Nắng nóng như đổ lửa kéo dài, bác sĩ cảnh báo nguy cơ sốc nhiệt, tổn thương não

Theo ThS.BSNT Nguyễn Minh Hiếu, Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai, say nóng và say nắng là tình trạng rối loạn điều hòa thân nhiệt khi cơ thể tiếp xúc quá lâu với môi trường nhiệt độ cao hoặc vận động cường độ lớn trong điều kiện oi bức, độ ẩm cao.

Say nóng thường xảy ra khi cơ thể không thể thải nhiệt hiệu quả do làm việc trong môi trường kín gió, nóng bức, mặc quần áo bí hoặc không được bổ sung đủ nước. Nhóm nguy cơ cao gồm công nhân xây dựng, lao động ngoài trời, vận động viên và những người phải hoạt động thể lực liên tục dưới nắng nóng.

Trong khi đó, say nắng xảy ra khi ánh nắng chiếu trực tiếp vào vùng đầu, cổ, gáy trong thời gian dài, ảnh hưởng đến trung tâm điều hòa thân nhiệt của não. Tình trạng này thường xuất hiện nhanh, nhất là vào khung giờ giữa trưa.

Ở giai đoạn nhẹ, người bệnh có thể mệt mỏi, khát nước, chóng mặt, tim đập nhanh, chuột rút. Khi diễn tiến nặng sẽ xuất hiện đau đầu dữ dội, buồn nôn, khó thở, rối loạn ý thức, co giật, hôn mê, thậm chí trụy tim mạch.

Theo các bác sĩ, trẻ em, người cao tuổi và người có bệnh nền là những đối tượng dễ bị ảnh hưởng nhất trong các đợt nắng nóng cực đoan. Người lớn khi bị sốc nhiệt thường có biểu hiện sốt trên 40 độ C, da khô nóng, tim đập nhanh, hoa mắt, chóng mặt, thở gấp. Nếu không được xử trí kịp thời, người bệnh có thể suy gan, suy thận, tổn thương não nguy hiểm.

“Ngay khi thấy cơ thể mệt lả, khát nhiều, buồn nôn trong môi trường nóng bức, cần lập tức dừng hoạt động, di chuyển vào nơi mát và bù nước sớm để tránh diễn tiến nặng”, bác sĩ Hiếu khuyến cáo.

Khi phát hiện người bị say nắng hoặc say nóng, cần nhanh chóng đưa nạn nhân ra khỏi khu vực nắng nóng, tới nơi thông thoáng hoặc có điều hòa. Người bệnh nên được cởi bớt quần áo, lau mát bằng khăn ẩm ở cổ, nách, bẹn kết hợp quạt để tăng thải nhiệt.

Nếu còn tỉnh táo, có thể cho uống oresol pha đúng hướng dẫn, nước mát hoặc nước hoa quả để bù nước và điện giải. Trường hợp bất tỉnh cần đặt nằm nghiêng an toàn và gọi cấp cứu ngay.

Các bác sĩ lưu ý không tự ý dùng thuốc hạ sốt, không cho uống nước đá lạnh hoặc tự pha nước muối đậm đặc vì có thể khiến tình trạng nặng hơn.

Để phòng tránh sốc nhiệt trong những ngày nắng đỉnh điểm, người dân được khuyến cáo hạn chế ra ngoài trong khung giờ từ 11h đến 15h, bổ sung đủ nước trước, trong và sau khi vận động. Người lao động ngoài trời nên uống khoảng 600-800ml nước trước khi làm việc và bổ sung khoảng 200ml mỗi 20 phút, kể cả khi chưa cảm thấy khát.

Ngoài ra, nên mặc quần áo sáng màu, rộng rãi, thấm hút mồ hôi; đội mũ rộng vành, sử dụng kem chống nắng khi ra ngoài, đồng thời hạn chế rượu bia để tránh mất nước trong thời tiết nắng nóng cực đoan.