Thế giới ứng phó với vi rút Hanta: Chủ động hơn trước nguy cơ dịch bệnh mới

Sự xuất hiện của vi rút Hanta đã thúc đẩy các nước khẩn trương triển khai biện pháp kiểm soát y tế và giám sát dịch tễ. Tuy nhiên, khác với thời kỳ đại dịch Covid-19, phản ứng lần này của cộng đồng quốc tế nhanh chóng và đồng bộ hơn, mang lại kỳ vọng kiểm soát dịch bệnh từ sớm.

Những ngày gần đây, nhiều nước trên thế giới đã áp dụng hàng loạt biện pháp kiểm soát các ca nhiễm vi rút Hanta, liên quan đến ổ dịch trên tàu du lịch MV Hondius của Hà Lan đang neo ngoài khơi Tenerife (Tây Ban Nha) cùng những rủi ro tiềm tàng. Trước đó, ngày 8-5, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã đưa ra thông báo khẩn xác nhận ít nhất 6 trường hợp nhiễm vi rút Hanta liên quan đến tàu MV Hondius đang có hành trình trên Đại Tây Dương.

Tính đến thời điểm hiện tại, dịch bệnh đã khiến 3 người tử vong. Theo WHO, ổ dịch hiện ghi nhận một số ca tử vong và nhiều trường hợp nghi nhiễm liên quan đến chủng Andes của vi rút Hanta - một biến thể hiếm có khả năng lây từ người sang người trong điều kiện tiếp xúc gần. Trong bối cảnh đó, WHO nhiều lần nhấn mạnh nguy cơ đối với cộng đồng toàn cầu hiện vẫn ở mức thấp. Phát biểu trong chuyến thăm các lều y tế tại Cảng Granadilla de Abona, Tenerife (Tây Ban Nha), Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus khẳng định căn bệnh này “không phải là một Covid-19 mới”.

Điểm đáng chú ý là ngay từ những ngày đầu xuất hiện các ca bệnh, hàng loạt quốc gia đã kích hoạt cơ chế giám sát y tế xuyên biên giới. Tây Ban Nha triển khai quy trình tiếp nhận đặc biệt đối với tàu MV Hondius khi cập Cảng Tenerife. Hành khách được di chuyển bằng lộ trình khép kín, hạn chế tiếp xúc với cộng đồng và được phân loại y tế trước khi hồi hương. Trung tâm Phòng, chống dịch bệnh châu Âu (ECDC) cũng đã ban hành khuyến nghị coi toàn bộ hành khách trên tàu là nhóm nguy cơ cao để phục vụ công tác giám sát dịch tễ.

Các quốc gia như: Anh, Pháp, Đức, Hà Lan, Thụy Sĩ hay Đan Mạch đồng loạt tiến hành truy vết, xét nghiệm và theo dõi y tế đối với công dân trở về từ chuyến đi. Tại Mỹ, Trung tâm Phòng, chống dịch bệnh (CDC) nước này đã kích hoạt mức phản ứng khẩn cấp cấp độ 3, đồng thời đưa công dân Mỹ từ tàu MV Hondius về trung tâm kiểm dịch tại bang Nebraska để theo dõi sức khỏe trong nhiều tuần. Các bang của nước này, như: California, Texas, Georgia hay Arizona, phối hợp truy vết những người từng tiếp xúc với hành khách trên tàu.

Không chỉ dừng ở kiểm dịch, nhiều nước cũng đẩy mạnh các biện pháp phòng ngừa từ gốc. Tại Chile và Argentina - khu vực được xem là môi trường tự nhiên của vi rút Hanta chủng Andes, chính quyền địa phương tăng cường kiểm soát loài gặm nhấm, vệ sinh các khu du lịch sinh thái và cảnh báo du khách hạn chế tiếp xúc với khu vực có nguy cơ tồn tại chất thải của chuột hoang. Một xu hướng mới đang được chú ý là việc ứng dụng công nghệ giám sát dịch tễ theo thời gian thực. Nhiều cơ quan y tế quốc gia hiện chia sẻ dữ liệu ca bệnh gần như tức thời với WHO và ECDC, thay vì chờ tổng hợp theo tuần như trước đây.

Giới chuyên gia cho rằng, điều tích cực nhất hiện nay là đặc điểm sinh học của vi rút Hanta khiến khả năng bùng phát đại dịch toàn cầu thấp hơn nhiều so với SARS-CoV-2. Phần lớn các chủng vi rút Hanta lây truyền chủ yếu từ loài gặm nhấm sang người thông qua bụi chứa vi rút, có nguồn gốc từ nước tiểu, phân hoặc nước bọt của động vật. Ngay cả chủng Andes có thể lây giữa người với người, thì khả năng lây lan cũng tương đối hạn chế và thường chỉ xảy ra khi tiếp xúc gần trong thời gian dài. Trên cơ sở đó, WHO, ECDC và nhiều cơ quan y tế quốc gia đều thống nhất rằng nguy cơ đối với cộng đồng hiện ở mức “thấp” hoặc “rất thấp”...

Tuy nhiên, yếu tố lớn nhất đem lại sự an tâm lúc này là so với thời điểm đầu năm 2020, thế giới đã tăng cường đáng kể năng lực ứng phó với dịch bệnh mới. Hệ thống giám sát y tế quốc tế được cải thiện mạnh sau đại dịch Covid-19. Năng lực xét nghiệm, truy vết và chia sẻ dữ liệu đều đã được nâng cấp tại nhiều quốc gia. Người dân cũng có ý thức cao hơn về vệ sinh cá nhân, đeo khẩu trang khi cần thiết và khai báo y tế trong tình huống khẩn cấp.

Rõ ràng, triển vọng kiểm soát căn bệnh từ vi rút Hanta hoàn toàn khả quan, cho thấy thế giới đang từng bước hình thành năng lực ứng phó hiệu quả hơn trước các dịch bệnh mới nổi, không còn bị động như giai đoạn đầu của đại dịch Covid-19. Dẫu vậy, ổ dịch lần này vẫn là lời nhắc nhở rằng các bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người tiếp tục là thách thức lớn của nhân loại.

Bài liên quan

Đọc tiếp

Nổi bật

Đừng bỏ lỡ