Thứ trưởng Bộ Xây dựng: Giảm một nửa thời gian làm thủ tục cho nhà ở xã hội

Sáng 12/3, tại hội thảo với chủ đề “Nhà ở xã hội: Bứt tốc nguồn cung, bảo đảm công bằng thụ hưởng”, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh cho biết, các dự án nhà ở xã hội sẽ được đưa vào nhóm “luồng xanh” về thủ tục hành chính, cho phép thực hiện song song nhiều quy trình nhằm cắt giảm tối thiểu 50% thời gian giải quyết thủ tục và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Tiến độ triển khai chương trình sẽ được tổng hợp, báo cáo Thủ tướng định kỳ hằng tháng và hằng quý để kịp thời có giải pháp chỉ đạo, điều hành.

Điều này nhằm phục vụ mục tiêu thúc đẩy tiến độ chương trình phát triển 1 triệu căn nhà ở xã hội, với mục tiêu phấn đấu hoàn thành vào năm 2028, sớm hơn 2 năm so với kế hoạch ban đầu.

Theo số liệu của Bộ Xây dựng, đến nay chương trình đã đạt khoảng 70% mục tiêu. Cả nước đang triển khai 737 dự án nhà ở xã hội với quy mô hơn 700.000 căn. Trong đó, gần 200 dự án đã hoàn thành, 220 dự án đang được xây dựng và số còn lại đã được chấp thuận chủ trương đầu tư.

Riêng trong năm 2025, hơn 103.000 căn nhà ở xã hội đã hoàn thành, vượt mục tiêu 100.000 căn được giao. Có 20 địa phương hoàn thành và vượt chỉ tiêu, góp phần giúp kết quả chung vượt kế hoạch.

Sang năm 2026, Chính phủ đặt mục tiêu phát triển khoảng 158.700 căn nhà ở xã hội. Tuy nhiên, quy mô các dự án đang triển khai hiện đã lên tới gần 215.000 căn, vượt kế hoạch của năm nay. Chỉ riêng trong tháng 2, các địa phương đã khởi công thêm 28 dự án với khoảng 20.000 căn hộ.

Đánh giá thêm về tiến độ triển khai đề án 1 triệu căn nhà ở xã hội, ông Hà Quang Hưng, Cục trưởng Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) cho rằng kết quả đạt được thời gian qua là rất đáng ghi nhận và đang cải thiện rõ rệt qua từng năm.

Các kết quả trên cao hơn nhiều so với giai đoạn 2023 - 2024 khi mỗi năm chỉ đạt khoảng 40.000 - 50.000 căn.

Tuy nhiên, lãnh đạo Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản cũng thừa nhận rằng tại nhiều đô thị lớn, nguồn cung nhà ở xã hội vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu rất lớn của người dân, dẫn đến việc tiếp cận cơ hội mua nhà còn khó khăn.

Theo ông Hưng, tình trạng lệch pha cung - cầu xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Thứ nhất, nguồn cung trên thị trường bất động sản thời gian qua chủ yếu tập trung vào phân khúc cao cấp, trong khi thiếu các sản phẩm nhà ở có mức giá phù hợp. Giá nhà ở thương mại tăng cao cũng khiến áp lực lên nhu cầu nhà ở xã hội ngày càng lớn.

Thứ hai, quỹ đất dành cho phát triển nhà ở xã hội còn hạn chế hoặc chưa đáp ứng yêu cầu về chất lượng. Nhiều khu đất nằm xa trung tâm, hạ tầng chưa đồng bộ nên chưa thu hút được nhà đầu tư tham gia phát triển dự án.

Ngoài ra, thủ tục lựa chọn chủ đầu tư và triển khai dự án vẫn còn phức tạp và kéo dài, dù thời gian qua nhiều vướng mắc đã được tháo gỡ thông qua các chính sách mới, đặc biệt là Nghị quyết 201 của Quốc hội.

Về nguồn vốn cho việc phát triển nhà ở xã hội, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh cho biết, cho biết các ngân hàng cũng đã cam kết tiếp tục bố trí nguồn vốn cho các dự án nhà ở xã hội trong thời gian tới. Quy mô nguồn vốn dành cho chương trình này trong giai đoạn 5 năm dự kiến khoảng 120.000 tỷ đồng.

Riêng trong tháng 1 năm nay, các ngân hàng thương mại đã cam kết cho vay khoảng 20.000 tỷ đồng, tăng 20% so với cuối năm 2025 và vẫn còn nhiều dư địa để tài trợ cho các dự án nhà ở xã hội trong năm 2026.

Theo thống kê, tổng dư nợ cho vay đối với lĩnh vực nhà ở xã hội hiện đạt hơn 25.000 tỷ đồng. Trong đó, các ngân hàng chính sách đang triển khai các chương trình cho vay với dư nợ trên 5.000 tỷ, còn các ngân hàng thương mại tham gia với tổng dư nợ hơn 16.000 tỷ đồng.

Trong số dư nợ của khối ngân hàng thương mại, khoảng 9.000 tỷ được cho vay theo cơ chế thương mại thông thường, trong khi gần 7.000 tỷ đồng được triển khai theo các chương trình tín dụng ưu đãi dành riêng cho nhà ở xã hội.