Tòa phúc thẩm tạm thời khôi phục thuế quan của ông Trump

Theo CBS, tòa phúc thẩm liên bang tại Washington D.C. tạm thời đình chỉ phán quyết của Tòa án Thương mại Quốc tế, qua đó khôi phục trở lại các mức thuế quan quy mô lớn do Tổng thống Donald Trump áp đặt theo một đạo luật quyền khẩn cấp.

Tòa Phúc thẩm Liên bang về các vấn đề Thương mại cho biết trong một lệnh ngắn gọn rằng họ sẽ chấp thuận yêu cầu của chính quyền Trump về việc tạm thời đình chỉ hiệu lực của bản án và lệnh cấm vĩnh viễn từ tòa án cấp dưới trong các vụ kiện liên quan. Điều này có nghĩa là các sắc thuế do ông Trump ban hành sẽ tạm thời được khôi phục trong lúc chờ xem xét kháng cáo.

Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Trước đó, một hội đồng ba thẩm phán thuộc Tòa án Thương mại Quốc tế đã ra phán quyết nhất trí rằng Đạo luật Quyền Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế năm 1977 (IEEPA) – cơ sở pháp lý mà ông Trump viện dẫn – không trao cho Tổng thống quyền áp đặt thuế quan không giới hạn đối với gần như toàn bộ hàng nhập khẩu từ các quốc gia khác.

Tòa này tuyên bố vô hiệu hóa mức thuế 10% mà ông Trump áp lên hầu hết các đối tác thương mại của Mỹ, bao gồm cả Mexico, Canada và Trung Quốc. Ông Trump từng lý giải rằng đây là biện pháp nhằm ngăn chặn nạn buôn lậu ma túy vào Mỹ. Tòa cũng cho chính quyền Trump 10 ngày để thực hiện lệnh cấm vĩnh viễn.

Tòa án nhận định rằng IEEPA “không cho phép ban hành các sắc lệnh thuế quan trên toàn cầu, để trả đũa hay vì mục đích chống buôn lậu”, và những sắc lệnh này đã vượt quá thẩm quyền mà đạo luật trao cho tổng thống.

Bộ Tư pháp Mỹ kháng cáo lên tòa phúc thẩm và đồng thời yêu cầu đình chỉ phán quyết của tòa thương mại trong khi chờ kết quả. Trong đơn gửi tòa, chính quyền Trump cảnh báo nếu không được tạm hoãn thi hành, họ sẽ đưa vụ việc lên Tòa án Tối cao để "ngăn chặn các thiệt hại nghiêm trọng về kinh tế và an ninh quốc gia".

Người phát ngôn Nhà Trắng, ông Kush Desai, gọi phán quyết tạm thời hôm 29/5 là “một bước tiến tích cực đối với ngành công nghiệp và người lao động Mỹ" .Ông khẳng định chính quyền Trump vẫn cam kết đối phó với các tình trạng khẩn cấp quốc gia như buôn lậu ma túy và thâm hụt thương mại, bằng mọi thẩm quyền hợp pháp được trao bởi Hiến pháp và Quốc hội.

Tòa Phúc thẩm đã yêu cầu hai nhóm nguyên đơn — gồm năm công ty Mỹ và một liên minh 12 bang — phải phản hồi trước ngày 5/6. Tòa cũng đồng ý gộp hai vụ kiện lại để xét xử cùng lúc.

Phán quyết ban đầu của Tòa án Thương mại là một đòn giáng mạnh vào chính sách kinh tế của ông Trump, trong đó các loại thuế quan là trụ cột. Ông Trump lập luận rằng thuế quan là biện pháp để đưa việc làm trong lĩnh vực sản xuất trở lại Mỹ và tạo nguồn thu trên 1.000 tỷ USD. Đồng thời, ông cũng sử dụng thuế quan như đòn bẩy trong đàm phán thương mại.

Thuế 10% và một loạt thuế “có tính đối ứng” (hiện đang tạm ngưng) được ông Trump công bố vào tháng 4 trong cái gọi là “Ngày Giải phóng” của Nhà Trắng.

Tuy nhiên, các chính sách thuế của ông Trump gây chấn động thị trường tài chính và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ suy thoái. Ông cũng từng phải tạm ngừng một số sắc thuế, bao gồm thuế đối ứng đối với 57 đối tác thương mại.

Việc ông Trump sử dụng IEEPA để áp đặt thuế đã dẫn đến hàng loạt vụ kiện từ các bang và doanh nghiệp. Nguyên đơn lập luận rằng Tổng thống không có quyền đơn phương áp thuế theo đạo luật này — vốn chưa từng được dùng để làm điều tương tự trước đây.

Tòa án Thương mại đồng tình, viết rằng họ “không diễn giải IEEPA theo cách trao quyền không giới hạn như vậy cho tổng thống".

https://vtcnews.vn/toa-phuc-tham-tam-thoi-khoi-phuc-thue-quan-cua-ong-trump-ar946018.html