Vì sao người Mỹ có những suất ăn 'siêu to khổng lồ'?

Nếu từng bước chân vào một quán ăn tại Mỹ, điều đầu tiên khiến du khách choáng ngợp thường là kích thước khổng lồ của đĩa thức ăn. Từ những chiếc burger xếp tầng cao ngất ngưởng, ly nước ngọt cỡ đại cho đến đĩa bít tết to bằng cả khuôn mặt, khái niệm “supersize” (suất ăn siêu to khổng lồ) đã trở thành một nét văn hóa đặc trưng của người Mỹ.

Đối với người nước ngoài, điều này vừa gây kinh ngạc vừa tạo ra sự tò mò lớn. Thực tế, những phần ăn khổng lồ này không ngẫu nhiên xuất hiện mà là kết quả của một hành trình dài kết hợp giữa lịch sử, kinh tế, tâm lý học và cả chiến lược kinh doanh tinh vi.

Vì sao người Mỹ có những suất ăn siêu to?

Dưới đây là 5 lý do cốt lõi giải mã vì sao người Mỹ lại ưa chuộng và duy trì những suất ăn “siêu to khổng lồ” đến như vậy.

Tâm lý chuộng sự dư dả

Lý do quan trọng nhất xuất phát từ tâm lý người tiêu dùng Mỹ, cụ thể là khái niệm “Value for money” (giá trị tương xứng với số tiền bỏ ra). Người Mỹ đặc biệt thích cảm giác mình nhận được một món hời.

Đối với họ, một bữa ăn thành công là khi số tiền chi ra phải đổi lại một lượng thức ăn nhiều nhất có thể. Khái niệm này ăn sâu vào tiềm thức đến mức họ sẵn sàng chi thêm một khoản tiền rất nhỏ để nâng cấp từ suất vừa lên suất lớn, vì cho rằng đó là một khoản đầu tư có hời.

Tâm lý này bắt nguồn sâu xa từ thời kỳ Đại khủng hoảng và Thế chiến thứ hai, khi sự khan hiếm thực phẩm khiến người dân thèm khát sự no đủ. Khi nền kinh tế phục hồi và bùng nổ, việc bày biện những đĩa thức ăn đầy ắp trở thành biểu trưng cho sự thịnh vượng, tự do và thành công.

Chiến lược “Value Sizing”

Phía sau những đĩa ăn khổng lồ là một bài toán kinh tế được các tập đoàn thực phẩm tính toán vô cùng kỹ lưỡng. Trong ngành kinh doanh dịch vụ ăn uống tại Mỹ, chi phí cho nguyên liệu thô thực chất chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng chi phí vận hành, phần lớn còn lại nằm ở tiền thuê mặt bằng, nhân công và tiếp thị.

Việc tăng gấp đôi lượng khoai tây chiên hay thêm một miếng thịt vào burger chỉ làm tăng chi phí sản xuất của nhà hàng lên vài cent, nhưng họ có thể bán cho khách hàng với giá cao hơn từ 1 đến 2USD. Chiến lược này được gọi là “Value Sizing” (định giá theo giá trị).

Các chuỗi thức ăn nhanh nhận ra rằng người tiêu dùng sẽ vui vẻ trả thêm tiền để có suất ăn lớn hơn, mang lại biên lợi nhuận khổng lồ cho doanh nghiệp. Thêm vào đó, nhờ áp dụng công nghệ nông nghiệp tiên tiến và các khoản trợ cấp lớn từ chính phủ Mỹ cho các mặt hàng chủ lực như ngô và đậu nành, nguyên liệu đầu vào tại Mỹ rẻ hơn rất nhiều so với các quốc gia khác.

Văn hóa ăn trên xe đường dài

Nền văn hóa Mỹ gắn liền với những chiếc xe hơi và những chuyến đi dài trên các tuyến đường cao tốc liên bang. Từ thập niên 1950, sự xuất hiện của các cửa hàng Drive-thru (mua hàng không cần xuống xe) đã thay đổi hoàn toàn cách người Mỹ tiếp cận ẩm thực.

Thức ăn không còn là thứ để thưởng thức chậm rãi tại bàn, mà trở thành “nhiên liệu” tiếp thêm năng lượng cho những người bận rộn ngay trên vô lăng. Để thuận tiện cho việc ăn uống khi đang lái xe, các suất ăn được thiết kế để tích hợp tất cả trong một.

Một ly nước ngọt cỡ, một phần burger phải đủ lớn để người lái không đói bụng và phải dừng lại ăn thêm lần thứ hai trong suốt hành trình dài. Sự tiện lợi và tốc độ được đặt lên hàng đầu. Theo thời gian, tiêu chuẩn về một bữa ăn nhanh, gọn, no lâu đã vô tình đẩy kích thước của các phần ăn lên một tầm cao mới, biến đồ ăn cỡ lớn trở thành tiêu chuẩn.

Cạnh tranh giữa các thương hiệu

Thị trường F&B (Foor and Beverage) tại Mỹ là một trong những chiến trường khốc liệt nhất thế giới. Để tồn tại và thu hút khách hàng, các thương hiệu liên tục tung ra các chiêu thức cạnh tranh độc đáo. Khi cuộc chiến về giá cả chạm ngưỡng bão hòa, các ông lớn đã tìm ra một vũ khí mới là cuộc đua về kích cỡ.

Nếu một thương hiệu bán chiếc burger cỡ này, đối thủ cạnh tranh sẵn sàng tung ra phiên bản lớn hơn với khẩu hiệu hấp dẫn hơn. Chiến dịch “Supersize” nổi tiếng của McDonald‘s vào những năm 1990 và đầu những năm 2000 là một minh chứng điển hình.

Khách hàng liên tục bị bủa vây bởi các lời mời gọi nâng cấp lên kích thước khổng lồ chỉ với rất ít chi phí. Dù sau này chiến dịch đó bị khai tử vì các lý do sức khỏe, xu hướng này đã định hình lại tiêu chuẩn của toàn ngành.

Các nhà hàng truyền thống (casual dining) cũng buộc phải tăng kích thước phần ăn của mình để không bị lép vế trước các chuỗi thức ăn nhanh, vô tình tạo ra một cuộc chạy đua vũ trang về mặt dung lượng thực phẩm trên khắp nước Mỹ.

Văn hóa ”Doggy Bag“

Một lý do khá thú vị và mang tính nhân văn trong văn hóa Mỹ giải thích cho các suất ăn khổng lồ chính là thói quen mang đồ ăn thừa về nhà, hay còn gọi là văn hóa ”Doggy Bag“. Ở nhiều quốc gia, việc gói đồ ăn thừa mang về khi đi ăn nhà hàng đôi khi bị xem là thiếu lịch sự hoặc quá tiết kiệm.

Thế nhưng ở Mỹ, đây là một hành động hoàn toàn bình thường, thậm chí được khuyến khích để tránh lãng phí thực phẩm. Người Mỹ khi đi ăn tiệm luôn ngầm hiểu rằng phần ăn họ gọi không chỉ dành cho bữa tối hôm nay, mà rất có thể sẽ trở thành bữa trưa tiện lợi cho ngày mai tại văn phòng.

Các nhà hàng hiểu rất rõ tâm lý này nên họ chủ động phục vụ túi mang về. Khách hàng cảm thấy vui vẻ vì họ bỏ tiền cho một bữa nhưng thực chất lại có được hai bữa ăn, còn nhà hàng thì xây dựng được lòng trung thành của khách nhờ sự phóng khoáng trong cách phục vụ.

Trải qua nhiều thập kỷ, những suất ăn siêu to khổng lồ đã vượt qua ranh giới của một xu hướng ẩm thực để trở thành một phần bản sắc văn hóa Mỹ. Dù ngày nay, trước những cảnh báo về tình trạng béo phì và các vấn đề sức khỏe, xu hướng ăn uống lành mạnh đang dần lên ngôi, nhưng vị thế của những phần ăn đại sứ này vẫn vô cùng vững chắc.