Mỏ Bạch Hổ: 40 năm từ dòng dầu đầu tiên

Dòng dầu trong những năm đất nước gian khó

Ngày 26.6.1986, tại mỏ Bạch Hổ, Liên doanh Việt - Nga Vietsovpetro, đơn vị thành viên của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), chính thức khai thác dòng dầu thương mại đầu tiên. Sự kiện này đánh dấu sự ra đời của ngành công nghiệp khai thác dầu khí ngoài khơi Việt Nam, đưa đất nước gia nhập nhóm các quốc gia có khả năng khai thác và xuất khẩu dầu thô.

Sự kiện này đánh dấu sự ra đời của ngành công nghiệp khai thác dầu khí ngoài khơi Việt Nam, đưa Việt Nam gia nhập nhóm các quốc gia có khả năng khai thác và xuất khẩu dầu thô.

Từ góc nhìn của người trực tiếp tham gia các giếng khoan đầu tiên ở Bạch Hổ, ông Trần Hồi - nguyên Phó Tổng Giám đốc Địa chất Vietsovpetro cho rằng, dòng dầu đầu tiên năm 1986 là kết quả của quyết định mang tính chiến lược: đưa mỏ Bạch Hổ vào khai thác sớm.

Chỉ hơn một năm sau khi giếng BH-5 thử vỉa cho dòng dầu công nghiệp, giàn cố định MSP-1 đã đưa giếng khai thác đầu tiên vào hoạt động đúng ngày 26.6.1986. Với điều kiện kỹ thuật, cơ sở hạ tầng và kinh nghiệm khai thác ngoài khơi còn rất hạn chế thời điểm đó, tốc độ triển khai này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Chia sẻ thêm về ý nghĩa lịch sử của sự kiện này, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh nhớ lại: Thời điểm đó, tôi công tác tại Ngân hàng Kiến thiết và nhận thấy một điều rất quan trọng: dòng dầu đầu tiên từ Bạch Hổ đã mở ra một nguồn ngoại tệ tự chủ cho đất nước.

Khi Việt Nam gần như chưa có nhiều ngành kinh tế có thể tạo ra dòng USD ổn định và quy mô lớn, nguồn thu từ dầu thô đã giúp chúng ta có điều kiện nhập khẩu máy móc, thiết bị, vật tư phục vụ sản xuất, duy trì khả năng thanh toán quốc tế, giữ uy tín tín dụng quốc gia và tạo nguồn lực cho những công trình hạ tầng chiến lược, trong đó có đường dây 500 kV Bắc - Nam.

Quan trọng hơn, những thành công ban đầu tại Bạch Hổ đã tạo dựng niềm tin rằng Việt Nam có thể làm chủ một ngành công nghiệp hiện đại, hợp tác quốc tế hiệu quả và từng bước hội nhập sâu rộng với kinh tế thế giới bằng chính năng lực của mình.

Bước ngoặt từ tầng đá móng

Nếu dòng dầu đầu tiên năm 1986 đánh dấu sự khai sinh của ngành công nghiệp khai thác dầu khí ngoài khơi Việt Nam, thì việc phát hiện và khai thác thành công dầu trong tầng đá móng granit nứt nẻ tại mỏ Bạch Hổ đã tạo nên bước ngoặt mang tầm vóc quốc tế.

Ngày 6.9.1988, dòng dầu thương mại đầu tiên từ tầng đá móng được khai thác thành công tại Bạch Hổ. Thành tựu này làm thay đổi căn bản nhận thức khoa học về tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí không chỉ ở Việt Nam mà còn thu hút sự quan tâm của giới chuyên môn quốc tế. Từ đó, Bạch Hổ gắn liền với khái niệm “kỳ quan dầu khí trong đá móng”, một trường hợp địa chất đặc biệt của thế giới.

Phát hiện dầu trong đá móng đã mở rộng đáng kể triển vọng dầu khí trên thềm lục địa Việt Nam. Nhiều mỏ dầu trong đối tượng đá móng sau đó được phát hiện và đưa vào khai thác, góp phần tạo nên giai đoạn phát triển mạnh mẽ của ngành Dầu khí Việt Nam. Riêng tại mỏ Bạch Hổ, khoảng 80% sản lượng dầu khai thác đến từ tầng đá móng.

Đến ngày 4.6.2026, Vietsovpetro đã khai thác lũy kế khoảng 255 triệu tấn dầu từ Lô 09-1, trong đó mỏ Bạch Hổ giữ vai trò chủ lực. Từ năm 1995 đến nay, hơn 60 tỷ m³ khí đồng hành đã được đưa vào bờ phục vụ phát triển kinh tế, trong khi tổng đóng góp cho ngân sách nhà nước đạt gần 60 tỉ USD.

Những con số đó phản ánh vai trò đặc biệt của Bạch Hổ đối với sự phát triển của Petrovietnam và những đóng góp quan trọng của ngành dầu khí đối với nền kinh tế đất nước trong suốt bốn thập niên qua.

Tuy nhiên, giá trị của Bạch Hổ không chỉ được đo bằng sản lượng dầu khai thác. Từ mỏ dầu này, ngành dầu khí Việt Nam đã từng bước hình thành đội ngũ cán bộ kỹ thuật, tích lũy kinh nghiệm quản trị, làm chủ công nghệ và xây dựng năng lực triển khai đồng bộ toàn bộ chuỗi hoạt động dầu khí ngoài khơi.

Người dầu khí Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào các lĩnh vực cốt lõi như khoan, xây lắp công trình biển, lắp đặt giàn khai thác, thi công đường ống, vận hành khai thác và xử lý các tình huống kỹ thuật phức tạp trên biển.

Chủ tịch HĐTV Petrovietnam Lê Ngọc Sơn khi nói về ý nghĩa của sự kiện này đã khẳng định, Bạch Hổ không chỉ là một mỏ dầu, đây là nơi hình thành năng lực công nghiệp dầu khí ngoài khơi của Việt Nam. Từ dòng dầu đầu tiên ấy, Petrovietnam đã từng bước đi từ một ngành công nghiệp còn non trẻ đến tập đoàn công nghiệp - năng lượng quốc gia, với một hệ sinh thái hoàn chỉnh và chuỗi giá trị từ dầu khí, khí, điện, lọc hóa dầu đến dịch vụ kỹ thuật.

“Vì vậy, giữ lửa di sản Bạch Hổ không phải là nhắc lại thành tích cũ. Đó là giữ tinh thần dám nhận việc khó, làm chủ công nghệ và chịu trách nhiệm đến cùng; từ nền tảng ấy, Petrovietnam phải tiếp tục kiến tạo những năng lực mới cho tương lai năng lượng quốc gia” - Chủ tịch HĐTV Petrovietnam Lê Ngọc Sơn nói.