Ông Trump nói Iran sẽ không thu phí tàu thuyền qua eo biển Hormuz

Ngày 20/6 (giờ địa phương), trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump cập nhật thông tin về việc thu phí qua eo biển Hormuz. Đây được xem là tín hiệu mới nhất cho thấy bản ghi nhớ hợp tác với Iran vừa được ký kết có nguy cơ đổ vỡ.

“Sẽ không có thu phí ở eo biển Hormuz trong 60 ngày vào thời gian ngừng bắn và sẽ không có thu phí sau khi thời hạn 60 ngày kết thúc. Trừ trường hợp các khoản phí đó được áp đặt bởi Mỹ và vì lợi ích của Mỹ nếu thỏa thuận không được hoàn tất", ông Trump tuyên bố.

Kể từ khi Mỹ và Israel phát động cuộc xung đột nhằm vào Iran hôm 28/2, Tehran sử dụng eo biển Hormuz như điểm gây áp lực lên nền kinh tế thế giới khi đóng cửa tuyến đường thủy chiến lược này, cấm toàn bộ tàu thuyền đi qua.

Tuy nhiên theo những điều khoản của bản ghi nhớ ngừng bắn giữa Mỹ và Iran công bố hôm 17/6, eo biển Hormuz dự kiến mở cửa trở lại trong thời hạn 60 ngày. Trong thời gian đó, Iran bị cấm thu phí đối với tàu thuyền đi qua. Tuy nhiên, đến ngày 20/6, bộ chỉ huy quân sự chung của Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz, viện dẫn lý do "vi phạm rõ ràng" cam kết trong bản ghi nhớ.

Bộ Chỉ huy trung tâm Mỹ (CENTCOM) - cơ quan giám sát hoạt động quân sự trong khu vực lập tức bác bỏ thông tin này và khẳng định giao thông vẫn tiếp tục lưu thông qua tuyến đường thủy quan trọng của thế giới.

Eo biển Hormuz từ lâu là điểm nóng trong cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran. Gần 20% lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên của thế giới được vận chuyển qua eo biển này cũng như khoảng 30% lượng phân bón thương mại toàn cầu. Việc đóng cửa eo biển khiến giá nhiên liệu toàn cầu tăng vọt và gây ra những thách thức cho nhiều ngành nông nghiệp trên khắp thế giới.

Ông Trump từng đáp trả việc Iran siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz bằng cách áp đặt lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với cảng của Iran trong khu vực. Nhưng lệnh phong tỏa hải quân đó được dỡ bỏ theo điều khoản của bản ghi nhớ. Thỏa thuận này cũng tạm dừng giao tranh trên tất cả mặt trận trong cuộc xung đột khu vực, bao gồm cả ở Lebanon.

Tuy nhiên, bản ghi nhớ này không nhằm mục đích tạo ra thỏa thuận dài hạn. Nó đóng vai trò là điểm khởi đầu cho những cuộc đàm phán về các vấn đề then chốt, bao gồm cả tương lai của chương trình hạt nhân Iran.

Một số điểm bất đồng cũng không được đề cập trong bản ghi nhớ như việc sẽ không thể thu phí tại eo biển này sau khi thời hạn 60 ngày kết thúc.

Trước cuộc xung đột ở Trung Đông, việc đi qua eo biển Hormuz là miễn phí. Chính ông Trump từng nói trong cuộc phỏng vấn với tờ The New York Times rằng tuyến đường thủy này nên được duy trì "miễn phí vĩnh viễn".