Vì sao tên lửa, UAV Iran có khả năng tấn công chính xác đáng kinh ngạc?

Các cuộc xung đột gần đây tại Trung Đông đã cho thấy một thực tế mới: Iran không còn chỉ dựa vào số lượng tên lửa hay UAV cảm tử để tấn công, mà đang dần xây dựng khả năng đánh chính xác tầm xa.

Khoảnh khắc tên lửa Iran qua mặt hơn 10 tên lửa đánh chặn để bắn trúng mục tiêu. (Video: X)

Những đòn tấn công bằng tên lửa và UAV trong các chiến dịch gần đây cho thấy nhiều mục tiêu quân sự và cơ sở hạ tầng bị đánh trúng với sai số rất nhỏ, khiến nhiều chuyên gia quân sự phương Tây phải xem xét lại đánh giá về năng lực chiến đấu của Iran .

Đằng sau những đòn tấn công này không chỉ là thế hệ vũ khí mới, mà còn là sự kết hợp của hệ thống vệ tinh, công nghệ dẫn đường hiện đại, cảm biến quang học và chiến thuật tấn công phối hợp.

Tên lửa Iran ngày càng chính xác

Một nền tảng quan trọng giúp Iran nâng cao độ chính xác là chương trình tên lửa đạn đạo được phát triển trong nhiều năm qua.

Ví dụ, tên lửa đạn đạo tầm trung Emad của Iran có thể mang đầu đạn nặng khoảng 750 kg tới khoảng cách 1.700 km, với sai số mục tiêu chỉ khoảng 10-50 m nhờ hệ thống dẫn đường cải tiến ở phần đầu đạn.

Một số dòng tên lửa mới thậm chí còn tích hợp cảm biến quang học hoặc hồng ngoại để nhận dạng mục tiêu ở giai đoạn cuối. Ví dụ, tên lửa Qassem Bassir được cho là có khả năng “nhìn thấy” mục tiêu bằng camera nhiệt và tự điều chỉnh quỹ đạo, giúp đạt độ chính xác gần mức mét ngay cả khi bị gây nhiễu điện tử.

Ngoài ra, Iran cũng phát triển các tên lửa chiến thuật dẫn đường bằng vệ tinh như Fath-360, kết hợp hệ thống dẫn đường quán tính (INS) với định vị vệ tinh GNSS để tăng độ chính xác khi tấn công mục tiêu ở tầm hàng trăm km.

Sự cải tiến này cho phép Iran chuyển từ chiến thuật “phóng nhiều để bù sai số” sang chiến thuật “đánh trúng mục tiêu cụ thể” - một bước tiến quan trọng trong chiến tranh hiện đại.

UAV cảm tử

Bên cạnh tên lửa, UAV cảm tử cũng đang trở thành vũ khí chủ lực trong các chiến dịch của Iran. Những UAV này có thể bay lượn trên khu vực mục tiêu, tìm kiếm và lao xuống tấn công khi xác định được mục tiêu phù hợp.

Chiến thuật này mang lại hai lợi thế lớn. Thứ nhất là khả năng trinh sát và tấn công trong cùng một hệ thống, giúp giảm sai số so với tên lửa truyền thống. Thứ hai là chi phí rất thấp, cho phép Iran triển khai số lượng lớn UAV cùng lúc để làm quá tải hệ thống phòng không đối phương.

“Mắt trên trời”

Một yếu tố quan trọng khác giúp Iran nâng cao độ chính xác tấn công là hệ thống dẫn đường và trinh sát từ vệ tinh. Trong những năm gần đây, Tehran được cho là đã chuyển sang sử dụng hệ thống định vị BeiDou-3 của Trung Quốc thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào GPS. Hệ thống này cung cấp tín hiệu định vị chính xác cao và có khả năng chống gây nhiễu tốt hơn.

Theo các phân tích quốc phòng, việc tích hợp tín hiệu định vị từ BeiDou giúp các hệ thống tên lửa và UAV của Iran có thể đạt độ chính xác cao hơn, đồng thời giảm nguy cơ bị gây nhiễu điện tử.

Ngoài ra, mạng lưới vệ tinh trinh sát của Trung Quốc - bao gồm các vệ tinh radar và quang học, có thể cung cấp hình ảnh độ phân giải cao về các mục tiêu quân sự. Những dữ liệu này cho phép Iran xác định chính xác vị trí các căn cứ, hệ thống phòng không và tàu chiến đối phương trước khi tiến hành tấn công.

Trong một số trường hợp gần đây, các công ty vệ tinh Trung Quốc thậm chí đã công bố hình ảnh về hoạt động của quân đội Mỹ trong khu vực và một số mục tiêu trong các bức ảnh này sau đó bị tấn công bằng tên lửa hoặc UAV. Điều này cho thấy vai trò ngày càng lớn của trinh sát vệ tinh thương mại và quân sự trong chiến tranh hiện đại.

Sự kết hợp của nhiều công nghệ

Thành công của Iran không đến từ một yếu tố duy nhất, mà từ sự kết hợp của nhiều lớp công nghệ. Thứ nhất là hệ thống dẫn đường đa tầng, bao gồm INS, định vị vệ tinh và cảm biến quang học.

Thứ hai là mạng lưới trinh sát, từ UAV, vệ tinh cho tới các hệ thống radar tầm xa. Thứ ba là chiến thuật tấn công phối hợp, trong đó UAV, tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo được sử dụng cùng lúc để làm quá tải phòng không đối phương.

Cách tiếp cận này giúp Iran xây dựng một hệ thống tấn công có khả năng hoạt động ngay cả khi một phần trong chuỗi hệ thống bị gây nhiễu hoặc phá hủy.

Các chuyên gia quân sự cho rằng bài học lớn nhất từ các cuộc xung đột gần đây là độ chính xác không chỉ đến từ vũ khí, mà còn đến từ hệ thống thông tin và dữ liệu. Một tên lửa hiện đại có thể rất chính xác, nhưng nếu không có dữ liệu mục tiêu chính xác từ vệ tinh hoặc UAV thì hiệu quả vẫn bị hạn chế.

Ngược lại, khi kết hợp dữ liệu trinh sát thời gian thực với vũ khí dẫn đường chính xác, ngay cả những hệ thống tương đối đơn giản như UAV cảm tử cũng có thể trở thành mối đe dọa lớn.

Với sự phát triển của công nghệ vệ tinh, trí tuệ nhân tạo và mạng lưới UAV, nhiều chuyên gia cho rằng Iran đã xây dựng được một mô hình chiến tranh chính xác chi phí thấp, điều có thể làm cho mọi tính toán của Mỹ và đồng minh gặp nhiều khó khăn trong thời gian tới.