Mỹ siết quy định thị thực, giới hạn thời gian lưu trú của du học sinh và nhà báo

Đây là bước đi mới nhất trong chiến dịch thắt chặt nhập cảnh hợp pháp và tăng cường giám sát an ninh của Washington.

Quy định mới này xóa bỏ cơ chế "thời hạn theo tình trạng thực tế" (D/S) vốn đã tồn tại từ cuối thập niên 1970. Theo đó, người nước ngoài sẽ không còn được tự động ở lại Mỹ vô thời hạn chỉ bằng việc duy trì việc học tập hoặc công tác.

Dự kiến bắt đầu có hiệu lực từ tháng 9-2026, các nhóm đối tượng sử dụng thị thực phi nhập cư sẽ bị áp dụng các khung thời gian giới hạn nghiêm ngặt:

Đối với du học sinh (Thị thực F) và Khách trao đổi (Thị thực J), thời gian lưu trú tối đa được giới hạn theo thời lượng chương trình học nhưng không quá 4 năm.

Du học sinh cần nhiều thời gian hơn để hoàn thành chương trình đào tạo, như nghiên cứu sinh, bác sĩ nội trú sẽ phải nộp đơn xin gia hạn lên Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS).

Đối với nhà báo nước ngoài (Thị thực I), thời gian lưu trú ban đầu bị giới hạn nghiêm ngặt ở mức tối đa 240 ngày (khoảng 8 tháng) thay vì kéo dài nhiều năm như trước. Họ có thể nộp đơn xin gia hạn với thời hạn tương đương.

Tuy nhiên, nhà báo mang quốc tịch Trung Quốc chỉ được phép lưu trú tối đa 90 ngày cho mỗi lần nhập cảnh và được phép xin gia hạn thêm từng chu kỳ 90 ngày.

Quyết định này ngay lập tức vấp phải sự phản đối từ các tổ chức bảo vệ quyền tự do báo chí và các hiệp hội giáo dục đại học tại Mỹ.

Nhiều tổ chức truyền thông quốc tế và cả Đại sứ quán Nhật Bản đã kiến nghị nâng thời hạn cho nhà báo lên từ 2 đến 5 năm nhưng đều bị Bộ An ninh Nội địa Mỹ bác bỏ.

Liên minh các trường Đại học về nhập cư cảnh báo rào cản hành chính mới này sẽ làm giảm sức hút của các trường đại học Mỹ đối với nhân tài toàn cầu. Thực tế, lượng tuyển sinh quốc tế của Mỹ vốn đã sụt giảm đáng kể sau các sắc lệnh siết chặt trước đó của chính quyền ông Trump.

Mặc dù nhận được tới gần 22.000 ý kiến đóng góp từ công chúng sau khi đề xuất được đưa ra vào tháng 8-2025, DHS vẫn giữ nguyên các nội dung cốt lõi của dự luật.

DHS cho rằng cơ chế quản lý mở (D/S) cũ đã bị lạm dụng, dẫn đến tình trạng nhiều người nước ngoài kéo dài việc học vô thời hạn để định cư bất hợp pháp dưới danh nghĩa "sinh viên trọn đời".

Cơ quan này khẳng định việc áp đặt thời hạn cố định là biện pháp cần thiết để bảo vệ an ninh quốc gia, kiểm soát tình trạng cư trú quá hạn và nâng cao tính minh bạch của hệ thống thị thực.

Quy định mới hiện đang chờ sự xem xét và phê chuẩn cuối cùng từ Quốc hội Mỹ do phe Cộng hòa kiểm soát trước khi chính thức đi vào đời sống.

Theo CNA, Reuters