Paris hạn chế ô tô, cải thiện chất lượng không khí nhờ xe đạp

Theo The Guardian, Paris nằm trong số 19 thành phố toàn cầu giảm đáng kể hai loại chất ô nhiễm không khí là bụi mịn và nitơ dioxit trong giai đoạn 2010 - 2024. Cùng trong danh sách có các thành phố Brussels, Warsaw, London hay Berlin.

Các nhà nghiên cứu nhận định Paris đã bắt kịp các thành phố châu Âu trên hành trình giảm phát thải khi hạ tầng được cải thiện và người dân sẵn sàng chuyển sang xe đạp.

Người dân đạp xe ở Paris, Pháp. (Ảnh: iStock)

Khi chuyển đến Paris cách đây 10 năm, Corentin Roudaut không dám đi xe đạp. Từng quen đạp xe khi còn là sinh viên ở Rennes, anh bị choáng ngợp bởi mật độ ô tô dày đặc tại thủ đô của Pháp, nơi người đi xe đạp gần như không có không gian an toàn.

Bước ngoặt đến khi thành phố xây dựng làn đường xe đạp tách biệt trên đại lộ Boulevard Voltaire, gần nơi anh sống ở quận 11. Từ đó, Roudaut quay lại với phương tiện hai bánh và duy trì đến nay.

Hiện là tình nguyện viên của nhóm vận động xe đạp Paris en Selle, anh chứng kiến Paris dần rũ bỏ hình ảnh đô thị phụ thuộc vào ô tô.

“Quá trình bắt đầu chậm nhưng gia tăng mạnh trong 10 năm qua. Ở nhiều khu vực, mạng lưới đường xe đạp trở nên an toàn và gần như hoàn chỉnh”, Roudaut nói.

Từ khi bà Anne Hidalgo trở thành thị trưởng năm 2014, Paris triển khai hàng loạt thay đổi với các dự án như trồng 155.000 cây xanh, xây dựng hàng trăm km đường xe đạp, biến 300 tuyến phố quanh trường học thành khu đi bộ và cấm ôtô dọc bờ sông Seine.

Nhiều bãi đỗ xe được chuyển thành không gian xanh hoặc khu vực cho quán cà phê, nhà hàng. Nhờ đó, nguy cơ tai nạn với trẻ em trên đường đến trường giảm đáng kể.

Bà Hidalgo rời chức vào cuối tháng 3/2026. Những chính sách của bà được xem là hình mẫu cho nhiều thành phố châu Âu trong bối cảnh một số chính phủ đang thu hẹp các chương trình môi trường.

Dù chưa hoàn thành toàn bộ kế hoạch, Roudaut nhận định những gì Paris đạt được đã tạo ấn tượng mạnh.

Tuy nhiên, không phải người dân nào cũng đồng thuận. Việc thu hẹp không gian cho ô tô vấp phải phản đối từ một bộ phận tài xế. Một số cuộc trưng cầu dân ý liên quan đến tăng phí đỗ xe với SUV hay mở rộng phố đi bộ có tỷ lệ tham gia thấp.

Trong cuộc phỏng vấn với The Guardian, cựu thị trưởng Paris Hidalgo thừa nhận việc biến bờ sông thành phố đi bộ là “cuộc chiến khó khăn”, nhưng hiện nay người dân không muốn quay lại như trước.

Các chuyên gia cho rằng quá trình chuyển đổi của Paris thuận lợi nhờ ranh giới hành chính chặt chẽ, giúp thành phố dễ triển khai chính sách hơn so với nhiều thủ đô khác, cùng với nền tảng từ các nhiệm kỳ trước.

Dù vậy, yếu tố quyết định vẫn là sự quyết đoán trong việc triển khai các biện pháp có thể gây bất tiện cho người lái xe nhưng mang lại lợi ích chung.

Audrey de Nazelle, chuyên gia dịch tễ môi trường tại Imperial College London, nhận định những thay đổi ở Paris là “đáng kinh ngạc”, dù vẫn còn dư địa cải thiện.

“Điều còn thiếu ở nhiều nơi là sự dũng cảm. Các thị trưởng có cơ hội tạo dấu ấn, nhưng không phải ai cũng dám làm”, bà Nazelle nói.