Tắc đường thì phải đợi, sao lại lấy đó làm cớ phi xe lên vỉa hè

Xe máy phi lên vỉa hè có vẻ là vấn nạn “khó trị” trong văn hóa giao thông tại Hà Nội. Đến nỗi dù mức phạt đối với lỗi này rất nặng, từ 4 đến 6 triệu đồng, bằng nửa tháng lương của nhiều người, tình trạng biến vỉa hè thành lối đi cho xe cơ giới vào giờ cao điểm chỉ dừng lại một thời gian rồi “tái phát”.

Từ chỗ vì sợ mất tiền phạt mà phải “nhịn”, dần dần người ta “lựa” những lúc có vẻ như nguy cơ bị phát hiện và xử phạt giảm đi để “thử” vi phạm lần nữa, và rồi đường hoàng tái phạm sau khi thăm dò mà án phạt chưa tới. Người này nhìn người kia rồi cũng làm theo. Và để tự thuyết phục bản thân rằng hành vi của mình không đáng để bị phê phán, họ biện minh bằng những lý do như đường quá tắc, các xe khác sai trước khi chiếm hết phần đường của xe máy...

Tệ hơn nữa, nhiều người không chỉ vi phạm mà còn xúi giục người khác vi phạm. Tôi không ít lần rơi vào tình huống dở khóc dở cười khi đang đứng chờ giữa dòng xe ùn tắc thì phía sau, một xe máy khác liên tục bấm còi, giục tôi nhích lên phía trước để họ có khoảng trống leo lên vỉa hè.

Tôi không nhúc nhích nổi vì phía trước cũng ken đặc phương tiện, người ấy nói to: “Lên vỉa đi, chứ tắc thế này biết đến bao giờ?”. Anh ta tỏ vẻ sốt ruột, bức xúc như thể tôi đang cản trở lối đi.

Một lần khác, khi đang ngồi ăn sáng ở quán bên đường, tôi chứng kiến 5 chiếc xe máy lao lên vỉa hè để tìm đường thoát khỏi dòng phương tiện đông đúc. Họ luồn lách qua những chiếc xe máy đang dựng sát quán, không may quẹt mạnh vào đuôi một chiếc đỗ bên ngoài. Chiếc xe bị xô lệch, còn người lái vẫn tiếp tục đi như không có chuyện gì xảy ra.

Hai câu chuyện ở hai thời điểm khác nhau nhưng cùng cho thấy một thực tế, không ít người coi vỉa hè như lối thoát mặc định mỗi khi đường đông. Họ sẵn sàng thúc giục người khác nhường chỗ, luồn lách qua những khoảng trống dành cho người đi bộ, thậm chí va quệt vào tài sản của người khác chỉ để tiết kiệm vài phút di chuyển.

Tôi hiểu cảm giác sốt ruột khi phải nhích từng chút giữa dòng xe ùn ứ. Tuy nhiên, ai chẳng mong đi làm kịp giờ hay về nhà sớm với gia đình. Sự vội vàng không phải lý do để phạm luật, gây phiền hà hoặc gây hại cho người khác. Tắc đường thì phải chờ đợi, chứ không thể lấy lý do đường đông, ô tô chiếm lòng đường hay sắp muộn giờ để tự cho mình quyền đi lên vỉa hè.

Và để bản thân được thanh thản, để phần đúng luôn thuộc về mình, họ cố gắng ngụy biện để biến việc lao xe lên vỉa hè là bất đắc dĩ, là bị ép, như thể bản thân không có lựa chọn nào khác.

Ở những đô thị đông đúc của Trung Quốc, người dân cũng đi xe máy, cũng phải đối mặt với giờ cao điểm, những đoàn xe nối dài và thời gian di chuyển không phải lúc nào cũng đúng dự kiến, nhưng mọi người vẫn kiên nhẫn chờ đến lượt mình. Vì thế mà dòng xe chậm nhưng không hỗn loạn, bảo đảm công bằng và sự an toàn, văn minh.

Thực ra, việc cố tình phi xe máy lên vỉa hè chưa chắc đã giúp đi nhanh hơn, thậm chí còn có thể gây hại cho chính chiếc xe của mình. Vỉa hè vốn không được thiết kế cho xe máy lưu thông. Những đoạn bó vỉa cao, bậc lên xuống, gốc cây, nắp cống, cột điện hay những viên gạch lát bị bong tróc đều có thể trở thành chướng ngại vật.

Người lái phải liên tục đánh lái, phanh gấp, luồn lách trong không gian hẹp. Chỉ một cú va quệt cũng có thể khiến xe đổ, hỏng hóc hoặc gây tai nạn cho người khác. Đổi lại vài phút tiết kiệm được là nguy cơ làm hỏng phương tiện, gây thương tích cho mình và người xung quanh. Đó chẳng phải một phép tính quá thiệt sao?

Ngoài ra, vỉa hè không tự nhiên mà có. Đó là phần hạ tầng đô thị được đầu tư từ ngân sách, phục vụ nhu cầu đi lại của người dân. Gạch lát, bó vỉa, hệ thống thoát nước, cây xanh và các công trình ngầm đều cần được bảo vệ. Xe máy liên tục leo lên có thể làm bong tróc gạch, nứt vỡ kết cấu, hư hỏng bó vỉa và ảnh hưởng đến hệ thống hạ tầng.

Người vi phạm chỉ nghĩ đến việc vượt qua đoạn đường đông trước mắt, nhưng chi phí sửa chữa những hư hỏng ấy cuối cùng lại được lấy từ tiền công để khắc phục. Không thể vừa sử dụng tài sản chung sai mục đích, vừa mặc nhiên coi đó là chuyện không đáng kể.

Bản thân tôi cũng thường xuyên phải di chuyển trong những khung giờ đường phố đông đúc. Có những hôm chỉ một đoạn đường ngắn nhưng phải mất rất nhiều thời gian mới đi qua được. Tôi cũng sốt ruột, cũng có lúc nhìn thấy một khoảng vỉa hè thông thoáng và nghĩ nếu đánh lái lên đó thì có lẽ sẽ thoát được cảnh đứng chờ.

Tuy nhiên, tôi luôn nhắc mình phải kiên nhẫn. Thà đi chậm thêm vài phút còn hơn đi nhanh bằng cách chiếm đường của người khác, thể hiện sự ích kỷ của bản thân

Bạn có đồng tình với ý kiến trên? Hãy chia sẻ ở box bình luận bên dưới.

Huỳnh Phát