Vì sao ngày vía thần Tài lại mua vàng? Giải mã ý nghĩa phong tục, nguồn gốc tín ngưỡng, cách mua vàng cầu tài lộc, may mắn đầu năm.

Trong đời sống tín ngưỡng dân gian, thần Tài là vị thần cai quản tiền bạc, của cải và tài lộc. Hình ảnh thần Tài thường gắn với tay cầm vàng bạc, khuôn mặt phúc hậu, biểu trưng cho sự sung túc và thịnh vượng.

Chính vì vậy, ngày vía thần Tài, mùng 10 Âm lịch hằng tháng, đặc biệt là mùng 10 tháng Giêng, trở thành dịp quan trọng đối với giới kinh doanh, buôn bán. Một trong những phong tục nổi bật nhất trong ngày này là mua vàng. Vậy vì sao tục lệ này hình thành và có nên mua vàng bằng mọi giá trong ngày vía thần Tài?

Vì sao ngày vía thần Tài lại mua vàng?

Theo chuyện kể dân gian, thần Tài vốn là vị thần làm việc trên trời. Trong một lần uống rượu say, ông vô tình rơi xuống trần gian, đầu đập vào đá nên mất trí nhớ, không còn nhớ thân phận của mình. Không biết mình là ai, ông sống nhờ vào lòng thương của người dân.

Trong thời gian lưu lạc, sự xuất hiện của thần Tài tại một cửa hàng đã giúp việc buôn bán nơi đây trở nên phát đạt, khách khứa đông đúc. Khi người chủ vì thiếu tôn trọng mà xua đuổi ông, vận may cũng theo đó biến mất. Thần Tài lại xuất hiện ở cửa hàng khác và nơi ấy tiếp tục làm ăn khấm khá. Câu chuyện được truyền miệng như một cách lý giải cho niềm tin về sự hiện diện của may mắn trong kinh doanh.

Sau này, thần Tài lấy lại được trí nhớ và trở về trời. Khi ông rời đi, người dân mới nhận ra đó chính là vị thần của giàu sang, phú quý. Từ đó, họ lập bàn thờ để thờ cúng. Theo quan niệm dân gian, thần Tài về trời vào ngày mùng 10 Âm lịch, nên những người làm ăn thường chọn ngày này mỗi tháng để cúng. Riêng tháng Giêng, ngày vía thần Tài được coi trọng nhất, nhiều gia đình tổ chức lễ cúng lớn với mong muốn cầu tài lộc cho cả năm.

Tục mua vàng trong ngày vía thần Tài xuất phát từ biểu tượng của vàng trong đời sống kinh tế – xã hội. Từ xa xưa, vàng đã được xem là thước đo của sự giàu có và thành công. Đây là kim loại quý hiếm, có giá trị cao và mang tính bền vững theo thời gian. Vì vậy, vàng trở thành hình ảnh đại diện cho của cải và sự thịnh vượng.

Trong ngày vía thần Tài, nhiều người mua vàng với ý nghĩa cầu may đầu năm, mong bản thân và gia đình được sung túc, làm ăn thuận lợi. Hành động mua vàng còn được hiểu như việc dâng lên thần Tài lễ vật quý giá nhất, thể hiện sự thành tâm. Một số người tin rằng sở hữu vàng trong ngày này sẽ giúp gia chủ giữ của, được thần Tài bảo trợ, đem lại một năm mới hanh thông.

Bên cạnh yếu tố tín ngưỡng, việc mua vàng ngày vía thần Tài còn gắn với khía cạnh đầu tư cá nhân. Trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động, vàng được xem là tài sản an toàn, có khả năng giữ giá trị trước sự thay đổi của tiền tệ. Vì vậy, không ít người coi việc mua vàng đầu năm là bước khởi đầu đầu tư thận trọng, vừa mang ý nghĩa tinh thần, vừa có giá trị tích lũy.

Ngày vía thần Tài nhiều người có tâm lý muốn mua vàng. (Ảnh: Minh Đức)
Ngày vía thần Tài nhiều người có tâm lý muốn mua vàng. (Ảnh: Minh Đức)

Có nên mua vàng ngày vía thần Tài?

Thực tế cho thấy, vào ngày vía thần Tài, tâm lý “mua cho bằng được” khiến nhu cầu tăng đột biến. Giá vàng trong nước thường biến động mạnh theo chiều hướng tăng cao vài ngày trước dịp này do lực cầu lớn. Sau khi nhu cầu hạ nhiệt, giá có xu hướng điều chỉnh giảm.

Đưa ra lời khuyên về vấn đề này, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, cho rằng nếu mua vàng để gìn giữ nét đẹp truyền thống, cầu may đầu năm thì chỉ nên chọn một lượng nhỏ mang tính tượng trưng. Khi đó, giá trị tinh thần quan trọng hơn biến động giá ngắn hạn.

Ngược lại, nếu kỳ vọng “lướt sóng” kiếm lời nhanh trong ngày vía thần Tài thì cần đặc biệt thận trọng, thậm chí không nên. Theo ông Huy, khi thị trường đang ở vùng giá cao, biên độ dao động lớn và rủi ro điều chỉnh sau cao điểm tăng mạnh có thể khiến lợi nhuận kỳ vọng không tương xứng với mức độ rủi ro phải gánh chịu.

Ở góc nhìn dài hạn, vàng vẫn là công cụ đa dạng hóa tài sản hiệu quả. Tuy nhiên, nhà đầu tư nên giải ngân từng phần, duy trì tỷ trọng hợp lý trong tổng danh mục và tránh quyết định theo tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội. Trong bối cảnh kinh tế hiện nay, sự điềm tĩnh và kỷ luật tài chính mới chính là “thần tài” bền vững nhất.

Ngày vía thần Tài thường là thời điểm thị trường vàng Việt Nam biến động mạnh do nhu cầu tăng cao với niềm tin rằng sở hữu vàng vào ngày này sẽ mang lại may mắn. Chính vì vậy, giá vàng thường tăng trước ngày lễ và giảm ngay sau đó khi sức mua lắng xuống.

Thực tế, trào lưu mua vàng và các vật phẩm bằng vàng nhân ngày vía thần Tài ban đầu xuất phát từ giới kinh doanh với mong muốn cầu may. Khi nhu cầu tăng mạnh, nhiều cửa hàng điều chỉnh giá tăng cao, thậm chí có thời điểm chênh lệch đáng kể so với giá trị thực. Tuy nhiên, sau cao điểm, thị trường thường nhanh chóng điều chỉnh.

Người dân xếp hàng đi mua vàng ngày vía thần Tài. (Ảnh: Minh Đức)
Người dân xếp hàng đi mua vàng ngày vía thần Tài. (Ảnh: Minh Đức)

Xem chi tiết bài viết: Có nên mua vàng ngày vía thần Tài?

Những lưu ý quan trọng khi mua vàng ngày vía thần Tài

Trên thị trường hiện nay có nhiều loại vàng như vàng miếng, vàng nhẫn trơn, vàng trang sức. Trong ngày vía thần Tài, người dân thường ưu tiên mua vàng miếng 1 chỉ hoặc vàng nhẫn trơn vì thuận tiện giao dịch, dễ bảo quản và ít bị mất giá theo thời gian.

Với những người mua vàng chỉ để cầu may và tích trữ lâu dài, không có ý định bán ra ngay, có thể lựa chọn các sản phẩm tạo hình linh vật, con giáp hợp tuổi, hợp mệnh theo quan niệm cá nhân.

Do nhu cầu tăng đột biến, giá vàng trong ngày vía thần Tài thường biến động mạnh. Người mua nên tham khảo giá từ các nguồn uy tín, so sánh giữa nhiều cửa hàng để tránh mua với mức giá quá cao. Đặc biệt, cần thận trọng với những nơi có mức chênh lệch bất thường so với mặt bằng chung.

Lựa chọn cửa hàng uy tín là yếu tố then chốt. Nên mua tại các thương hiệu có tên tuổi, có chế độ bảo hành rõ ràng, giấy tờ hợp lệ để đảm bảo đúng trọng lượng, đủ tuổi vàng. Khi nhận sản phẩm, cần kiểm tra kỹ việc niêm phong, đóng gói và giữ lại hóa đơn mua hàng để thuận tiện cho các giao dịch sau này.

Vào ngày vía Thần Tài, cảnh xếp hàng dài trước các tiệm vàng không còn xa lạ. Tuy nhiên, người tiêu dùng không nên chạy theo tâm lý đám đông. Việc mua vàng cần dựa trên nhu cầu thực tế và khả năng tài chính của bản thân.

Nếu không thực sự cần thiết phải mua đúng ngày mùng 10, người dân có thể cân nhắc giao dịch trước hoặc sau dịp này để tránh tình trạng giá bị đẩy lên do yếu tố cung cầu tức thời. Suy cho cùng, giá trị bền vững của tài sản không nằm ở một ngày cụ thể, mà ở chiến lược tài chính dài hạn và sự tỉnh táo của mỗi người.

Nhật Thùy (vtcnews.vn)