World Cup 2026: Kỳ World Cup mang tính bước ngoặt

Những thay đổi mang tính “cách mạng”

Thay đổi lớn và dễ nhận thấy nhất tại World Cup 2026 chính là việc Liên đoàn Bóng đá thế giới (FIFA) nâng số đội tham dự vòng chung kết từ 32 lên 48 đội. Đây là lần mở rộng quy mô mạnh mẽ nhất kể từ khi World Cup có 32 đội vào năm 1998 (ở kỳ World Cup trước đó vào năm 1994 có 24 đội). Cùng với đó, giải đấu sẽ chào đón nhiều gương mặt lần đầu góp mặt ở ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh như Jordan, Uzbekistan, Cape Verde hay Curacao - những đội tuyển trước đây gần như không có cơ hội cạnh tranh vé dự World Cup.

Việc tăng số đội kéo theo hàng loạt điều chỉnh về cấu trúc giải đấu. Tổng số trận sẽ tăng từ 64 lên 104 trận, số bảng đấu tăng từ 8 lên 12 bảng, và thời gian tổ chức cũng được kéo dài lên 5 tuần thay vì 4 tuần như trước. Đây là thách thức không nhỏ cho công tác tổ chức, nhưng đồng thời mở ra nhiều không gian hơn cho các đội tuyển thể hiện năng lực, cũng như giúp người hâm mộ được thưởng thức nhiều trận đấu đỉnh cao hơn.

Thể thức vượt qua vòng bảng cũng trở nên phức tạp hơn. Ngoài các đội nhất, nhì mỗi bảng, những đội xếp thứ ba có thành tích tốt cũng sẽ giành quyền đi tiếp. Với 12 bảng đấu, sẽ có 24 đội nhất, nhì bảng cùng 8 đội hạng ba xuất sắc nhất bước vào vòng đấu loại trực tiếp 32 đội. Theo các chuyên gia, có tới 495 cách phân nhánh khác nhau cho các đội hạng ba, khiến việc xác định nhánh đấu gần như chỉ có thể thực hiện sau khi vòng bảng khép lại. Điều này hứa hẹn tạo ra kịch tính mới, đồng thời buộc các đội phải duy trì sự tập trung cao độ đến những lượt trận cuối cùng.

Không chỉ vòng chung kết, vòng loại World Cup 2026 cũng chứng kiến một thay đổi đáng chú ý với vòng play-off Liên lục địa. Thay vì đá sân nhà - sân khách như trước, các đội sẽ tập trung thi đấu tại Mexico, trên chính những sân vận động tổ chức World Cup 2026. Đây được xem là cơ hội “làm quen World Cup” sớm cho các đội tuyển nhỏ, đồng thời tạo nên bầu không khí đặc biệt cho giai đoạn tranh vé cuối cùng.

World Cup luôn là chuẩn mực cao nhất của bóng đá thế giới, và những thay đổi tại World Cup 2026 nhiều khả năng sẽ trở thành hình mẫu cho hàng loạt giải đấu khác. Điều này từng xảy ra sau World Cup 2018 khi công nghệ video hỗ trợ trọng tài (VAR) lần đầu được áp dụng và nhanh chóng trở thành công nghệ không thể thiếu tại các giải đấu lớn.

Ngay cả khi World Cup 2026 chưa diễn ra, FIFA đã bắt đầu nhân rộng mô hình này. World Cup 2030 sẽ được tổ chức tại 3 quốc gia Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Morocco. EURO 2028 cũng được UEFA giao cho 4 liên đoàn bóng đá gồm Anh, CH Ireland, Scotland và Xứ Wales đồng đăng cai. Xu hướng nhiều quốc gia cùng tổ chức một giải đấu lớn đang trở nên phổ biến, giúp giảm gánh nặng tài chính và cơ sở vật chất, đồng thời mở rộng phạm vi tiếp cận của bóng đá đỉnh cao.

Không dừng lại ở đó, FIFA còn có kế hoạch mở rộng số đội tham dự ở nhiều giải đấu khác như World Cup nữ các kỳ 2031 và 2035, hay U20 World Cup 2027 với 2 quốc gia chủ nhà Uzbekistan và Azerbaijan. Tất cả cho thấy World Cup 2026 không chỉ là một giải đấu đơn lẻ, mà là cột mốc khởi đầu cho một giai đoạn phát triển mới của bóng đá thế giới.

Cơ hội nào cho bóng đá Việt Nam?

Việc World Cup mở rộng lên 48 đội mở ra cơ hội lớn hơn cho các nền bóng đá đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Ở khu vực châu Á, số suất dự World Cup tăng đáng kể, từ 4 suất chính thức lên 8 suất chính thức kèm theo 1 suất tranh vé vớt liên lục địa. Điều đó đồng nghĩa cánh cửa bước vào vòng chung kết World Cup của bóng đá Việt Nam đã rộng mở hơn và không còn quá xa vời như trước.

Tuy nhiên, cơ hội chỉ thực sự trở thành hiện thực nếu bóng đá Việt Nam tiếp tục phát triển bài bản và dài hạn. Trong đó, cần tiếp tục đầu tư mạnh cho bóng đá trẻ, coi đây là nền tảng cốt lõi. Những thành công ở cấp độ U23 hay U20 trong những năm qua cho thấy Việt Nam có tiềm năng, nhưng để duy trì và nâng tầm, hệ thống đào tạo trẻ cần được chuẩn hóa, gắn chặt hơn với các CLB chuyên nghiệp. Bởi rõ ràng, không thể chỉ trông vào một lứa U23 vừa thi đấu tại giải U23 châu Á 2026 mà còn phải trông vào nhiều lứa khác, gối nhau liên tục để có một đội hình đủ dày dạn.

Bên cạnh đó, chất lượng các giải đấu trong nước, đặc biệt là V.League, cần được nâng cao cả về chuyên môn lẫn tính cạnh tranh. Một giải đấu hấp dẫn, giàu tính chuyên nghiệp sẽ là bệ phóng tốt nhất cho các tuyển thủ quốc gia. Song song với đó là việc mạnh dạn đưa cầu thủ ra nước ngoài thi đấu, giúp họ tích lũy kinh nghiệm và bản lĩnh ở môi trường đỉnh cao.

Đồng thời, công tác huấn luyện, khoa học thể thao và quản trị bóng đá hiện đại cũng cần được chú trọng hơn. World Cup 2026 cho thấy bóng đá thế giới đang vận hành theo hướng ngày càng chuyên nghiệp, chi tiết và khoa học. Nếu không bắt kịp xu thế này, cơ hội từ việc mở rộng số đội cũng chỉ dừng lại ở lý thuyết.

World Cup 2026 vì thế không chỉ là giải đấu đáng chờ đợi với người hâm mộ toàn cầu, mà còn là dịp để bóng đá Việt Nam nhìn lại hành trình đã qua của mình và có định hướng đầu tư cho giai đoạn tiếp theo, từ đó biến cơ hội thành hiện thực.