Những ngày gần đây, nhiều người đã và đang hào hứng với trào lưu mới: tạo “hồ sơ ứng cử trưởng thôn” đăng trên mạng xã hội thu hút nhiều lượt thích và chia sẻ. Chỉ coi là một trò đùa vui vô hại để giải trí theo xu hướng, nhiều người mải mê mà “bắt trend” mà không biết rằng đang đặt mình vào nhiều nguy cơ tiềm ẩn.
743386819_1501559581653966_709368739954598851_n.jpg
Nhiều nguy cơ từ trào lưu sử dụng AI tạo hồ sơ ứng cử trưởng thôn trên mạng xã hội - Ảnh: A05

Nguy cơ lộ lọt dữ liệu cá nhân

Nhờ vào sự hỗ trợ của các công cụ trí tuệ nhân tạo, người dùng chỉ cần nhập các thông tin về họ tên, năm sinh, quê quán, nghề nghiệp, địa chỉ nơi ở… rồi đưa ra một vài câu lệnh là có ngay một “bản lý lịch AI” được trình bày chuyên nghiệp theo kiểu văn bản hành chính chính thống. Trend tạo “hồ sơ ứng cử trưởng thôn” không chỉ cung cấp thông tin người dùng đi kèm ảnh chân dung, “bản lý lịch AI” này còn “liệt kê” bảng thành tích, “trình bày” phương châm hành động, khẩu hiệu tranh cử… bằng ngôn ngữ hài hước, vui nhộn nhằm thu hút được nhiều lượt tương tác.

Chỉ nghĩa là đùa vui, rất nhiều người sử dụng mạng xã hội, đặc biệt là giới trẻ đã hào hứng “ứng tuyển” hay “vận động tranh cử” theo “trend” này mà không biết rằng nhiều nguy cơ lộ lọt dữ liệu cá nhân từ trào lưu này khi người dùng cung cấp những dữ liệu cá nhân thật cùng ảnh chân dung rõ nét. Đặc biệt, nếu sử dụng các ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc không đọc kĩ các điều khoản sử dụng của nền tảng cung cấp công cụ trí tuệ nhân tạo, người dùng có thể vô tình cho phép nền tảng thu thập, lưu trữ và sử dụng dữ liệu cá nhân của mình cho những mục đích khác nhau như quảng cáo hoặc chia sẻ cho bên thứ ba.

Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao khuyến cáo: “Trào lưu dùng AI làm "hồ sơ ứng cử Trưởng thôn" tiềm ẩn nhiều rủi ro về bảo vệ dữ liệu cá nhân và phát tán thông tin trên không gian mạng. Đáng chú ý, một số trường hợp sử dụng hình ảnh, thông tin cá nhân của chính mình hoặc người khác khi chưa được sự đồng ý. Theo quy định, Trưởng thôn là chức danh người hoạt động không chuyên trách ở cơ sở, giữ vai trò quan trọng trong việc triển khai các chủ trương, chính sách và công việc của cộng đồng. Vì vậy, việc sử dụng hình ảnh, chức danh này để tạo nội dung mang tính đùa cợt hoặc gây hiểu nhầm trên mạng xã hội được đánh giá là không phù hợp”.

Nguy cơ tạo thông tin giả

Bắt “trend” tạo hồ sơ ứng cử trưởng thôn trên mạng xã hội, nếu đưa thông tin thật của chính bản thân công khai lên mạng kèm đăng tải ảnh chân dung có chất lượng cao, là người dùng đang “tặng” dữ liệu cho các đối tượng xấu có thể khai thác để tạo nội dung giả mạo phục vụ hành vi lừa đảo hoặc mạo danh trên không gian mạng.

Còn nếu đưa một thông tin không có thật để tạo hồ sơ ảo nhằm đùa vui nhưng hình thức thiết kế trình bày giống như tài liệu chính thức có thể khiến ranh giới giữa giải trí và sự thật trở nên khó phân biệt dẫn đến vô tình tạo thành tin giả. Khi những hình ảnh hay thông tin này bị cắt ghép và đăng tải lại mà không kèm chú thích là sản phẩm AI, rất có thể khiến người xem hiểu nhầm đây là tài liệu thật, gây nhiễu loạn thông tin và người dùng có thể trở thành người phát tán tin giả.

Theo Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Nghị định 174/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin đã chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Theo đó, mức xử phạt đối với hành vi đăng tải, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn trên môi trường mạng lên đến 30 triệu đồng. Tùy tính chất, mức độ vi phạm, các hành vi xâm phạm quyền về hình ảnh, dữ liệu cá nhân hoặc danh dự, nhân phẩm của tổ chức, cá nhân còn có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Không phải mọi trào lưu AI đều xấu, thực tế có nhiều công cụ trí tuệ nhân tạo mang lại trải nghiệm thú vị cho người dùng và thúc đẩy sáng tạo. Tuy nhiên, trước khi tham gia bất cứ "trend" nào cần cung cấp thông tin cá nhân, người dùng cần cân nhắc kĩ càng nhằm bảo đảm việc bảo vệ dữ liệu cá nhân và tôn trọng các giá trị xã hội. Trong thời đại AI phát triển mạnh mẽ, mỗi người dùng mạng xã hội cần trở thành "người gác cổng" cho chính dữ liệu của mình, đồng thời sử dụng công nghệ một cách văn minh, “bắt trend” một cách có trách nhiệm để những trào lưu trực tuyến thực sự là sân chơi vui vẻ và sáng tạo, thay vì trở thành nguồn phát sinh những rủi ro khó lường.

Hạ Yến (hanoimoi.vn)