Mưu sinh mùa Tết trên những chuyến ghe hoa

Những ngày giáp Tết, khi phố xá TP.HCM bắt đầu rực rỡ đèn hoa, ở một góc khác của thành phố, nhịp sống cũng lặng lẽ chuyển mình theo một cách rất riêng.

Trên dòng kênh Tàu Hủ - Bến Nghé, từng chiếc ghe chở đầy mai vàng, cúc mâm xôi, vạn thọ, hoa giấy… nối nhau cập Bến Bình Đông . Đó là lúc sắc xuân từ miền Tây theo chân những thương hồ vượt sông nước, mang hoa lên phố thị.

Ký ức không thể thiếu mỗi độ xuân về

Thông thường, từ khoảng rằm tháng Chạp, các ghe hoa đã bắt đầu lác đác xuất hiện ở Bến Bình Đông. Nhưng phải từ ngày 20 tháng Chạp trở đi, không khí mới thật sự nhộn nhịp.

Ghe nối ghe, hoa chen hoa, tạo nên một “ chợ hoa trên bến dưới thuyền ” rất đặc trưng. Nơi không chỉ mua bán mà còn chất chứa ký ức, cảm xúc của bao thế hệ người miền sông nước.

Năm nay, theo ghi nhận, số lượng ghe hoa lên Bến Bình Đông ít hơn so với mọi năm. Nhiều nhà vườn chọn vận chuyển hoa bằng xe tải để tiết kiệm thời gian và chi phí. Nếu đi xe, chỉ mất gần 3 tiếng đồng hồ lên TP.HCM, trong khi đi ghe phải mất đến 12 tiếng.

Thế nhưng, với nhiều thương hồ, Tết mà không đi ghe, không neo thuyền ở Bến Bình Đông, lại thấy thiếu thiếu một điều gì đó rất khó gọi tên.

Anh Nguyễn Văn Quế (quê ở Chợ Lách, tỉnh Vĩnh Long) là một trong những người gắn bó lâu năm với Bến Bình Đông. Đã 17 năm theo nghề bán hoa Tết , với anh Quế, chiếc ghe không chỉ là phương tiện vận chuyển mà còn là “ngôi nhà tạm” mỗi độ xuân về.

“ Ghe này là ghe nhà, đi từ Chợ Lách lên đây đúng 12 tiếng. Cực thì cực, nhưng quen rồi. Đi đường sông tiện hơn, tiết kiệm chi phí, mà quan trọng là giữ được cái không khí chợ hoa xưa ”, anh Quế nói, tay thoăn thoắt chỉnh lại những chậu mai vừa được đưa lên bờ.

Gia đình anh Quế có truyền thống bán hoa ở Bến Bình Đông từ nhiều năm qua. Cả 5 anh em trong nhà đều theo nghề làm hoa kiểng. Với họ, chuyến ghe lên TP.HCM dịp Tết không chỉ để buôn bán, mà còn là một phần của nghề bán hoa kiểng .

“ Có năm trúng, có năm lỗ. Nghề này hên xui lắm, phụ thuộc thời tiết với thị hiếu người chơi. Có năm người ta chuộng hoa giấy, có năm lại chuộng mai. Nhưng năm nào tới Tết mà không lên đây là thấy thiếu ”, anh Quế chia sẻ.

Năm nay, thời tiết được đánh giá là khá thuận lợi cho hoa mai, giá cả ở mức bình quân, không tăng so với năm ngoái. Sức mua những ngày đầu khá chậm nhưng càng về sau thì càng khả quan hơn. Các tiểu thương kì vọng năm nay sẽ bán hết hoa nhất là khi nhu cầu mua sắm tăng mạnh vào những ngày cận Tết, giúp họ bù đắp phần nào chi phí và công sức bỏ ra suốt cả năm chăm sóc vườn hoa.

Cách đó không xa, anh Dũng - một thương hồ đã có hơn 10 năm bán hoa tại Bến Bình Đông - đang ngồi bên những gốc mai lớn, dáng đã được uốn tỉa kỹ lưỡng.

“ Giá hoa năm nay giảm khoảng 10% so với năm ngoái, trong khi chi phí đầu vào như phân bón, thuốc men đều tăng ”, anh Dũng nói. Theo anh, đây là năm khá khó khăn đối với người trồng và bán hoa. Hoa cúc nở sớm, người dân thắt chặt chi tiêu nhưng hi vọng năm nay việc bán hoa sẽ thuận lợi.

Năm nay, anh Dũng đưa lên phố gần 300 chậu mai, vạn thọ, hoa giấy… Trong đó, mai vẫn là loại hoa chủ lực, đòi hỏi quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng và kéo dài. Theo anh Dũng, với số lượng mai lớn, việc lặt lá phải tiến hành từ khoảng ngày 13 tháng Chạp để cây kịp ra hoa đúng dịp Tết, đồng thời người trồng luôn phải canh chừng thời tiết từng ngày để điều chỉnh chăm sóc.

Một số cây mai cỡ vừa năm nay được anh báo giá khoảng 700.000 đồng, thấp hơn kỳ vọng so với công chăm sóc suốt cả năm. Thế nhưng, anh vẫn kiên nhẫn chờ khách. “ Bán hoa là bán cái Tết, đâu chỉ tính lời lỗ. Thấy người ta chở mai về chưng trong nhà là mình cũng vui rồi ”, anh cười.

Không phải nhà vườn nào cũng có ghe riêng. Với chị Trần Thị Diễm Thúy - chủ một vườn hoa kiểng có truyền thống có 3 đời làm nghề - việc thuê ghe để chở hoa lên Bến Bình Đông là một khoản chi không nhỏ.

“ Mỗi mùa Tết, tiền thuê ghe cho khoảng 7 ngày, tính cả lượt đi về, cũng mười mấy triệu đồng, rồi chi phí mặt bằng... nên nếu hoa không bán được thì buồn lắm ”, chị Thúy chia sẻ. Dù vậy, gia đình chị vẫn chọn thuê ghe để chở hoa lên, bởi với chị, chợ hoa trên bến dưới thuyền mới đúng là không khí Tết.

Những ngày ở bến, con trai chị Thúy thường theo mẹ lên ghe phụ việc. Từ khiêng cây, tưới nước, sắp xếp hoa cho đến tiếp khách, tất cả đều diễn ra ngay trên bờ kênh, giữa mùi hoa và sắc xuân ngập tràn.

“ Cực nhưng vui. Mấy đứa nhỏ theo riết rồi quen, coi như một kỷ niệm tuổi thơ. Sau này lớn lên, tụi nó sẽ nhớ là hồi nhỏ từng theo cha mẹ lên bến Bình Đông bán hoa Tết ”, chị Thúy nói.

Đón giao thừa trên ghe

Với nhiều thương hồ, những ngày bán hoa cuối năm cũng là quãng thời gian họ ăn ngủ, sinh hoạt trọn vẹn trên ghe. Khi hoa đã vơi dần, chiều cuối năm sẽ cho ghe rời bến, xuôi dòng trở về quê.

Ở tuổi 62, ông Lê Minh Mẫn (ngụ xã Vĩnh Thành, tỉnh Vĩnh Long) vẫn đều đặn đưa ghe lên phố mỗi dịp Tết đến. Với ông, chuyến đi không chỉ để bán hoa mà còn là dịp gặp lại những người cùng nghề, những mối quen cũ đã gắn bó qua nhiều mùa xuân.

“ Bán hoa mấy chục năm rồi, lên đây là thấy vui lắm. Chiều 30 Tết, năm nay là 29 Tết là sẽ dọn dẹp, nổ máy về quê, giao thừa toàn đón trên ghe. Quen rồi, năm nào cũng vậy ”, ông Mẫn chia sẻ.

Có những gia đình, cả ba thế hệ cùng theo ghe lên phố bán hoa rồi lại cùng nhau xuôi dòng về quê đón Tết. Ông bà, cha mẹ, con cháu chung một nhịp sinh hoạt trên ghe suốt mùa Tết, cùng chia sẻ nhọc nhằn, hy vọng và cả niềm vui mưu sinh.

Dù số lượng ghe năm nay ít hơn, không khí ở Bến Bình Đông vẫn mang đậm hơi thở Tết. Người dân thành phố tìm đến đây không chỉ để mua hoa mà còn để tìm lại một phần ký ức Sài Gòn xưa, nơi Tết gắn liền với dòng kênh và những người thương hồ chân chất.

Giữa nhịp sống hiện đại, khi nhiều chợ hoa đã lên bờ, Bến Bình Đông vẫn giữ được nét riêng khó trộn lẫn. Đó là tiếng máy ghe nổ giòn, là mùi bùn non pha hương hoa, là những câu chuyện đời mộc mạc của người miền Tây.