Vì sao Ả Rập Xê Út phản ứng khác biệt về những tuyên bố của Houthi?

Những tuyên bố chưa được Riyadh xác nhận

Lực lượng Houthi tại Yemen mới đây tuyên bố đã sử dụng tên lửa đất đối không nhằm vào một máy bay chiến đấu Eurofighter Typhoon của Ả Rập Xê Út, cho rằng chiếc máy bay khả năng cao đã bị hạ. Tuy nhiên, theo EurAsian Times ngày 16/10, Riyadh chưa đưa ra bình luận chính thức về vụ việc.

Trước đó, Houthi cũng tuyên bố bắn hạ một máy bay F-15 của Ả Rập Xê Út gần Marib ngày 16/9. Người phát ngôn quân sự Yahya Saree cho biết máy bay bị tấn công khi đang thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ hoạt động quân sự của Riyadh. Houthi sau đó công bố hình ảnh các thành viên lực lượng này đứng cạnh xác máy bay.

Trong khi đó, Ả Rập Xê Út không xác nhận cũng không phủ nhận tuyên bố trên. Theo EurAsian Times, cách phản ứng này phù hợp với thông lệ Riyadh từng áp dụng trong nhiều vụ việc tương tự.

Theo EurAsian Times, việc hạn chế bình luận về những tuyên bố chưa được kiểm chứng có thể làm giảm giá trị tuyên truyền của đối phương, đồng thời hạn chế tác động tiêu cực đến tinh thần lực lượng. Tuy nhiên, sự im lặng cũng khiến việc xác định chính xác thiệt hại trở nên khó khăn hơn.

Typhoon giữ vai trò quan trọng trong Không quân Ả Rập Xê Út

Ả Rập Xê Út vận hành 72 máy bay chiến đấu đa năng Eurofighter Typhoon, thuộc nhóm những khách hàng lớn nhất của dòng máy bay này ngoài châu Âu. Các máy bay được trang bị theo chương trình Dự án Salam và đóng tại căn cứ King Fahd gần Taif, cách Jeddah khoảng 150km về phía đông nam.

Typhoon là một thành phần quan trọng trong Không quân Ả Rập Xê Út, bổ sung cho các phi đội F-15 và Tornado. Kể từ năm 2015, những máy bay này đã tham gia các nhiệm vụ trên không phận Yemen, bao gồm yểm trợ đường không và tấn công mục tiêu của Houthi.

Đối với vụ việc mới nhất, EurAsian Times cho rằng máy bay có thể đã trở về căn cứ hoặc rơi xuống lãnh thổ Ả Rập Xê Út nhưng chưa có thông tin đủ rõ để kết luận. Tình trạng tổ lái cũng chưa được xác minh độc lập. Vì vậy, tuyên bố bắn trúng mục tiêu của Houthi chưa đồng nghĩa với việc máy bay đã bị phá hủy.

Riyadh công khai thiệt hại tại sân bay và cơ sở năng lượng

Trái với thái độ dè dặt trước các tuyên bố về tổn thất máy bay, Ả Rập Xê Út phản ứng công khai hơn trước những cuộc tấn công nhằm vào sân bay và cơ sở năng lượng. Theo EurAsian Times, Houthi đã triển khai tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và máy bay không người lái nhằm vào các mục tiêu tại Ả Rập Xê Út.

Sân bay quốc tế King Khalid ở Riyadh được cho là một trong những mục tiêu chính. Thiếu tướng Turki al-Maliki cho hay, sân bay này hứng chịu khoảng 20 cuộc tấn công trong giai đoạn đầu đến giữa tháng 10.

Các sân bay tại Abha và Dammam, cùng một số cơ sở gần Najran và Jazan, cũng được đề cập trong các báo cáo về những cuộc tấn công. Người phát ngôn Houthi Yahya Saree tuyên bố lực lượng này nhắm vào các mục tiêu nhằm đáp trả hoạt động quân sự của Ả Rập Xê Út tại Yemen.

Hạ tầng năng lượng cũng nằm trong phạm vi bị đe dọa. Theo bài báo, một cuộc tấn công vào khoảng ngày 13-14/10 nhằm vào một tòa nhà hành chính thuộc khu phức hợp của tập đoàn dầu khí Saudi Aramco tại Dhahran. Bộ Năng lượng Ả Rập Xê Út mô tả vụ việc gây ra một đám cháy nhỏ và không có thương vong. Một số nguồn tin khác được bài báo dẫn lại cho rằng thiệt hại nghiêm trọng hơn nhưng mức độ thực tế chưa được xác minh đầy đủ.

Trước đó, các cơ sở nhiên liệu và tuyến đường ống dẫn dầu Đông-Tây của Ả Rập Xê Út cũng được đề cập trong những báo cáo về các vụ tấn công. Tuyến đường ống này có ý nghĩa chiến lược vì giúp vận chuyển dầu ra Biển Đỏ, giảm sự phụ thuộc vào tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz.

Riyadh đã công khai lên án các cuộc tấn công nhằm vào dân thường, sân bay và cơ sở kinh tế, đồng thời khẳng định quyền tự vệ. Truyền thông nhà nước cũng đưa tin về thiệt hại, các biện pháp ứng phó và những vụ đánh chặn tên lửa, máy bay không người lái.

Thông tin trở thành một phần của tính toán chiến lược

Theo EurAsian Times, sự tương phản trong phản ứng của Riyadh cho thấy hai mục tiêu khác nhau.

Với những tuyên bố của Houthi về máy bay bị bắn hạ, việc không xác nhận có thể hạn chế khả năng đối phương khai thác thông tin cho mục đích tuyên truyền. Ngược lại, việc công khai các cuộc tấn công nhằm vào sân bay và hạ tầng năng lượng giúp Ả Rập Xê Út nhấn mạnh những rủi ro đối với dân thường và hoạt động kinh tế.

Cách tiếp cận này cũng có thể tạo cơ sở chính trị và ngoại giao cho Riyadh tìm kiếm sự ủng hộ quốc tế. Tuy nhiên, việc đánh giá mức độ thiệt hại, trách nhiệm của các bên và tính tương xứng của những biện pháp đáp trả vẫn cần dựa trên thông tin được kiểm chứng độc lập.

Trong bối cảnh xung đột tại Yemen tiếp tục diễn biến phức tạp, kiểm soát thông tin không chỉ phục vụ mục tiêu tuyên truyền mà còn ảnh hưởng đến cách các bên định hình dư luận và vận động sự ủng hộ từ bên ngoài.

Lê Hưng