TP. Hồ Chí Minh hút hơn 10 tỷ USD FDI: Lợi thế nào tạo sức bật?

Không gian phát triển mở rộng cùng hệ thống giao thông, cảng biển ngày càng đồng bộ giúp TP. Hồ Chí Minh tăng khả năng kết nối sản xuất, dịch vụ và xuất khẩu, tạo thêm sức hút đối với dòng vốn FDI.

Theo lãnh đạo Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh, sau khi mở rộng không gian phát triển, thành phố hình thành lợi thế bổ trợ giữa các khu vực. Khu vực trung tâm có thế mạnh về tài chính, thương mại, dịch vụ, công nghệ và nghiên cứu phát triển; Bình Dương trước đây có nền tảng công nghiệp, hệ thống khu công nghiệp và chuỗi cung ứng sản xuất; trong khi Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây sở hữu lợi thế cảng biển, logistics, năng lượng và kinh tế biển. Sự kết hợp này tạo không gian đầu tư quy mô lớn, đa dạng hơn và tăng khả năng kết nối giữa sản xuất, dịch vụ với xuất khẩu.

Sức hấp dẫn của môi trường đầu tư cũng thể hiện qua kết quả sơ bộ Tổng điều tra kinh tế năm 2026. Trong 5 năm qua, số doanh nghiệp FDI tại TP. Hồ Chí Minh tăng 41%, nhanh nhất trong các khu vực doanh nghiệp. Sau sáp nhập, thành phố có 14.032 doanh nghiệp FDI. Dù chiếm chưa đến 5% tổng số doanh nghiệp, khu vực này tạo hơn 3,86 triệu tỷ đồng doanh thu thuần trong năm 2025, tương đương trên 31% toàn thành phố. Tổng nguồn vốn của khu vực FDI đạt gần 5,5 triệu tỷ đồng, tăng 65,5% so với năm 2020.

Đáng chú ý, tỷ lệ vốn FDI thực hiện đạt 66,4% so với vốn đăng ký, cho thấy dòng vốn cam kết đang từng bước chuyển thành nguồn lực cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, dư địa để đẩy nhanh tiến độ vẫn còn lớn.

Theo Sở Tài chính, độ trễ thường tập trung ở các dự án quy mô lớn, sử dụng nhiều đất, cần đầu tư đồng bộ về xây dựng, giao thông, năng lượng hoặc phải trải qua nhiều thủ tục liên quan đến quy hoạch, đất đai, xây dựng, môi trường và phòng cháy, chữa cháy. Các dự án công nghệ cao, sản xuất, logistics và trung tâm dữ liệu cũng cần thời gian chuẩn bị hạ tầng, nhập khẩu máy móc, thiết bị và tuyển dụng nhân lực chuyên môn.

Từ góc độ nhà đầu tư, ông Rizwan Khan, Giám đốc Điều hành Acclime Vietnam, đánh giá các tuyến cao tốc liên vùng cùng Vành đai 3, Vành đai 4 sẽ từng bước hình thành mạng lưới giao thông đồng bộ, kết nối với cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải và Sân bay Long Thành. Khi các phương thức vận tải được kết nối thông suốt, doanh nghiệp có thể rút ngắn thời gian giao nhận, tiết giảm chi phí logistics, qua đó tăng sức hấp dẫn đối với dòng vốn FDI vào vùng Đông Nam Bộ.

Để đưa nhanh vốn đăng ký vào thực tế, Sở Tài chính sẽ phối hợp với các sở, ngành, địa phương và ban quản lý tăng cường theo dõi dự án sau cấp phép; phân nhóm các dự án trọng điểm, quy mô vốn lớn để tập trung đôn đốc và kịp thời tháo gỡ khó khăn. Những vướng mắc vượt thẩm quyền sẽ được tổng hợp, báo cáo UBND thành phố xem xét xử lý.

Tại Khu Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh, ông Lê Thành Nhân, Trưởng phòng Xúc tiến đầu tư, cho biết hiện có 165 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đầu tư tương đương 13,863 tỷ USD. Trong đó, 57 dự án nước ngoài có tổng vốn 11,005 tỷ USD và 108 dự án trong nước có tổng vốn tương đương 2,857 tỷ USD. Giá trị sản xuất sản phẩm công nghệ cao năm 2025 đạt khoảng 23 tỷ USD. Năm 2026, Khu Công nghệ cao đặt mục tiêu thu hút khoảng 1,6 tỷ USD, tập trung vào vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và hạ tầng số.

Theo ông Nhân, thủ tục đầu tư đã được đơn giản hóa đáng kể, nhưng quá trình triển khai vẫn liên quan nhiều cơ quan trước khi nhà đầu tư được bàn giao đất. Nếu thủ tục thuê và bàn giao đất chưa hoàn tất, các bước xây dựng, đấu nối hạ tầng, lắp đặt thiết bị và tổ chức sản xuất đều bị ảnh hưởng, khiến nhà đầu tư khó dự báo thời gian và chi phí.

Để tháo gỡ điểm nghẽn này, Ban Quản lý Khu Công nghệ cao đang áp dụng cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại chỗ, rà soát hồ sơ từ sớm, theo dõi xuyên suốt và phối hợp với các cơ quan liên quan, hạn chế việc nhà đầu tư phải tự làm việc với nhiều đầu mối.

Lãnh đạo Sở Tài chính khẳng định thành phố sẽ tiếp tục rà soát danh mục dự án ưu tiên, huy động nguồn lực phát triển hạ tầng và hỗ trợ nhà đầu tư từ khâu nghiên cứu địa điểm đến thực hiện thủ tục, triển khai dự án. Trọng tâm thu hút FDI sẽ hướng vào các dự án công nghệ hiện đại, giá trị gia tăng cao, sử dụng hiệu quả đất đai, năng lượng và có khả năng kết nối sâu với hệ sinh thái doanh nghiệp của TP. Hồ Chí Minh.