Tàu tuần tra Anh HMS Spey vừa tới TP.HCM có gì đặc biệt?

Tàu tuần tra xa bờ hoạt động trên vùng biển rộng lớn

Tàu tuần tra HMS Spey của Hải quân Hoàng gia Anh trở lại TP.HCM trong chuyến thăm lần thứ hai, thu hút sự chú ý.

Mang số hiệu P234, HMS Spey thuộc lớp River Batch 2, dòng tàu tuần tra xa bờ được thiết kế để thực hiện các nhiệm vụ an ninh hàng hải, chống buôn lậu, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và hỗ trợ hoạt động của lực lượng quốc phòng.

Tàu được đóng bởi tập đoàn BAE Systems, chính thức mang tên HMS Spey năm 2019 và đưa vào biên chế Hải quân Hoàng gia Anh năm 2021. Đây là chiếc cuối cùng trong loạt 5 tàu tuần tra xa bờ thế hệ mới thuộc chương trình này.

Theo thông tin do Bộ Quốc phòng Anh công bố, HMS Spey dài khoảng 90,5m, rộng khoảng 13m, lượng giãn nước khoảng 2.000 tấn. Tàu sử dụng hai động cơ diesel, đạt tốc độ tối đa khoảng 25 hải lý/giờ, tương đương 46 km/h. Tầm hoạt động được công bố vào khoảng 5.500 hải lý, tương đương hơn 10.000km; thời gian hoạt động trên biển có thể đạt khoảng 35 ngày tùy điều kiện khai thác.

Những thông số này cho thấy HMS Spey được tối ưu cho nhiệm vụ tuần tra dài ngày hơn là tác chiến tốc độ cao. Khả năng đi xa, duy trì hoạt động liên tục và tiếp nhận hỗ trợ hậu cần tại các cảng đối tác cho phép tàu thực hiện nhiệm vụ cách xa nước Anh hàng nghìn km.

Pháo hạm 30mm và các hệ thống giám sát

Vũ khí đáng chú ý nhất trên HMS Spey là pháo hạm cỡ 30mm lắp ở phía trước. Theo thông tin của Bộ Quốc phòng Anh, tàu được trang bị pháo tự động và sàn đáp có khả năng tiếp nhận trực thăng Merlin.

Pháo 30mm phù hợp với nhiệm vụ đối phó các mục tiêu mặt nước cỡ nhỏ, xuồng tốc độ cao và những tình huống cần sử dụng hỏa lực ở cự ly gần. Tuy nhiên, HMS Spey không phải tàu chuyên tác chiến hạm đối hạm hoặc phòng không khu vực. Các tài liệu công khai được đối chiếu không cho thấy tàu được trang bị tên lửa chống hạm hay hệ thống tên lửa phòng không chuyên dụng.

Về giám sát, các tài liệu kỹ thuật công khai về lớp River Batch 2 đề cập tới radar Terma Scanter 4100 và radar hàng hải SharpEye. Những hệ thống này hỗ trợ theo dõi tình hình trên biển, phát hiện mục tiêu và duy trì nhận thức tình huống trong quá trình tuần tra. Khả năng phát hiện thực tế phụ thuộc vào loại mục tiêu, điều kiện thời tiết, độ cao và trạng thái mặt biển.

Tàu còn có xuồng hơi đáy cứng để triển khai tổ kiểm tra, tiếp cận tàu cần xác minh hoặc thực hiện nhiệm vụ cứu hộ. Sàn đáp phía đuôi cho phép tiếp nhận trực thăng tương thích, mở rộng khả năng phối hợp và hỗ trợ hoạt động trên biển.

Thủy thủ đoàn thường vào khoảng 50 người. Tùy nhiệm vụ và cách bố trí, tàu có thể tiếp nhận thêm lực lượng phục vụ hoạt động chuyên biệt. Cấu hình này phù hợp với một tàu tuần tra xa bờ cần duy trì hoạt động dài ngày mà không đòi hỏi quân số lớn như các tàu chiến hạng nặng.

Duy trì hiện diện của Anh tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương

HMS Spey và tàu cùng lớp HMS Tamar bắt đầu triển khai tới khu vực vào tháng 9/2021 trong khuôn khổ chiến dịch Operation Highwall. Theo Hải quân Hoàng gia Anh, phạm vi hoạt động của hai tàu trải rộng từ vùng biển phía Đông châu Phi đến phía Tây nước Mỹ, dù Đông Nam Á, Australia và Tây Thái Bình Dương là những địa bàn hoạt động thường xuyên hơn.

Các nhiệm vụ của HMS Spey bao gồm tuần tra an ninh hàng hải, phối hợp với lực lượng địa phương nhằm ngăn chặn buôn lậu và đánh bắt trái phép, tham gia tập trận quốc tế, hỗ trợ nhân đạo và cứu trợ thiên tai...

Tháng 9/2026, Hải quân Hoàng gia Anh cho biết HMS Spey và HMS Tamar đã đạt mốc 5 năm triển khai tại khu vực. Riêng HMS Spey đã tham gia 14 cuộc tập trận quốc tế, hoạt động khoảng 15.259 giờ trên biển và di chuyển hơn 161.000 hải lý trong giai đoạn được thống kê. Những con số này phản ánh cường độ hoạt động cao của một tàu tuần tra được triển khai thường trực cách xa căn cứ chính quốc.

Để duy trì hiện diện lâu dài, Anh dựa vào mạng lưới cảng và cơ sở hậu cần của các đối tác trong khu vực, trong đó có Singapore và Australia. Thủy thủ đoàn được luân phiên định kỳ, giúp con tàu tiếp tục thực hiện nhiệm vụ mà không cần quay về Anh sau mỗi đợt hoạt động.

Việc duy trì các tàu tuần tra như HMS Spey cho phép Hải quân Hoàng gia Anh có mặt thường xuyên tại khu vực với nguồn lực nhỏ hơn so với triển khai liên tục các tàu chiến hạng nặng.

Lê Hưng