Sống khỏe
30/01/2026 15:29Nếu nói mơ lúc ngủ, bạn có nhiều nguy cơ bị lú lẫn, giảm nhận thức khi về già
Các nhà khoa học cảnh báo, một hội chứng rối loạn giấc ngủ ảnh hưởng đến khoảng 2% người cao tuổi có thể là tín hiệu dự báo sớm bệnh mất trí nhớ.
Nhóm nghiên cứu từ Bệnh viện Đại học Quốc gia Seoul Bundang, Hàn Quốc xác định, Hội chứng rối loạn hành vi giấc ngủ REM biệt lập (iRBD) là yếu tố tiềm ẩn dẫn đến suy giảm nhận thức trong tương lai.
Dù hiếm gặp, iRBD là tình trạng người bệnh cử động chân tay hoặc phát ra âm thanh để "diễn" lại giấc mơ của mình trong khi ngủ. Hiện tượng này thường xảy ra trong giai đoạn ngủ mơ (REM).
Thông thường, trong giấc ngủ REM, não bộ hoạt động mạnh nhưng các cơ tay chân sẽ tạm thời bị liệt để giữ cơ thể đứng yên. Tuy nhiên, ở người mắc iRBD, cơ chế liệt cơ này không hoạt động. Họ có thể nói mơ, la hét, cười, hoặc thậm chí nhảy khỏi giường, đi lại. Điều này không chỉ gây nguy hiểm cho chính người bệnh mà còn cho cả người nằm cùng do những cú đấm, đá vô thức.
Nhiều người có triệu chứng nói mơ, lăn khỏi giường, vung tay chân khi ngủ. (Ảnh minh họa: Better Sleep)
Nghiên cứu trên 162 người mắc iRBD trong vòng hơn 7 năm cho thấy sự suy giảm tuyến tính về khả năng chú ý và trí nhớ theo tuổi tác. Các bài kiểm tra tốc độ xử lý của não bộ cũng xác nhận nhóm đối tượng này có xu hướng suy giảm về năng lực nhận thức.
Đáng chú ý, nghiên cứu chỉ ra sự khác biệt về giới tính. Nam giới suy giảm mạnh khả năng chú ý và trí nhớ hơn nữ giới. Các chuyên gia khẳng định dữ liệu dài hạn này chứng minh iRBD là tiền đề cho sự thoái hóa thần kinh đang diễn ra âm thầm.
Thống kê cho thấy iRBD có mối liên hệ mật thiết với các bệnh lý khác. 80% người mất trí nhớ thể Lewy mắc iRBD. 50% bệnh nhân Parkinson có triệu chứng này. Hầu hết người bị teo hệ thống đa cơ quan (MSA) đều có tình trạng diễn tả giấc mơ trong lúc ngủ. Các rối loạn thường xuất hiện nhiều năm trước khi các bệnh lý trên khởi phát chính thức.
Nhiều người không biết mình mắc bệnh vì triệu chứng chỉ xảy ra khi đang ngủ. Tuy nhiên, bạn cần lưu ý các dấu hiệu cảnh báo sau như: Thường xuyên có những giấc mơ quá sống động; gặp chấn thương không rõ nguyên nhân sau khi ngủ dậy; ngã khỏi giường.
Bên cạnh đó, người ngủ cùng giường nên quan tâm, chia sẻ với người mắc rối loạn để giúp phát hiện sớm, kịp thời thăm khám y tế nếu có các triệu chứng trên.
