Vụ 300 tấn lợn bệnh tuồn vào bếp ăn trường học: Cán bộ kiểm dịch 'ra giá' thế nào?

Công an TP Hà Nội vừa triệt phá đường dây tiêu thụ 300 tấn lợn bệnh trên địa bàn, khởi tố 8 bị can. Quá trình điều tra, cơ quan chức năng xác định cơ sở giết mổ gia súc tập trung Vạn Phúc thuộc Công ty cổ phần thực phẩm logistics Thịnh An, đặt tại thôn 3, xã Vạn Phúc, huyện Thanh Trì (cũ), nay là xã Nam Phù, Hà Nội.

Cơ sở này được cấp phép hoạt động từ ngày 11/10/2011. Ngày 31/12/2025, UBND TP Hà Nội đồng ý chủ trương kéo dài thời gian hoạt động của cơ sở kể từ ngày 30/12/2025, trong thời gian chờ hoàn thiện hồ sơ, thủ tục để xem xét bổ sung vào mạng lưới cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung của thành phố. Lợn bệnh được giết mổ rồi cung cấp ra thị trường.

Theo phân công của Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Hà Nội, cán bộ thuộc trạm Chẩn đoán, xét nghiệm và Kiểm soát giết mổ động vật, Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội, được bố trí thực hiện nhiệm vụ kiểm soát giết mổ tại đây.

Theo quy định, hàng ngày, thương lái vận chuyển lợn đến giao cho các chủ lò mổ tại Vạn Phúc phải xuất trình giấy chứng nhận kiểm dịch hoặc giấy tờ chứng minh nguồn gốc số lợn đưa vào lò.

Sau khi kiểm tra giấy tờ, kiểm tra lâm sàng đối với động vật, nếu xác định đủ điều kiện, bảo đảm nguồn gốc và không có biểu hiện bất thường, cán bộ kiểm soát mới đồng ý cho lợn vào lò để giết mổ.

Sau khi giết mổ, cán bộ tiếp tục kiểm tra đầu, phủ tạng, thận và thịt. Trường hợp không phát hiện dấu hiệu bất thường, đủ điều kiện bảo đảm vệ sinh thú y, cán bộ được giao nhiệm vụ sẽ đóng dấu kiểm soát giết mổ để thịt lợn được đưa ra thị trường tiêu thụ.

Tại cơ sở này, trạm Chẩn đoán, xét nghiệm và Kiểm soát giết mổ động vật thuộc Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y bố trí Nguyễn Danh Đoàn giữ vai trò tổ trưởng; Nguyễn Phong Nam cùng Nguyễn Thị Phương Lan là tổ phó, cùng 23 cán bộ được phân công làm việc theo ca trực.

Tuy nhiên, quá trình điều tra, cơ quan công an xác định Nguyễn Phong Nam cùng Nguyễn Thị Phương Lan, là tổ phó Tổ kiểm soát giết mổ lò mổ Vạn Phúc, đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn để thu tiền trái quy định, chiếm đoạt tài sản của các chủ lò mổ, lái xe vận chuyển, đồng thời làm giả hồ sơ, tài liệu kiểm dịch, bỏ qua các khâu kiểm soát bắt buộc, cho phép lợn bệnh, thậm chí lợn đã chết được đưa vào giết mổ.

Cơ quan điều tra cho rằng thủ đoạn của Nam và Lan là tự đặt ra những quy định trái quy định trong hoạt động kiểm soát dịch bệnh nhằm gây khó dễ cho thương lái và chủ lò mổ.

Cụ thể, hai người này đưa ra yêu cầu kiểm soát riêng đối với lợn có trọng lượng dưới 80kg, là những con bị nghi nhiễm bệnh hoặc ốm lâu ngày, rồi lấy đó làm căn cứ để ngăn không cho lợn vào lò mổ.

Sau đó, Nam chỉ đạo nhân viên trong tổ, nếu phát hiện thương lái chở lợn dưới 80kg đến lò mổ thì không cho đưa vào bên trong với lý do nghi lợn nhiễm bệnh. Muốn được qua chốt kiểm soát để giao lợn cho chủ lò mổ, lái xe buộc phải nộp từ 250.000 đến 500.000 đồng/chuyến. Có trường hợp bị ép nộp tới 3-4 triệu đồng mới được cho qua bốt kiểm soát.

Không dừng ở đó, sau khi đặt ra quy định này, Nam tiếp tục chỉ đạo các nhân viên thuộc Tổ kiểm soát giết mổ lò mổ Vạn Phúc hàng ngày phải trực tiếp kiểm soát, thu tiền rồi bàn giao cho Lan quản lý, theo dõi trong một cuốn sổ. Cuối tháng, số tiền này được chuyển cho Ngọc Anh, sau đó Lan và Nam cùng chia nhau hưởng lợi.

Ngoài việc thu tiền của lái xe vận chuyển, Nam và Lan còn yêu cầu một số chủ lò mổ thuê giết mổ tại cơ sở Vạn Phúc phải nộp từ 5 triệu đến 10 triệu đồng/tháng để được “tạo điều kiện”, không bị gây khó dễ trong quá trình nhận lợn của thương lái đưa vào lò giết mổ.

Theo cơ quan công an, hành vi của Nam và Lan không chỉ thể hiện việc lợi dụng vị trí được giao để tổ chức thu tiền trái quy định, mà còn làm sai lệch hoạt động kiểm soát thú y tại lò mổ, bỏ qua các khâu kiểm tra bắt buộc, tạo điều kiện cho lợn bệnh, thậm chí lợn đã chết, được đưa vào giết mổ và tiêu thụ ra thị trường.

Công an Hà Nội cho biết, lò mổ của Nguyễn Thị Hiền trong cơ sở giết mổ gia súc tập trung Vạn Phúc cung cấp lượng lớn thịt lợn cho các chợ đầu mối, chợ dân sinh và một số công ty cung cấp thực phẩm lớn trên địa bàn thành phố.

Quá trình kiểm tra, lực lượng chức năng xác định Hiền đã giết mổ lợn mắc dịch tả lợn châu Phi. Cơ quan điều tra cho rằng Hiền cùng một số đối tượng đã câu kết hình thành đường dây khép kín, từ khâu thu gom lợn bệnh tại Phú Thọ, Tuyên Quang, vận chuyển về Hà Nội, tổ chức giết mổ tập trung rồi đưa ra thị trường tiêu thụ.

Nhà chức trách cũng cáo buộc các đối tượng đã móc nối với một số cán bộ kiểm dịch để bỏ qua các khâu kiểm soát bắt buộc, tạo điều kiện cho lợn bệnh, thậm chí lợn đã chết, được đưa vào giết mổ.

Từ đầu năm 2026 đến nay, nhóm này bị xác định đã tiêu thụ khoảng 3.600 con lợn mắc dịch bệnh, tương đương gần 300 tấn thịt. Số thịt này được đưa vào các chợ đầu mối, chợ dân sinh và bán cho Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát. Công ty này sau đó cung cấp thực phẩm cho một số trường học trên địa bàn Hà Nội.

Trong số các bị can, 4 người bị khởi tố về tội vi phạm quy định về an toàn thực phẩm. Cụ thể các đối tượng gồm: Nguyễn Thị Hiền (31 tuổi, trú tại Ngọc Hồi, Hà Nội), Đỗ Văn Thanh (43 tuổi, trú tại Đại Bình, Phú Thọ), Nguyễn Thị Bình (53 tuổi, trú tại Hồng Vân, Hà Nội) và Nguyễn Văn Thành (55 tuổi, trú tại Hồng Vân, Hà Nội), Giám đốc Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát.

Đáng chú ý, vụ án có 4 bị can là cán bộ trong ngành thú y, kiểm dịc h. Trong đó, Lê Ngọc Anh (52 tuổi), trạm trưởng Chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm soát giết mổ thuộc Chi cục Chăn nuôi, thủy sản và thú y Hà Nội; Nguyễn Phong Nam (43 tuổi) và Nguyễn Thị Phương Lan (42 tuổi), cùng là cán bộ của trung tâm này, bị khởi tố về tội Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản.

Còn Vũ Kim Tuấn (53 tuổi), cán bộ trạm Chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm dịch động vật thuộc Chi cục Chăn nuôi, thủy sản và thú y tỉnh Phú Thọ, bị khởi tố về tội Giả mạo trong công tác.