Ông Trump úp mở 'tin tốt' về Iran, doạ không kích nếu đàm phán thất bại

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết đã nhận được “một số tin khá tích cực” liên quan đến Iran, bày tỏ lạc quan rằng tình hình Trung Đông “đang tiến triển rất tốt”, song vẫn để ngỏ khả năng nối lại hành động quân sự nếu không đạt được thỏa thuận.

Tổng thống Donald Trump phát biểu với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một trong chuyến bay tới căn cứ Joint Base Andrews, bang Maryland, ngày 17/4/2026. (Ảnh: AP/Alex Brandon)

Phát biểu với báo giới trên chuyên cơ Không lực Một, ông Trump nói: “Chúng tôi vừa có tin khá tốt cách đây 20 phút… mọi việc dường như đang diễn biến rất tích cực với Iran”. Tuy nhiên, ông không nêu cụ thể nội dung, chỉ cho biết “các bạn sẽ sớm được nghe”.

Dù vậy, nhà lãnh đạo Mỹ cảnh báo có thể không gia hạn lệnh ngừng bắn nếu các cuộc đàm phán không đạt kết quả trước thời hạn vào giữa tuần tới. “Có thể tôi sẽ không gia hạn… khi đó vẫn có phong tỏa và đáng tiếc là chúng tôi sẽ phải ném bom trở lại”, ông nói.

Mỹ bắt đầu áp dụng phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran từ ngày 13/4 và khẳng định sẽ duy trì cho đến khi đạt được thỏa thuận. Động thái này vẫn được giữ nguyên dù Iran tuyên bố mở lại eo biển Hormuz cho tàu thương mại.

Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), đã có 21 tàu tuân thủ yêu cầu quay đầu kể từ khi chiến dịch phong tỏa bắt đầu, và chưa có tàu nào phá vỡ vòng vây trên biển.

Tàu hàng hoạt động trên Vịnh Ba Tư, gần eo biển Hormuz, nhìn từ Ras al-Khaimah (UAE), trong bối cảnh xung đột Mỹ - Israel với Iran, ngày 11/3/2026. (Ảnh: Reuters)

Về hồ sơ hạt nhân, ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ thu giữ toàn bộ lượng uranium làm giàu cao của Iran “bằng mọi cách”. Nếu đạt được thỏa thuận, Washington sẽ phối hợp với Tehran để chuyển số vật liệu này về Mỹ; nếu không, việc này sẽ được thực hiện “theo cách ít thân thiện hơn”.

Ở chiều ngược lại, Iran phát đi tín hiệu cứng rắn liên quan đến eo biển Hormuz. Một quan chức quốc hội nước này cho biết Tehran không thu phí theo cách truyền thống đối với tàu thuyền qua lại, nhưng đang xây dựng dự luật áp phí nhằm “đảm bảo an ninh” tuyến hàng hải.

Theo đó, các tàu bị coi là “thù địch”, đặc biệt từ Mỹ và Israel, sẽ không được phép đi qua, trong khi các tàu “thân thiện” chỉ được lưu thông khi có sự phối hợp trước với lực lượng Iran. Tehran cũng bác bỏ mọi vai trò của Mỹ trong việc quản lý hoặc bảo đảm an ninh tại tuyến hàng hải chiến lược này.

Mỹ cân nhắc đề xuất “20 tỷ USD đổi uranium” trong bản ghi nhớ đàm phán với Iran

Axios ngày hôm qua đưa tin, Mỹ và Iran đang đàm phán một kế hoạch dài ba trang nhằm chấm dứt xung đột, trong đó một nội dung được thảo luận là Washington có thể giải ngân khoảng 20 tỷ USD tài sản bị phong tỏa của Iran để đổi lấy việc Tehran từ bỏ kho uranium làm giàu, theo các nguồn tin nắm được tiến trình đàm phán.

Các cuộc thương lượng đã đạt tiến triển trong tuần qua, dù vẫn còn nhiều khác biệt đáng kể. Nếu đạt được theo các điều khoản hiện tại, thỏa thuận có thể giúp chấm dứt xung đột, song cũng có nguy cơ vấp phải phản ứng từ các phe cứng rắn về Iran.

Một ưu tiên hàng đầu của chính quyền Mỹ là đảm bảo Iran không thể tiếp cận kho uranium làm giàu gần 2.000 kg được lưu trữ trong các cơ sở ngầm, đặc biệt là khoảng 450 kg đã được làm giàu ở mức 60%. Trong khi đó, Iran cần nguồn tài chính lớn. Hai bên đang thương lượng về số phận của kho uranium này, mức tài sản sẽ được giải tỏa, cũng như điều kiện sử dụng số tiền đó.

Ảnh vệ tinh chụp eo biển Hormuz ngày 2/4/2026. Nguồn: EU/SENTINEL-2/Reuters

Trước đó, Mỹ từng cân nhắc giải ngân 6 tỷ USD cho mục đích nhân đạo, nhưng phía Iran yêu cầu tới 27 tỷ USD. Con số 20 tỷ USD hiện được xem là mức đang được thảo luận.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump sau đó tuyên bố trên Truth Social rằng “sẽ không có khoản tiền nào được chuyển giao”, dù không đề cập trực tiếp đến đề xuất giải phóng tài sản của Iran.

Bản ghi nhớ (MOU) mà hai bên đang đàm phán cũng bao gồm một lệnh tạm hoãn “tự nguyện” đối với hoạt động làm giàu uranium. Mỹ đề xuất thời hạn 20 năm, trong khi Iran chỉ đồng ý 5 năm, và các bên trung gian vẫn đang tìm cách thu hẹp khoảng cách.

Theo dự thảo, Iran sẽ được phép duy trì các lò phản ứng nghiên cứu phục vụ sản xuất đồng vị y tế, nhưng phải cam kết toàn bộ cơ sở hạt nhân đặt trên mặt đất; các cơ sở ngầm sẽ tiếp tục bị đình chỉ hoạt động.

Bản ghi nhớ cũng đề cập đến eo biển Hormuz, song vẫn còn nhiều bất đồng lớn. Đồng thời, chưa rõ văn bản có bao gồm chương trình tên lửa đạn đạo của Iran và việc nước này hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực hay không. Đây được cho là những vấn đề vốn được Israel và phe Cộng hòa theo đường lối cứng rắn tại Washington yêu cầu đưa vào đàm phán.

Một quan chức Mỹ nhận định: “Iran đã có nhượng bộ, nhưng chưa đủ. Họ muốn 20 tỷ USD, và còn nhiều hơn, muốn bán dầu không bị trừng phạt và tham gia hệ thống tài chính toàn cầu, nhưng vẫn không sẵn sàng từ bỏ đủ chương trình hạt nhân và tài trợ cho các nhóm như Hamas".

Người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly cho biết các cuộc đàm phán “mang tính xây dựng”, nhưng nhấn mạnh Mỹ sẽ không “đàm phán qua truyền thông”.

Thượng nghị sĩ Lindsey Graham tiết lộ ông Trump đã trực tiếp trao đổi với phía Iran, và các cuộc điện đàm gần đây diễn ra “khá căng thẳng”.

Phát biểu trước báo giới, ông Trump nói Iran đã đồng ý đưa ra cam kết mạnh mẽ rằng sẽ không sở hữu vũ khí hạt nhân, đồng thời ám chỉ việc chuyển giao kho uranium làm giàu. Tuy nhiên, thông tin này ngay lập tức bị Iran bác bỏ.

“Chúng ta đã rất gần một thỏa thuận. Nếu không đạt được, giao tranh sẽ tiếp diễn”, ông Trump nói.

Dự kiến, các bên trung gian gồm Pakistan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tổ chức cuộc họp “bộ tứ” với Ả Rập Xê Út bên lề một diễn đàn ngoại giao tại Thổ Nhĩ Kỳ nhằm thúc đẩy tiến trình đạt thỏa thuận.