Patriot đánh chặn thất bại tên lửa Iran, căn cứ Mỹ thiệt hại chưa từng có

Loạt tấn công tên lửa lớn chưa từng có

Hình ảnh vệ tinh mới công bố cho thấy căn cứ không quân Al Udeid tại Qatar - cơ sở quân sự lớn nhất của Mỹ ở nước ngoài, đã chịu thiệt hại đáng kể sau các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Iran. Một số dấu hiệu cũng cho thấy các máy bay không người lái cảm tử có thể đã tham gia vào các đợt tấn công này.

Các đòn tập kích diễn ra trong bối cảnh Iran mở chiến dịch trả đũa quy mô lớn nhằm vào các căn cứ quân sự của Mỹ tại Trung Đông, bắt đầu từ ngày 28/2. Đây được cho là loạt tấn công đồng thời lớn nhất mà Tehran từng tiến hành nhằm vào mạng lưới căn cứ Mỹ trong khu vực.

Các cuộc tấn công diễn ra sau khi Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch không kích quy mô lớn nhằm vào nhiều mục tiêu trên lãnh thổ Iran , trong đó có các cơ sở quân sự và lãnh đạo cấp cao của nước này.

Al Udeid từ lâu được coi là trung tâm hoạt động không quân của Mỹ tại Trung Đông. Căn cứ này đóng vai trò then chốt trong các chiến dịch quân sự của Washington tại Iraq, Syria, Afghanistan và nhiều khu vực khác trong suốt hai thập niên qua.

Dù chịu thiệt hại đáng kể, quy mô khổng lồ của căn cứ Al Udeid - trải rộng khoảng 31 km², cho thấy cơ sở này nhiều khả năng vẫn có thể tiếp tục hoạt động.

Trong nhiều năm qua, Al Udeid là nơi đóng quân của hàng loạt loại máy bay chiến đấu và máy bay hỗ trợ quan trọng của Không quân Mỹ. Trong đó có máy bay ném bom chiến lược B-52H, các tiêm kích F-15E, tiêm kích tàng hình thế hệ năm F-22 và F-35.

Ngoài ra, căn cứ còn là nơi triển khai nhiều loại máy bay hỗ trợ chiến lược như máy bay tiếp nhiên liệu KC-135, máy bay chỉ huy và kiểm soát E-8 cùng máy bay trinh sát RC-135.

Các hình ảnh vệ tinh do Trung Quốc công bố hồi đầu tháng 2 cũng từng cho thấy vị trí chính xác của các hệ thống phòng không Patriot tại căn cứ này. Những hình ảnh sau đó còn xác nhận sự hiện diện của nhiều máy bay hỗ trợ như KC-135 và RC-135, được triển khai như một phần trong quá trình tăng cường lực lượng nhằm chuẩn bị cho khả năng xung đột với Iran.

Tuy nhiên, các máy bay hỗ trợ này đã được rút khỏi căn cứ ngay trước khi chiến dịch tấn công Iran bắt đầu. Giới phân tích cho rằng đây là động thái nhằm giảm thiểu nguy cơ tổn thất nếu Iran tiến hành trả đũa bằng tên lửa.

Patriot thất bại trong đánh chặn

Đáng chú ý, các đoạn video ghi lại tại Al Udeid vào ngày 28/2 cho thấy hệ thống phòng không tầm xa MIM-104 Patriot đã phóng ba tên lửa đánh chặn nhằm vào các mục tiêu đang bay tới.

Tuy nhiên, các tên lửa này dường như không thể tiêu diệt các tên lửa đạn đạo của Iran .

Thất bại này trùng khớp với các báo cáo cho biết các cuộc tấn công của Iran đã phá hủy một số radar phòng không quan trọng tại căn cứ. Việc mất các radar này có thể đã làm suy giảm đáng kể khả năng theo dõi và đánh chặn mục tiêu của hệ thống Patriot.

Trong nhiều năm qua, độ tin cậy của hệ thống Patriot vẫn là chủ đề gây tranh cãi trong giới quân sự. Ngay cả trong các cuộc tấn công hạn chế của Iran vào ngày 23/6/2025, căn cứ Al Udeid cũng từng bị đe dọa bởi tên lửa Fateh-313, bất chấp việc Mỹ đã được cảnh báo trước về các cuộc tấn công.

Ban đầu, các quan chức Mỹ tuyên bố hệ thống Patriot của Lục quân Mỹ và Không quân Qatar đã hoạt động hiệu quả. Tuy nhiên, sau khi hình ảnh vệ tinh cho thấy một mái vòm chứa thiết bị liên lạc quan trọng tại căn cứ bị phá hủy, các nguồn tin từ Lầu Năm Góc đã thừa nhận rằng việc đánh chặn không hoàn toàn thành công.

Hệ thống phòng thủ đối mặt bài toán quá tải

Bên cạnh các vấn đề về độ tin cậy, một yếu tố quan trọng khác khiến hệ thống Patriot gặp khó khăn là số lượng tên lửa đánh chặn hạn chế.

Các hệ thống phòng thủ tên lửa hiện đại thường phải đối mặt với bài toán “bão hòa mục tiêu” khi đối phương phóng nhiều loại vũ khí cùng lúc. Iran đã nhiều lần sử dụng chiến thuật kết hợp tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và UAV cảm tử trong cùng một đợt tấn công nhằm gây quá tải cho hệ thống phòng không.

Trong những tình huống như vậy, ngay cả các hệ thống phòng thủ tiên tiến cũng có thể bị áp đảo nếu số lượng mục tiêu quá lớn hoặc nếu các radar và trung tâm điều khiển bị tấn công trước.

Đối với căn cứ Al Udeid - một trong những cơ sở quân sự quan trọng nhất của Mỹ ở Trung Đông, các cuộc tấn công vừa qua đã cho thấy những thách thức lớn mà hệ thống phòng thủ tên lửa hiện đại phải đối mặt trong môi trường chiến tranh cường độ cao.