Tiến vào Trung Đông, tại sao tàu sân bay Mỹ phải 'né' Biển Đỏ?

Tàu sân bay Mỹ “đi đường vòng”

Trong một diễn biến gây chú ý, nhóm tác chiến tàu sân bay USS George H.W. Bush của Mỹ đã không đi theo tuyến đường quen thuộc qua Địa Trung Hải - Biển Đỏ để tiến vào Trung Đông, mà lựa chọn hành trình vòng qua mũi Hảo Vọng (châu Phi), kéo dài đáng kể quãng đường triển khai.

Theo các nguồn tin quân sự, tàu sân bay này hiện hoạt động ngoài khơi Namibia trước khi tiến vào Ấn Độ Dương để tham gia cùng lực lượng Mỹ tại khu vực, trong bối cảnh Washington đang gia tăng hiện diện hải quân liên quan đến xung đột với Iran.

Điểm đáng chú ý không nằm ở việc điều động lực lượng, mà ở chính tuyến đường được lựa chọn. Việc “né” Biển Đỏ - tuyến hàng hải chiến lược bậc nhất thế giới, cho thấy mức độ rủi ro tại khu vực này đã vượt ngưỡng thông thường.

Tàu sân bay USS George HW Bush (CVN-77) di chuyển trên Đại Tây Dương, ngày 15 tháng 2 năm 2026. Ảnh Hải quân Mỹ.

Nguyên nhân chính khiến Mỹ phải thay đổi lộ trình xuất phát từ các mối đe dọa ngày càng gia tăng tại Biển Đỏ, đặc biệt là từ lực lượng Houthi tại Yemen - nhóm được cho là có liên hệ với Iran.

Trong những năm gần đây, các cuộc tấn công bằng UAV và tên lửa nhằm vào tàu thương mại và cả tàu chiến diễn ra liên tục. Các tuyến đường như eo biển Bab el-Mandeb - cửa ngõ phía nam Biển Đỏ đã trở thành điểm nóng, nơi bất kỳ tàu nào đi qua cũng đối mặt với nguy cơ bị tập kích.

Theo các báo cáo, chính mối đe dọa này đã buộc nhóm tàu sân bay Mỹ phải tránh khu vực, dù điều đó đồng nghĩa với việc kéo dài thời gian triển khai.

Tác động vượt ra ngoài quân sự

Thực tế, Biển Đỏ từng được xem là tuyến đường huyết mạch nối châu Âu với châu Á qua kênh đào Suez. Tuy nhiên, trong bối cảnh xung đột lan rộng, khu vực này đang dần chuyển thành một “vùng tranh chấp” với mức độ rủi ro ngày càng cao.

Điều đáng chú ý là các mối đe dọa tại Biển Đỏ không đến từ một quốc gia có hải quân lớn, mà chủ yếu từ một lực lượng phi nhà nước. Dù vậy, Houthi đã chứng minh khả năng gây sức ép đáng kể lên tuyến hàng hải quốc tế.

Trong giai đoạn cao điểm, hàng trăm tàu thương mại đã buộc phải đổi hướng, đi vòng qua châu Phi để tránh nguy cơ bị tấn công.

Điều này tạo ra một thực tế mới: Biển Đỏ đang dần mang đặc điểm của một “vùng chống tiếp cận/chống xâm nhập” (A2/AD), nơi ngay cả những lực lượng hải quân mạnh như Mỹ cũng phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi triển khai.

Tuyến đường tàu sân bay Mỹ đang di chuyển. Ảnh Pantip

Việc tàu sân bay Mỹ tránh Biển Đỏ không chỉ mang ý nghĩa quân sự, mà còn phản ánh tác động sâu rộng của xung đột đối với kinh tế toàn cầu.

Khi các tuyến hàng hải bị gián đoạn, chuỗi cung ứng quốc tế chịu ảnh hưởng trực tiếp. Đồng thời, nguy cơ kết hợp giữa bất ổn tại Biển Đỏ và eo biển Hormuz - hai “yết hầu” năng lượng của thế giới - có thể tạo ra cú sốc lớn đối với thị trường dầu mỏ.

Trong bối cảnh đó, việc Mỹ phải điều chỉnh tuyến đường triển khai cho thấy mức độ phức tạp ngày càng gia tăng của môi trường an ninh khu vực.

Từ một tuyến hàng hải chiến lược, Biển Đỏ đang trở thành điểm giao cắt của nhiều xung đột: từ Iran, Israel, Yemen cho tới các lợi ích toàn cầu liên quan đến năng lượng và thương mại.