Amivantamab là gì mà khiến nhiều người kỳ vọng chữa khỏi ung thư?

Thông tin về thuốc amivantamab giúp một số bệnh nhân ung thư đáp ứng rất tốt đang thu hút sự quan tâm lớn. Nhiều người đặt câu hỏi liệu đây có phải là "thuốc chữa khỏi ung thư" hay có thể áp dụng cho mọi trường hợp bệnh.

Theo ThS.BS Trịnh Thế Cường, khoa Hóa trị liệu, Bệnh viện E, amivantamab là thành tựu đáng chú ý của y học hiện đại, nhưng cần được hiểu đúng để tránh kỳ vọng quá mức.

Amivantamab là gì?

Amivantamab là kháng thể đặc hiệu kép, tác động đồng thời lên hai đường tín hiệu EGFR và MET - những cơ chế liên quan đến sự phát triển của một số loại ung thư. Đây là thuốc điều trị đích được phát triển bằng công nghệ sinh học hiện đại, không phải thuốc nam, thực phẩm chức năng hay giải pháp có thể áp dụng cho mọi bệnh nhân ung thư.

Tại Việt Nam, thuốc đã được cấp số đăng ký lưu hành dưới dạng dung dịch truyền tĩnh mạch 350 mg/7 ml. Trong điều trị ung thư phổi không tế bào nhỏ, thuốc được chỉ định cho một số nhóm bệnh nhân có đột biến EGFR nhất định và trong những bối cảnh điều trị cụ thể theo đánh giá của bác sĩ chuyên khoa.

Điều đó đồng nghĩa không phải mọi bệnh nhân ung thư phổi đều có thể sử dụng loại thuốc này.

Vì sao amivantamab gây chú ý?

Sự quan tâm những ngày qua xuất phát từ kết quả nghiên cứu OrigAMI-4 vừa được công bố trên Tạp chí Ung thư Lâm sàng Mỹ (Journal of Clinical Oncology).

Nghiên cứu đánh giá hiệu quả của amivantamab dạng tiêm dưới da ở bệnh nhân ung thư đầu cổ tế bào vảy tái phát hoặc di căn, không liên quan HPV, sau khi bệnh tiến triển dù được điều trị bằng hóa chất và thuốc miễn dịch. Đây là nhóm người bệnh có tiên lượng khó khăn và ít lựa chọn điều trị.

Kết quả trên 102 bệnh nhân cho thấy tỷ lệ đáp ứng khách quan đạt 42%. Trong đó, 15% bệnh nhân có đáp ứng hoàn toàn, tức khối u không còn phát hiện được trên các phương tiện chẩn đoán hình ảnh. Khoảng 27% bệnh nhân đạt đáp ứng một phần với kích thước khối u giảm đáng kể. Thời gian sống thêm không bệnh tiến triển trung vị đạt 6,8 tháng.

Khối u biến mất không đồng nghĩa khỏi ung thư

Theo bác sĩ Cường, đây là kết quả rất tích cực đối với nhóm bệnh nhân kháng nhiều phương pháp điều trị trước đó. Tuy nhiên, cần hiểu đúng ý nghĩa của các con số nghiên cứu.

Thứ nhất, việc khối u biến mất trên phim chụp không đồng nghĩa bệnh được chữa khỏi hoàn toàn. Các tế bào ung thư ở mức độ vi thể vẫn có thể tồn tại và tiếp tục phát triển trong tương lai.

Thứ hai, thuốc giúp kiểm soát bệnh chứ chưa phải giải pháp điều trị dứt điểm. Chỉ số sống thêm không bệnh tiến triển trung vị 6,8 tháng cho thấy sau khoảng thời gian này, một nửa số bệnh nhân trong nghiên cứu đã xuất hiện dấu hiệu bệnh tiến triển trở lại.

Thứ ba, không thể suy diễn hiệu quả của thuốc từ ung thư đầu cổ sang các loại ung thư khác. Kết quả nghiên cứu OrigAMI-4 chỉ áp dụng cho nhóm bệnh nhân được lựa chọn trong nghiên cứu, không có nghĩa người mắc ung thư gan, ung thư dạ dày, ung thư vú hay các bệnh ung thư khác sẽ đạt hiệu quả tương tự.

Rào cản lớn nhất là chi phí

Bên cạnh hiệu quả điều trị, chi phí được xem là thách thức rất lớn đối với người bệnh. Theo tính toán dựa trên phác đồ nghiên cứu và quy đổi tương đương sang dạng thuốc truyền tĩnh mạch đang lưu hành tại Việt Nam, một bệnh nhân nặng khoảng 60 kg có thể phải chi khoảng 1,4 tỷ đồng tiền thuốc chỉ trong ba tháng đầu điều trị.

Khoản chi này chưa bao gồm các chi phí khác như xét nghiệm, theo dõi, xử trí tác dụng phụ, truyền dịch, nằm viện và đi lại.

Bác sĩ Cường cho rằng, amivantamab là bước tiến quan trọng của y học hiện đại, mở thêm cơ hội cho người bệnh ung thư. Tuy nhiên, hiệu quả điều trị chỉ đạt được khi thuốc được sử dụng đúng đối tượng, đúng chỉ định và trong điều kiện phù hợp.

Người bệnh không nên tự tìm mua thuốc hoặc chạy theo những thông tin lan truyền trên mạng xã hội khi chưa được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và tư vấn. Hy vọng luôn cần thiết với bệnh nhân ung thư, nhưng hy vọng đó cần được xây dựng trên nền tảng của những thông tin y khoa chính xác và thực tế.