Tây Ban Nha sa thải giám đốc cơ quan tình báo

Đầu tháng 5-2022, các quan chức Tây Ban Nha xác nhận điện thoại di động của Thủ tướng Pedro Sanchez và Bộ trưởng Quốc phòng Robles đã bị tấn công bằng phần mềm gián điệp Pegasus vào tháng 5 và tháng 6 năm ngoái. Phần mềm gián điệp Pegasus xâm nhập vào điện thoại di động để trích xuất dữ liệu hoặc kích hoạt camera hay micro để theo dõi chủ nhân của chúng. Nhà phát triển phần mềm này là Công ty NSO (Israel) cho biết, họ chỉ bán phần mềm gián điệp Pegasus cho các cơ quan chính phủ.

Cũng theo thông tin mới được công bố, không chỉ điện thoại của Thủ tướng Pedro Sánchez mà cả điện thoại của Bộ trưởng Nội vụ Fernando Grande-Marlaska cũng bị nhiễm phần mềm gián điệp cùng thời điểm với điện thoại của Bộ trưởng Quốc phòng. Chính phủ Tây Ban Nha cho rằng, động thái này do thế lực nước ngoài thực hiện.

Trong vụ việc này, CNI đã bị chỉ trích vì mất cả năm mới phát hiện ra thiết bị cầm tay của Thủ tướng cùng các quan chức chính phủ bị xâm nhập. Bộ trưởng Quốc phòng Margarita Robles đã thông báo sau cuộc họp nội các rằng, bà Paz Esteban - Giám đốc CNI sẽ bị miễn nhiệm. “Điện thoại của quan chức chính phủ bị xâm nhập mà sau 1 năm mới khám phá ra, rõ ràng là có những thứ cần phải cải thiện. Chúng tôi sẽ cố gắng đảm bảo hiện tượng này không xảy ra nữa, mặc dù không có cách nào để an toàn 100%” - bà Margarita Robles nói.

Bà Esteban (64 tuổi) trở thành người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Cơ quan tình báo Tây Ban Nha vào tháng 7-2019. Người thay thế bà Esteban sẽ là bà Esperanza Casteleiro - một phụ nữ đã làm việc gần 40 năm tại chính CNI. Bà Casteleiro là nhân vật quyền lực thứ hai tại Bộ Quốc phòng Tây Ban Nha kể từ năm 2020.

Tuần trước, Giám đốc CNI Esteban thừa nhận trong phiên điều trần kín của Ủy ban Quốc hội Tây Ban Nha rằng, với sự cho phép của tư pháp, cơ quan tình báo này đã “hack” vào điện thoại của một số người ủng hộ ly khai cho xứ Catalan. Theo một báo cáo của nhóm quyền kỹ thuật số Citizen Lab có trụ sở tại Canada, vụ việc liên quan đến hơn 60 chính trị gia, luật sư và nhà hoạt động người Catalan đã bị vỡ lở vào tháng trước. Báo cáo của Citizen Lab cho biết, các vụ “hack” bắt đầu vào cuối năm 2019, do bà Esteban chỉ đạo thực hiện. Hồi năm 2017, người tiền nhiệm của bà Esteban đã bị chỉ trích vì không ngăn chặn được sự chuẩn bị của những người ly khai Catalan để tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý về độc lập vốn bị các tòa án hàng đầu của Tây Ban Nha coi là bất hợp pháp.

Bê bối gài phần mềm gián điệp đã làm bùng lên cuộc khủng hoảng chính trị giữa chính phủ của Thủ tướng Sanchez và đảng ly khai ERC ở Catalan. Về thế lực đứng sau vụ tấn công điện thoại này, một số phương tiện truyền thông Tây Ban Nha đã chĩa mũi dùi vào Morocco - quốc gia vốn có quan hệ căng thẳng với Tây Ban Nha vào thời điểm đó. Tuy nhiên, Madrid cho biết, không có bằng chứng nào chứng minh cho giả thuyết này.