Người Hàn Quốc yêu thích kim chi, xem trọng món ăn này như "quốc bảo" vì vừa giàu dinh dưỡng, vừa có tính kế thừa văn hóa, kết nối cộng đồng.
Mới đây, khoảnh khắc huấn luyện viên Kim Sang Sik thưởng thức phở Việt cùng kim chi trong chương trình truyền hình giải trí Krazy Rich Korea của đài KBS2 tại Hàn Quốc gây "bão" mạng xã hội, thu hút sự quan tâm của người hâm mộ Việt Nam.
Nhắc đến ẩm thực Hàn Quốc, cái tên đầu tiên hiện lên trong tâm trí thực khách luôn là kim chi. Món ăn này đã bén rễ sâu sắc trong đời sống và tinh thần của người dân nơi đây.
60% người Hàn Quốc ăn kim chi cả 3 bữa mỗi ngày. (Ảnh: INF)
Vì sao người Hàn Quốc không thể sống thiếu kim chi?
Theo Cục Di sản Văn hóa Seoul, khoảng 95% người dân ăn kim chi hàng ngày và 60% thưởng thức món này trong cả ba bữa cơm. Trung bình mỗi người Hàn ăn kim chi khoảng 2 lần/ngày. Vì sao món ăn này lại được người dân Hàn Quốc ưa chuộng như vậy?
Theo nhiều nhà nghiên cứu lịch sử, kim chi xuất hiện tại Hàn Quốc khoảng 2.000 năm trước. Năm 289, tác phẩm Tam Quốc Chí ghi chép rằng người Hàn Quốc rất giỏi trong việc chế biến các loại thực phẩm lên men như rượu, tương đậu nành, cá và rau lên men.
Kim chi vốn là một trong rất nhiều thực phẩm lên men của Hàn Quốc. Sau hàng nghìn năm phát triển, kim chi được nâng tầm thành một nét văn hóa đặc sắc. Theo thống kê của người bản địa, hiện có hơn 200 loại kim chi khác nhau, được phân loại dựa trên nguyên liệu chính, vùng miền sản xuất và mùa vụ.
Trong đó, kim chi cải thảo là loại phổ biến nhất, thường được gọi chung là "kim chi". Ngoài ra, thực đơn của người Hàn có kim chi củ cải, kim chi bắp cải, kim chi hành lá, kim chi lá cải mù tạt, kim chi hẹ, kim chi lá mè... Đặc biệt, họ còn có kim chi nước (mul-kim chi) – loại rau củ lên men trong nước muối, thường được thưởng thức như một món súp thanh mát. Chính sự đa dạng, thơm ngon trong khẩu vị khiến kim chi được người dân Hàn Quốc yêu thích đặc biệt.
Tại Hàn Quốc có hơn 200 loại kim chi khác nhau. (Ảnh: INF)
Khởi thủy, người Hàn làm kim chi như một phương pháp dự trữ rau xanh cho mùa đông giá rét. Hoạt động này không chỉ gói gọn trong quy mô gia đình mà mang tính cộng đồng cao. Vào mùa xuân, người dân mua tôm, cá cơm và các loại hải sản khác để muối và chờ lên men. Đến cuối thu, đầu đông (tháng 11 - 12), cả xứ sở này lại rộn ràng với các hoạt động muối kim chi quy mô lớn có tên gọi là Lễ hội Văn hóa Kimjang.
Tại buổi lễ, đàn ông đảm nhận các công việc nặng nhọc như vận chuyển rau củ, đào hố và chôn vò kim chi. Phụ nữ phụ trách chính khâu tẩm ướp và muối. Người phụ nữ lớn tuổi nhất trong nhà sẽ "cầm trịch" toàn bộ quy trình. Bí quyết muối kim chi được truyền từ đời này sang đời khác, từ mẹ sang con gái hoặc mẹ chồng sang con dâu.
Truyền thống làm kim chi đã gắn kết toàn bộ làng mạc và khu phố lại với nhau để biến hàng trăm bắp cải thành nguồn thực phẩm và dinh dưỡng, giúp người Hàn vượt qua những thời kỳ thiếu thốn, đói kém kéo dài trong lịch sử. Lễ hội Kimjang quan trọng đến mức UNESCO đưa truyền thống này vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu của nhân loại.
Tại Hàn Quốc, làm kim chi là một hoạt động văn hóa cộng đồng lâu năm. (Ảnh: INF)
Lợi ích sức khỏe
Người Hàn ăn kim chi gần như mỗi ngày, trong mọi bữa ăn. Đây là "đồ đưa cơm" bắt buộc phải có bên cạnh các món chính. Kim chi có thể ăn trực tiếp hoặc biến tấu thành hàng loạt món ngon kinh điển như canh kim chi, lẩu, đồ xào, cơm chiên, mì, bánh xèo cho đến sủi cảo. Bằng cách muối độc đáo, người Hàn Quốc đã thưởng thức các loại rau giàu dinh dưỡng rất lâu sau khi thu hoạch.
Người Hàn tin rằng kim chi là "siêu thực phẩm" nhờ chứa lợi khuẩn probiotics và dinh dưỡng cân bằng. Các nghiên cứu cũng chỉ ra kim chi có khả năng chống u bướu, béo phì, lão hóa, đồng thời hỗ trợ sức khỏe đường ruột, giảm mỡ máu và tăng cường miễn dịch.
Dẫu vậy, cũng giống như bất kỳ loại thực phẩm muối chua và chế biến sẵn nào, những lo ngại về sức khỏe liên quan đến hàm lượng muối vẫn luôn là chủ đề được giới y khoa quan tâm. Chế độ ăn của người Hàn vốn được đánh giá là lành mạnh với tỷ lệ rau củ cao và lượng calo thấp. Tuy nhiên, một vấn đề nảy sinh là lượng natri tiêu thụ quá mức, mà nguyên nhân chính được cho là từ kim chi.
