Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đã đến Bắc Kinh sáng sớm 18/6, chuyến thăm đầu tiên của một nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ đến Trung Quốc trong 5 năm, trong bối cảnh quan hệ song phương lạnh nhạt và triển vọng mờ mịt về bất kỳ bước đột phá nào trong danh sách dài các tranh chấp giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
6489f52e12b144_26068793-1687047600625
Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken. Ảnh Getty Images. 

Trước đó hồi tháng 2, ông Blinken đã hoãn chuyến đi đến Bắc Kinh sau khi một khinh khí cầu nghi do thám của Trung Quốc bay qua không phận Mỹ. Ông Blinken là quan chức cấp cao nhất của chính phủ Mỹ đến thăm Trung Quốc kể từ khi Tổng thống Joe Biden nhậm chức vào tháng 1/2021.

Trong chuyến thăm kéo dài 2 ngày, ông dự kiến sẽ gặp Ngoại trưởng Trung Quốc Tần Cương, nhà ngoại giao hàng đầu của Trung Quốc Vương Nghị và có thể là Chủ tịch Tập Cận Bình, đồng thời làm việc để thiết lập các kênh liên lạc cởi mở và bền vững nhằm đảm bảo sự cạnh tranh chiến lược giữa hai nước không xoáy vào xung đột.

Các chuyên gia nhận định đây sẽ là một chuyến đi được thế giới theo sát vì bất kỳ sự leo thang nào giữa các siêu cường đều có thể gây ra hậu quả trên toàn thế giới trong mọi lĩnh vực, từ thị trường tài chính đến các tuyến đường và thông lệ thương mại cũng như chuỗi cung ứng toàn cầu.

Mối quan hệ giữa hai nước đã xấu đi trên diện rộng, làm dấy lên lo ngại rằng một ngày nào đó họ có thể đụng độ quân sự liên quan đến Đài Loan. Hai nền kinh tế lớn nhất thế giới cũng bất đồng về các vấn đề từ thương mại, nỗ lực của Mỹ nhằm kìm hãm ngành công nghiệp bán dẫn của Trung Quốc.

Phát biểu tại một cuộc họp báo trước khi khởi hành đến Bắc Kinh, ông Blinken cho biết chuyến đi có 3 mục tiêu chính: Thiết lập cơ chế quản lý khủng hoảng, thúc đẩy lợi ích của Mỹ và các đồng minh, đàm phán trực tiếp về các mối quan tâm liên quan và khám phá các lĩnh vực hợp tác tiềm năng.

“Nếu muốn đảm bảo rằng sự cạnh tranh mà chúng tôi có với Trung Quốc không dẫn đến xung đột, thì việc bạn cần làm đầu tiên là giao tiếp”, Ngoại trưởng Mỹ nhấn mạnh, nói thêm rằng ông cũng sẽ nêu vấn đề công dân Mỹ bị giam giữ tại Trung Quốc với cáo buộc mà Washington coi là có động cơ chính trị.

Dù vậy, các quan chức Mỹ hồi đầu tuần đã hạ thấp mọi kỳ vọng về tiến bộ đạt được trong chuyến thăm. Mặc dù mục tiêu chính của ông Blinken sẽ là các cuộc thảo luận “thẳng thắn, trực tiếp và mang tính xây dựng”, nhưng các quan chức cho biết, không có khả năng đạt được đột phá đối với bất kỳ vấn đề lớn nào.

Vẫn còn một số kỳ vọng rằng chuyến thăm của ông Blinken sẽ mở đường cho nhiều cuộc gặp song phương hơn trong những tháng tới, bao gồm các chuyến đi có thể được tổ chức của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen và Bộ trưởng Thương mại Gina Raimondo. Chuyến thăm cũng có thể tạo tiền đề cho các cuộc gặp giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Joe Biden tại các hội nghị thượng đỉnh đa phương vào cuối năm nay.

Duy Tiến (CAND)