Trát phân lên lều và cách thợ muối Ấn Độ sinh tồn dưới nắng nóng 48°C

Tại vùng Little Rann of Kutch thuộc bang Gujarat, khoảng 50.000 lao động dành tới 8 tháng mỗi năm sống giữa các cánh đồng muối hẻo lánh.

Không điện, không dịch vụ y tế, nguồn nước sinh hoạt và nước uống của họ phụ thuộc vào xe bồn tiếp tế khoảng 25 ngày một lần. Những người làm muối phải tự tìm cách chống chọi dưới cái nắng khô bỏng rát.

Họ làm việc từ sáng sớm hoặc sau khi mặt trời lặn, chia ca nghỉ ngơi theo từng quãng ngắn trong ngày để tránh kiệt sức. Những chai nước được quấn khăn ướt rồi treo lơ lửng để làm mát nhờ gió sa mạc. Một số người uống trà nóng để cơ thể tiết mồ hôi, giúp hạ nhiệt nhanh hơn.

"Chúng tôi làm việc chủ yếu vào sáng sớm và buổi tối", Babulal Narayan, 42 tuổi, nói khi đang cào lớp muối kết tinh trên mặt ruộng.

Trong những giờ nóng nhất trong ngày, thợ muối tìm tới các túp lều dựng tạm bằng cọc gỗ, phủ vải thô và trát bằng phân lừa hoang để trú nắng.

"Cứ hai hoặc ba giờ chúng tôi lại vào đây nghỉ ngơi để tránh say nắng, kiệt sức", Bhavna Rathore, nữ công nhân 17 tuổi, nói và cho biết lớp phân lừa giúp chắn nắng và tản nhiệt túp lều.

Giữa vùng đất không bóng cây, nơi ánh mặt trời phản chiếu gay gắt trên lớp muối trắng, những túp lều đơn sơ gần như là nơi trú ẩn duy nhất.

Nữ thợ muối tích trữ nước bên trong túp lều đơn sơ ở vùng Little Rann of Kutch thuộc bang Gujarat, Ấn Độ. (Ảnh: AFP)

Nắng nóng khắc nghiệt lại chính là điều kiện lý tưởng để sản xuất muối. Gujarat hiện chiếm khoảng ba phần tư tổng sản lượng muối của Ấn Độ.

Muối được tạo ra bằng cách bơm nước mặn từ giếng khoan vào các ô ruộng nông, sau đó để nắng và gió làm bốc hơi nước. Công nhân phải cào bề mặt mỗi ngày để muối kết tinh đồng đều. Sau nhiều tuần, lớp muối dày hình thành rồi được đập vỡ, chất thành từng đống lớn.

Công việc vốn cực nhọc nay càng khó khăn khi Ấn Độ đối mặt các đợt nắng nóng kéo dài và khắc nghiệt hơn.

Cơ quan Khí tượng Ấn Độ dự báo nhiều khu vực, trong đó có Gujarat, sẽ trải qua số ngày nắng nóng cực đoan “cao hơn bình thường” trong năm nay.

Không chỉ nóng hơn, người lao động còn làm việc lâu hơn trước.

Trước đây, việc bơm nước mặn phụ thuộc vào máy diesel đắt đỏ nên mùa làm muối thường kết thúc vào tháng 3.

Tuy nhiên, khi chuyển sang dùng năng lượng mặt trời, chi phí giảm xuống, cho phép các gia đình kéo dài công việc sang cả những tháng nóng nhất trong năm. Điều đó đồng nghĩa họ phải tiếp xúc với nhiệt độ cực đoan trong thời gian dài hơn.

Mệt mỏi, chóng mặt, buồn nôn là những triệu chứng xuất hiện thường xuyên. Nhiều nghiên cứu ghi nhận tỷ lệ mất nước, sốc nhiệt và dấu hiệu suy giảm chức năng thận ở cộng đồng công nhân muối tại đây ở mức cao.

"“Khi sốt cao, tôi chỉ uống paracetamol", Kanchan, thợ muối 44 tuổi, chia sẻ. Cô là một trong số ít người mang ủng cao su để tránh việc nước muối ăn mòn da chân tới mức nứt toác và chảy máu.

Công nhân cào muối tại vùng Little Rann of Kutch thuộc bang Gujarat, Ấn Độ. (Ảnh: AFP)

Ấn Độ hiện chưa có quy định pháp lý cụ thể về mức nhiệt buộc người lao động phải dừng làm việc. Nước này chủ yếu dựa vào các ngưỡng cảnh báo của cơ quan khí tượng, với khoảng 40°C cho cảnh báo nắng nóng và 47°C cho mức nghiêm trọng.

Dù điều kiện sa mạc với độ ẩm thấp giúp mồ hôi bay hơi nhanh hơn, hỗ trợ cơ thể làm mát phần nào, cuộc sống của những người làm muối vẫn ngày càng bấp bênh.

Ngoài nắng nóng, các cơn bão trái mùa cũng liên tục đe dọa sinh kế. Chỉ một trận mưa bất ngờ cũng có thể khiến lớp muối kết tinh tan biến sau một đêm, buộc mọi công sức phải bắt đầu lại từ đầu.

"Tháng trước, một cơn bão bụi đã phá hủy lượng muối trị giá khoảng 200.000 rupee (khoảng 55 triệu đồng)", Narayan kể.

Sau tám tháng lao động cực nhọc, anh cùng năm người thân kiếm được khoản lãi khoảng 250.000 rupee (69 triệu đồng).

Khoản thu nhập không quá cao cũng như điều kiện làm việc khắc nghiệt, nhưng nhiều gia đình cho biết không còn lựa chọn nào khác.

"Chúng tôi còn biết làm gì nữa?", Rasoda Rathore, công nhân 65 tuổi, nói. "Chúng tôi không có đất canh tác, không có gia súc để kiếm sống... Ruộng muối là tất cả những gì chúng tôi có thể làm".