Từ châu Á đến châu Âu, các nước kêu gọi tiết kiệm năng lượng

Nguyên nhân chính là chiến sự Iran khiến eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu gần như bị đóng cửa, gây ra cú sốc nguồn cung lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu mỏ, theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).

Giá dầu và khí tự nhiên tăng mạnh đang gây áp lực ngay cả với những nước không nhập khẩu năng lượng từ Trung Đông. Giá nhiên liệu máy bay, khí tự nhiên hóa lỏng và nhiều sản phẩm năng lượng khác tăng theo, khiến tác động kinh tế lan rộng, ngay cả tại các nước xuất khẩu năng lượng như Mỹ.

Thời điểm này, các biện pháp tiết kiệm năng lượng được áp dụng mạnh nhất ở châu Á - khu vực phụ thuộc nhiều vào nguồn cung năng lượng Trung Đông.

Sri Lanka đã áp dụng tuần làm việc bốn ngày cho cơ quan nhà nước và trường học, đồng thời bắt đầu phân phối xăng dầu theo định mức. Pakistan đóng cửa trường học trong hai tuần để tiết kiệm điện và nhiên liệu.

Bangladesh cấm sử dụng điều hòa để làm mát dưới 25°C và yêu cầu các trường đại học đóng cửa. Maldives và Nepal hạn chế nguồn cung khí hóa lỏng dùng nấu ăn, khuyến khích người dân chuyển sang bếp điện.

Thái Lan cũng triển khai nhiều biện pháp tiết kiệm năng lượng. Một số MC truyền hình cởi áo vest khi lên sóng để khuyến khích người dân giảm sử dụng điều hòa. Công chức được yêu cầu làm việc tại nhà, đi cầu thang bộ thay vì thang máy và mặc quần áo nhẹ thay cho vest. Công ty năng lượng quốc gia PTT cho biết sẽ tắt toàn bộ đèn trong giờ nghỉ trưa và sau 19h.

Tại châu Âu, Đức cấm các trạm xăng tăng giá quá một lần mỗi ngày, Pháp cảnh báo sẽ phạt những doanh nghiệp tăng giá vô lý. Hungary áp giá trần nhiên liệu, trong khi nhà máy lọc dầu lớn nhất Ba Lan giảm biên lợi nhuận để giảm gánh nặng cho người tiêu dùng. Bồ Đào Nha cũng thông qua luật cho phép áp trần giá điện tạm thời cho hộ gia đình và phần lớn doanh nghiệp. Trong khi đó, Bộ Năng lượng Anh khuyến nghị các quán rượu và nhà hàng tắt tủ lạnh đựng chai vào ban đêm...

IEA cho rằng giảm nhu cầu là biện pháp quan trọng nhất để giảm áp lực lên thị trường năng lượng. Cơ quan này khuyến nghị nhân viên nên làm việc tại nhà, hạn chế đi máy bay và sử dụng phương tiện công cộng. Các chính phủ cũng nên giảm tốc độ tối đa trên cao tốc và khuyến khích đi chung xe. Giao thông hiện chiếm khoảng 45% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu.

Các chuyên gia cảnh báo, khủng hoảng năng lượng hiện nay có thể buộc thế giới thay đổi thói quen tiêu thụ năng lượng một lần nữa, giống như sau cuộc khủng hoảng dầu mỏ cách đây hơn nửa thế kỷ.