Việt Nam là 1 trong 13 quốc gia trên thế giới giữ ổn định an ninh năng lượng

Đây là thông tin được nêu tại Diễn đàn An ninh năng lượng Quốc gia thường niên và công bố Báo cáo An ninh năng lượng Việt Nam 2026 do Bộ Công Thương tổ chức ngày 10/11.

Không phải cắt điện luân phiên, đủ xăng dầu cung ứng

Theo báo cáo, năm 2026, hệ thống năng lượng thế giới chịu cú sốc lớn khi eo biển Hormuz bị phong tỏa khoảng 6 tháng, có thời điểm đẩy giá dầu Brent lên 118,35 USD/thùng. Nắng nóng lịch sử và hiện tượng El Nino cũng khiến nhu cầu điện tăng kỷ lục, trong khi sản lượng thủy điện dự kiến thấp hơn năm 2025 khoảng 18,5 tỷ kWh.

Trong số 177 quốc gia được khảo sát, tính đến ngày 9/11, có 102 nước (57,6%) gặp khó khăn về năng lượng, chỉ 13 nước duy trì được trạng thái ổn định, trong đó có Việt Nam.

Một trong những kết quả nổi bật của Việt Nam là bảo đảm cung ứng điện dù nhu cầu tăng cao và nguồn thủy điện suy giảm.

Sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu năm 2026 ước đạt 356,2 tỷ kWh, tăng 10,3%, cao hơn khoảng 6,2 tỷ kWh so với kịch bản cơ sở.

Ngày 24/6, công suất cực đại toàn hệ thống lập kỷ lục 57.537 MW, riêng miền Bắc đạt 30.248 MW. Tuy nhiên, cả nước không phải cắt điện luân phiên. Tính chung 10 tháng, điện thương phẩm tăng 9,84%, xấp xỉ tốc độ tăng trưởng GDP.

Trong 9 tháng, ngành điện khởi công 136 công trình lưới điện, đóng điện 131 công trình. Kết quả này có được nhờ chủ động xây dựng các kịch bản điều hành, chuẩn bị nguồn và lưới điện, tích nước hồ thủy điện, sửa chữa tổ máy trước mùa nắng nóng.

Về xăng dầu, hai nhà máy lọc dầu trong nước sản xuất khoảng 12,1 triệu tấn trong 9 tháng. Dung Quất vận hành khoảng 123% công suất, Nghi Sơn đạt khoảng 112% công suất thiết kế quy đổi.

Hoạt động khai thác dầu, condensate của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam đạt 115% kế hoạch 9 tháng; sản lượng khí đưa về bờ đạt 120% kế hoạch.

Nguồn dầu thô cũng được đa dạng hóa từ 1 loại lên hơn 10 loại. Nhờ đó, Việt Nam chưa xảy ra tình trạng thiếu hụt xăng dầu và chưa phải sử dụng dự trữ quốc gia.

Đảm bảo đủ điện đến 2030

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn khẳng định: “An ninh năng lượng là điều kiện tiên quyết để thực hiện mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên giai đoạn 2026 - 2030.

Bộ Công Thương sẽ tập trung hoàn thiện thể chế, bảo đảm đủ điện đến năm 2030, nâng cao năng lực tự chủ nguồn cung nhiên liệu, điều hành dựa trên dữ liệu và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng gắn với tiết kiệm năng lượng, tự chủ công nghệ”.

Tuy vậy, an ninh năng lượng trong những năm tới vẫn đối mặt nhiều thách thức. Báo cáo dự báo năm 2027 khó khăn, năm 2028 còn khó khăn hơn khi nhu cầu điện tiếp tục tăng khoảng 10% trên nền phụ tải cao, trong khi các nguồn điện nền mới chưa kịp vận hành. Hiện tượng El Niño có thể kéo dài đến tháng 6/2027.

Công suất cực đại miền Bắc năm 2027 dự báo đạt 32.693-34.865 MW.

Tại diễn đàn, các chuyên gia và đại diện doanh nghiệp cho rằng thách thức lớn không chỉ là đưa dự án vào quy hoạch mà còn phải tháo gỡ điểm nghẽn về vốn, cơ chế và tiến độ triển khai.

Đại diện Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết nhu cầu vốn đầu tư giai đoạn 2026-2030 khoảng 830.000 tỷ đồng. EVN kiến nghị thay thế chủ đầu tư các dự án chậm tiến độ kéo dài, đồng thời tháo gỡ khó khăn tín dụng cho các dự án điện trọng điểm.

Ở lĩnh vực năng lượng tái tạo, tiềm năng kỹ thuật điện gió ngoài khơi của Việt Nam được đánh giá khoảng 600.000 MW. Tuy nhiên, việc hiện thực hóa tiềm năng này đòi hỏi hoàn thiện khung pháp lý, đồng bộ nguồn điện với lưới truyền tải và phân bổ rủi ro hợp lý.

Đáng chú ý, TS. Cấn Văn Lực dẫn ước tính của Bộ Công Thương cho biết nhu cầu vốn đầu tư năng lượng giai đoạn 2026-2030 khoảng 77 tỷ USD. Trong khi đó, dư nợ tín dụng dành cho năng lượng tái tạo đến tháng 6/2026 mới gần 300.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 1,5% tổng dư nợ.

Các chuyên gia kiến nghị hoàn thiện cơ chế mua bán điện trực tiếp, xây dựng giá điện hợp lý, phát triển thị trường vốn và sớm hoàn thiện Luật Năng lượng tái tạo.