Với cuộc tấn công quy mô lớn vào Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump muốn chứng minh việc sẵn sàng sử dụng sức mạnh quân sự áp đảo để giải quyết các thách thức an ninh. Tuy nhiên, ông cũng đang thực hiện “canh bạc” lớn nhất trong chính sách đối ngoại của mình.
trump-3-.jpg
Tổng thống Mỹ Donald Trump muốn lật đổ chế độ cầm quyền ở Iran. Ảnh: Cắt từ video.

Ngay cả khi các cuộc không kích dữ dội đã nổ ra, Tổng thống Donald Trump vẫn không đưa ra nhiều lời giải thích cho công chúng Mỹ về những lợi ích chính đáng từ chiến dịch quân sự lớn nhất của nước sau Afghanistan và Iraq. Ông đã thay đổi xu hướng ưu tiên các chiến dịch nhanh chóng, giới hạn như cuộc đột kích chớp nhoáng hồi tháng trước ở Venezuela sang điều mà các chuyên gia cảnh báo có thể là một cuộc xung đột kéo dài hơn, có nguy cơ leo thang thành một cuộc chiến tranh khu vực, nhấn chìm Trung Đông.

Đoạn video ngắn mà Tổng thống Donald Trump đăng tải trên nền tảng Truth Social của mình, thông báo về cái mà Lầu Năm Góc gọi là “Chiến dịch Cuồng nộ Vĩ đại”, chỉ đưa ra những lý do chung chung cho việc tiến hành cuộc chiến ngay bây giờ với một quốc gia mà Mỹ đã đối đầu trong nhiều thập kỷ mà không gây ra chiến tranh toàn diện. Ông khẳng định sẽ chấm dứt cá gọi là “mối đe dọa tên lửa đạn đạo của Tehran” - điều mà hầu hết các chuyên gia cho rằng không gây ra mối đe dọa nào cho Mỹ - và cho người dân Iran cơ hội lật đổ những người cầm quyền của họ.

Theo Tổng thống Donald Trump, để đạt được mục tiêu của mình, lực lượng Mỹ sẽ tàn phá phần lớn quân đội Iran cũng như ngăn chặn khả năng sở hữu vũ khí hạt nhân của nước này. Trong khi Iran phủ nhận rằng, chương trình hạt nhân của họ có mục đích quân sự.

Việc Tổng thống Donald Trump tập trung vào tính cấp bách của mối đe dọa từ chương trình tên lửa đạn đạo và hạt nhân của Iran gợi nhớ đến lập luận mà Tổng thống George W. Bush đưa ra cho cuộc chiến nhằm vào Iraq năm 2003, điều mà sau này hóa ra là dựa trên thông tin tình báo sai lệch và những tuyên bố không đúng sự thật.

Theo các nguồn tin thân cận với các đánh giá, tuyên bố của ông Donald Trump trong bài phát biểu Thông điệp Liên bang rằng, Iran sẽ sớm có tên lửa có thể tấn công Mỹ không được các báo cáo tình báo của Mỹ xác nhận. Các chuyên gia cũng bày tỏ nghi ngờ về những tuyên bố gần đây của các phụ tá Tổng thống về khả năng Tehran nhanh chóng phát triển năng lực hạt nhân.

Khi nhậm chức vào tháng 1-2025, Tổng thống Donald Trump đã hứa sẽ tránh "những cuộc chiến tranh ngu ngốc". Tuy nhiên, ông cũng đặt ra mục tiêu đầy thách thức là thay đổi chế độ ở Iran, thúc đẩy ý tưởng rằng, các cuộc không kích có thể kích động một cuộc nổi dậy của quần chúng để lật đổ những người cầm quyền ở Tehran. Đây là kết quả mà lực lượng không quân bên ngoài chưa bao giờ trực tiếp đạt được trong các cuộc xung đột trước đây mà không có sự tham gia của lực lượng vũ trang trên mặt đất. Bởi vậy, hầu hết các nhà phân tích đều nghi ngờ liệu điều này có thành công lần này ở Iran hay không.

"Hầu hết người Mỹ sẽ thức dậy vào sáng thứ bảy và tự hỏi tại sao chúng ta lại chiến tranh với Iran, mục tiêu là gì, và tại sao các căn cứ của Mỹ ở Trung Đông lại bị tấn công", Daniel Shapiro, cựu quan chức cấp cao của Lầu Năm Góc và cựu đại sứ Mỹ tại Israel, hiện đang làm việc tại Viện nghiên cứu Atlantic Council ở Washington, cho biết. Sự ám ảnh của Tổng thống Donald Trump đối với Iran đã nổi lên như một ví dụ rõ ràng nhất cho thấy, chính sách đối ngoại, bao gồm cả việc ông tăng cường sử dụng sức mạnh quân sự, đã trở thành ưu tiên hàng đầu trong 13 tháng đầu nhiệm kỳ thứ hai của mình, thường xuyên lấn át các vấn đề trong nước như chi phí sinh hoạt. Đây là vấn đề nhiều người Mỹ cho rằng cần ưu tiên giải quyết trong hầu hết các cuộc thăm dò dư luận.

Nhiều tuần qua, các phụ tá của Tổng thống Donald Trump đã âm thầm thúc giục ông tập trung hơn vào những lo ngại về kinh tế như cử tri mong muốn, nhấn mạnh những nguy hiểm chính trị trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới, trong đó đảng Cộng hòa có nguy cơ mất 1 hoặc cả 2 viện của Quốc hội.

Các nhà phân tích đặt câu hỏi liệu Tổng thống Donald Trump có chiến lược hữu hiệu nào để lật đổ chính phủ của giáo sĩ lâu năm tại Iran hay không, một chính phủ đã chứng tỏ khả năng phục hồi mạnh mẽ trước các lệnh trừng phạt khắc nghiệt và các cuộc biểu tình quy mô lớn.

Các nhà phân tích cảnh báo rằng, việc loại bỏ các nhà lãnh đạo hàng đầu của Iran có thể dẫn đến những hậu quả không mong muốn là gieo rắc hỗn loạn trên một quốc gia rộng lớn với 93 triệu dân hoặc dẫn đến một chính phủ quân sự cứng rắn.

"Ông ấy muốn thay đổi chính phủ. Nhưng rất khó để thay đổi chính phủ từ trên không. Rất khó để thay đổi suy nghĩ của người dân Iran qua đường không trung", Jon Alterman, một chuyên gia làm việc tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế ở Washington cho biết.

Theo Tyson Barker, một cựu quan chức cấp cao của Mỹ hiện đang làm việc tại Hội đồng Đại Tây Dương, lời kêu gọi người dân Iran nổi dậy của Tổng thống Donald Trump cũng khó có thể thành công.

Quỳnh Dương (hanoimoi.vn)