Nhiệt độ trung bình năm TP.HCM sẽ tăng gần 4°C, thêm 3 tháng nóng

Kịch bản biến đổi khí hậu Việt Nam phiên bản năm 2025 do Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố cho thấy TP.HCM sẽ chịu tác động đồng thời của tình trạng nóng lên toàn cầu và quá trình đô thị hóa.

Theo kịch bản phát thải cao, giai đoạn cuối thế kỷ 21, nhiệt độ trung bình năm tại khu vực nội đô TP.HCM có thể tăng 3,5-3,7°C so với thời kỳ cơ sở 1995-2014. Đáng chú ý, số ngày có nhiệt độ trên 35°C được dự tính tăng thêm 90-110 ngày, tương đương thêm khoảng 3 tháng nóng mỗi năm.

Đây là kết quả mô phỏng cho giai đoạn 2081- 2100 theo kịch bản phát thải cao, không phải dự báo thời tiết trong những năm sắp tới. Mức tăng nhiệt cũng không đồng đều giữa khu vực nội đô và vùng ven đô.

Không chỉ nhiệt độ không khí mà hiệu ứng đảo nhiệt đô thị cũng được dự tính gia tăng. Đến cuối thế kỷ 21, cường độ đảo nhiệt đô thị trung bình tại TP.HCM có thể tăng khoảng 0,36-0,38°C, với mức tăng cao hơn tập trung tại các khu vực trung tâm. Quá trình đô thị hóa vì vậy có thể làm trầm trọng thêm tác động của tình trạng nóng lên toàn cầu.

Bên cạnh nắng nóng, lượng mưa năm tại TP.HCM theo kịch bản cao có thể tăng khoảng 15-30% vào cuối thế kỷ 21. Các chỉ số mưa cực đại trong một ngày, năm ngày và số ngày mưa rất lớn đều có xu hướng tăng, trong đó mức tăng tại khu vực nội đô rõ hơn vùng ven đô.

Diễn biến này đặt ra yêu cầu tính toán đồng thời nguy cơ mưa lớn, triều cường và khả năng tiêu thoát nước khi quy hoạch, phát triển đô thị. Tuy nhiên, mức độ ngập thực tế còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như địa hình, hệ thống thoát nước, thủy triều và các công trình phòng, chống ngập.

Kịch bản cũng cảnh báo nguy cơ gia tăng các điều kiện nhiệt - ẩm nguy hiểm đối với sức khỏe. Tần suất xuất hiện điều kiện WBGT trên 32°C được dự báo tăng mạnh tại Hà Nội và TP.HCM, đặc biệt ở khu vực nội đô. WBGT là chỉ số đánh giá mức độ căng thẳng nhiệt đối với cơ thể, dựa trên các yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm, bức xạ nhiệt và gió. Đây là ngưỡng cần lưu ý khi đánh giá nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, nhất là đối với người lao động ngoài trời và các nhóm dễ bị tổn thương.

Ngoài ra, nhiệt độ cực đoan, các đợt nắng nóng kéo dài và sự thay đổi của gió cực trị có thể ảnh hưởng bất lợi đến độ bền, tuổi thọ công trình, nhất là hạ tầng giao thông và các công trình đô thị. Nhu cầu năng lượng phục vụ làm mát cũng có thể tăng khi thời gian nắng nóng kéo dài hơn.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Kịch bản biến đổi khí hậu năm 2025 được xây dựng trên cơ sở các mô hình khí hậu thế hệ mới CMIP6, sử dụng thời kỳ cơ sở 1995-2014 và các kịch bản chia sẻ kinh tế - xã hội. Riêng kịch bản chuyên sâu cho Hà Nội và TP.HCM có độ phân giải không gian 3 × 3 km, chi tiết hơn so với lưới 10 × 10 km áp dụng trên phạm vi cả nước.