Tổng thống Trump chỉ trích Tòa án Tối cao, tuyên bố áp thêm thuế quan 10%

Cụ thể, Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ ký một sắc lệnh hành pháp áp đặt thuế quan toàn cầu mới 10%. Thuế quan "Mục 122" mới sẽ được áp dụng thêm vào các loại thuế vẫn còn hiệu lực sau phán quyết của Tòa án Tối cao.

Thông báo được đưa ra chỉ vài giờ sau khi tòa án tối cao Mỹ ra phán quyết bác bỏ quyền áp đặt các mức thuế quan diện rộng của ông.

Phát biểu tại Nhà Trắng, ông Trump giận dữ chỉ trích quyết định mang tính bước ngoặt của tòa án. “Tôi xấu hổ về một số thành viên của tòa, hoàn toàn xấu hổ vì họ không có đủ can đảm làm điều đúng đắn cho đất nước chúng ta”, ông nói. Ông cũng gọi những người phản đối chính sách thuế của mình là “ồn ào, thiếu hiểu biết và đáng ghét”, đồng thời cáo buộc các thẩm phán hành động vì sợ hãi những người chỉ trích.

Phán quyết 6-3 của tòa bảo thủ được xem là đòn giáng mạnh vào chương trình nghị sự kinh tế của ông Trump và là quyết định lớn đầu tiên bác bỏ quan điểm của ông. Tòa đã vô hiệu hóa các mức thuế được áp dụng dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), vốn là nền tảng pháp lý cho chính sách thuế “có đi có lại” và nhiều biện pháp thương mại khác của Nhà Trắng.

Chánh án John Roberts viết rằng: “Tổng thống khẳng định quyền lực bất thường để đơn phương áp đặt thuế quan với mức độ, thời hạn và phạm vi không giới hạn". Ông nhấn mạnh rằng xét về bề rộng, lịch sử và bối cảnh hiến pháp của quyền lực được tuyên bố đó, tổng thống phải chỉ ra sự cho phép rõ ràng từ Quốc hội - điều mà ông Trump không thể làm.

Trước đó, ông Trump từng cảnh báo rằng nếu Tòa án Tối cao ra phán quyết chống lại chính phủ Mỹ trong vấn đề này, đất nước có thể phải hoàn trả “hàng trăm tỷ USD” tiền thuế đã thu và mất thêm “hàng nghìn tỷ USD” đầu tư tư nhân. Sau phán quyết, ông tiếp tục khẳng định có những phương án thay thế “tuyệt vời” khác để đạt mục tiêu kinh tế và thậm chí sẽ mang lại nhiều nguồn thu hơn.

Theo Nhà Trắng, mức thuế 10% mới sẽ được áp dụng theo Điều khoản 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 và có thời hạn 150 ngày. Chính quyền cho biết các biện pháp này sẽ thay thế các mức thuế dựa trên IEEPA vừa bị bác bỏ, đồng thời khẳng định các mức thuế theo Điều khoản 232 và 301 vẫn còn hiệu lực đầy đủ. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết chính quyền sẽ sử dụng các cơ sở pháp lý khác để đảm bảo nguồn thu thuế quan năm 2026 “hầu như không thay đổi”.

Trong khi đó, Thống đốc bang Illinois JB Pritzker, một thành viên Đảng Dân chủ thường xuyên đối đầu với ông Trump, đã gửi “hóa đơn” yêu cầu hoàn trả 8,6 tỷ USD tiền thuế quan mà người dân bang này đã chi trả. Ông Pritzker cho biết 5,1 triệu cư dân Illinois đã phải trả trung bình khoảng 1.700 USD/người trong năm qua do các mức thuế.

Trong thư gửi Nhà Trắng, ông cảnh báo rằng nếu chính quyền không hoàn trả số tiền này, bang sẽ theo đuổi các biện pháp pháp lý tiếp theo, đồng thời mô tả khoản thanh toán là “quá hạn” và “chậm trả”.

Phán quyết của Tòa án Tối cao không chỉ tạo ra biến động lớn về chính sách thương mại mà còn mở ra cuộc đối đầu pháp lý và chính trị mới giữa Nhà Trắng, Quốc hội và các bang về giới hạn quyền lực của tổng thống trong lĩnh vực kinh tế và an ninh quốc gia.

Phương Anh