Nga - Mỹ chấm dứt hiệp ước kiểm soát hạt nhân INF

aA

Washington và Moskva hôm nay cùng tuyên bố hiệp ước INF đã kết thúc và đổ lỗi cho nhau về sự sụp đổ của thỏa thuận này.

nga my cham dut hiep uoc kiem soat hat nhan inf

Tổ hợp tên lửa 9M729 được trưng bày ở ngoại ô Moskva, Nga hôm 23/1. Ảnh: Reuters.

"Vào ngày 2/8, do sự khởi xướng từ phía Mỹ, hiệp ước giữa Liên bang Xô Viết và Mỹ về việc loại bỏ các tên lửa tầm ngắn và tầm trung đã chấm dứt", Bộ Ngoại giao Nga hôm nay tuyên bố, đề cập tới Hiệp ước Các lực lượng Hạt nhân Tầm trung (INF).

Mỹ hôm nay cũng chính thức rút khỏi INF và cáo buộc Nga cố tình vi phạm các điều khoản trong hiệp ước này. "Việc Mỹ rút khỏi hiệp ước có hiệu lực từ hôm nay. Nga là bên duy nhất chịu trách nhiệm cho sự sụp đổ của thỏa thuận", Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo phát biểu tại Bangkok, Thái Lan, nơi đang diễn ra chuỗi các hội nghị ASEAN.

Hiệp ước INF được Mỹ và Nga ký kết vào năm 1987, trong đó cấm hai bên phát triển mọi loại tên lửa hành trình phóng từ mặt đất có tầm bắn 500 - 5.500 km. Mỹ hồi tháng 10/2018 tuyên bố sẽ rút khỏi INF bởi cho rằng tên lửa Novator 9M729 của Nga với tầm bay hơn 5.000 km vi phạm thỏa thuận. Đáp lại, Nga đã công khai mẫu tên lửa này, khẳng định tầm bắn của nó là 480 km và không vi phạm hiệp ước.

Trong bài phát biểu hôm nay, Ngoại trưởng Pompeo cho biết Mỹ "đang hướng tới một kỷ nguyên mới trong việc kiểm soát vũ khí, vượt ra khỏi các hiệp ước song phương trong quá khứ". "Chúng tôi kêu gọi Nga và Trung Quốc cùng tham gia vào cơ hội này để mang lại hiệu quả an ninh thực sự cho đất nước của chúng ta và toàn thế giới", ông nói.

Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov trước đó cũng kêu gọi Mỹ ban hành lệnh cấm triển khai các tên lửa hạt nhân tầm trung sau khi rời INF, tương tự một lệnh cấm mà Tổng thống Nga Vladimir Putin từng công bố. "Nếu Mỹ không triển khai vũ khí này tại các khu vực nhất định thì Nga cũng sẽ hành động tương tự", quan chức cho biết.

Nhiều nước lo ngại rằng việc hiệp ước INF chấm dứt sẽ mở đầu cuộc chạy đua vũ trang mới và đặt châu Âu trong tầm ngắm của nhiều loại tên lửa hạt nhân. Pháp từng khẳng định hiệp ước này có vai trò then chốt trong duy trì ổn định ở châu Âu, trong khi Đức gọi đây là "một cột trụ quan trọng của kiến trúc an ninh châu Âu".

Ánh Ngọc (Theo AFP)