứt phá, Petrovietnam sẵn sàng tâm thế giữ vững mạch nguồn năng lượng quốc gia, đưa vị thế kinh tế Việt Nam vươn mình mạnh mẽ hướng tới mốc 100 năm thành lập Đảng (2030) trở thành nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 (100 năm thành lập nước) trở thành nước phát triển, thu nhập cao.