Mỹ đề xuất gói bảo hiểm 20 tỷ USD khôi phục vận tải dầu giữa xung đột với Iran

Chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố chương trình tái bảo hiểm hàng hải trị giá 20 tỷ USD nhằm khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, nơi giao thông gần như đình trệ do các cuộc tấn công giữa Mỹ, Israel và Iran.

Theo thông báo của Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ (DFC), chương trình sẽ cung cấp bảo hiểm hàng hải, bao gồm cả rủi ro chiến tranh, cho các tàu hoạt động trong khu vực Vịnh Ba Tư nhằm ổn định thương mại. Quỹ này sẽ bồi thường thiệt hại tối đa khoảng 20 tỷ USD theo cơ chế luân phiên, trước mắt áp dụng chỉ cho các tàu biển.

Thông báo được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Trump yêu cầu DFC cung cấp bảo hiểm với mức phí “hợp lý” để đảm bảo dòng chảy năng lượng và thương mại trong khu vực, trong bối cảnh giá dầu tăng mạnh. Trước đó, một số chính phủ – trong đó có Mỹ – cho rằng việc thiếu bảo hiểm cho tàu thuyền là nguyên nhân khiến nhiều chuyến hàng không thể đi qua Hormuz.

Ông Trump cũng cho biết quân đội Mỹ có thể hộ tống tàu thương mại qua eo biển , dù hiện chưa có kế hoạch công bố cụ thể.

Eo biển Hormuz là tuyến vận tải chiến lược, vận chuyển khoảng 20% lượng dầu toàn cầu, cùng với khí đốt, phân bón và nhiều loại hàng hóa khác. Tuy nhiên, Iran đe dọa tấn công các tàu đi qua khu vực này, khiến giá dầu và nhiên liệu tăng vọt.

DFC cho biết họ đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính Mỹ và Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) để triển khai chương trình.

Trước khi Mỹ công bố gói tái bảo hiểm này, các công ty bảo hiểm tư nhân vẫn tiếp tục cung cấp bảo hiểm cho tàu đi qua khu vực. Hiệp hội Thị trường Lloyd’s cho biết các đề nghị bảo hiểm vẫn đang được đưa ra, và công ty môi giới Arthur J. Gallagher & Co. khẳng định thị trường bảo hiểm tại London vẫn sẵn sàng bảo hiểm cho các tàu đi qua eo biển Hormuz.

Một quan chức DFC cho biết nhiều công ty bảo hiểm đã bày tỏ quan tâm hợp tác với chương trình tái bảo hiểm này. Cấu trúc của chương trình được xây dựng sau các cuộc trao đổi sâu rộng với ngành bảo hiểm.

Tuy nhiên, các gói bảo hiểm tư nhân vẫn chưa đủ để thuyết phục các chủ tàu và thủy thủ đoàn đi qua Hormuz, vì lo ngại an toàn khi phải hoạt động trong khu vực chiến sự.

Trong khi DFC đang phối hợp với CENTCOM, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết ông chưa thể khẳng định liệu hải quân Mỹ có cần phải hộ tống tàu thương mại tại Vịnh Ba Tư hay không.

Các nước ứng phó

Trong khi đó, các nước khác trong khu vực và trên thế giới cũng kêu gọi bảo đảm an toàn cho vận tải biển qua eo biển Hormuz, đồng thời triển khai các biện pháp dự phòng, như tạm ngừng vận chuyển hoặc dùng các tuyến đường khác.

Trung Quốc kêu gọi Iran không làm gián đoạn hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz, đặc biệt là các chuyến xuất khẩu năng lượng từ Qatar.

Reuters cũng đưa tin Ấn Độ đã bắt đầu phân bổ hạn mức khí đốt khi các nước châu Á tìm nguồn cung thay thế sau khi xung đột Trung Đông làm gián đoạn vận tải và buộc Qatar phải dừng sản xuất.

Quan chức và doanh nghiệp năng lượng ở Nhật Bản, Đài Loan, Bangladesh và Pakistan cho biết họ chưa bị ảnh hưởng ngay lập tức vì một số lô hàng tháng này đã cập cảng, nhưng sẽ đa dạng hóa nguồn nhập khẩu và mua LNG trên thị trường giao ngay nếu chiến tranh kéo dài.

Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ cũng đang chuẩn bị chương trình trợ giá nhiên liệu để giảm tác động của giá dầu toàn cầu tăng cao lên lạm phát.

Qatar đã dừng sản xuất tại Ras Laffan, cơ sở xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới, sau một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran. Đây là lần đóng cửa hoàn toàn đầu tiên trong gần 30 năm hoạt động. Iraq, Kuwait và UAE cắt giảm sản lượng dầu mỏ do các bể chứa đầy lên, vì khả năng xuất khẩu dầu thô giảm sút.